Іншых варыянтаў у Лукашэнкі няма

Дыктатар ходзіць па «праклятым» коле.

Аляксандра Лукашэнку насцярожвае, што дзяржаўныя прадпрыемствы просяць дапамогі, а чыноўнікі прапануюць рэструктурызаваць іх пазыкі. Пра гэта ён заявіў на нарадзе з кіраўніцтвам Савета Міністраў, абмяркоўваючы пытанні развіцця цэментнай галіны, Светлагорскага ЦКК і Аршанскага мясакансервавага камбіната разам з яго сыравіннай зонай пад кіраўніцтвам агракамбіната «Дзяржынскі».

«Усе пытанні — грошы, адкласці, рэструктурызаваць, даць з бюджэту, дапамажыце… Гэта няправільны падыход. Таму мяне гэта найперш насцярожвае. Можа, вы і маеце рацыю, але тэндэнцыя дрэнная. А ў выніку гэта выліваецца ў недаплаты падаткаў у бюджэт. Святоя справа! І Камітэт дзяржаўнага кантролю да гэтага спакойна адносіцца. Хаця гэта ваш хлеб. Бюджэт — гэта галоўнае. І гэта (жаданне атрымаць ільготы) трэба спыняць імгненна і неадкладна», — заявіў Лукашэнка.

Эканамічны аглядальнік Андрэй Махоўскі у каментары «Філіну» патлумачыў, адкуль у гэтых прадпрыемстваў пазыкі і чаму ім усё роўна давядзецца дапамагчы, але глабальна гэта праблему не вырашыць.

— Што гэта — «няправільны падыход», Лукашэнка кажа пастаянна, але грошы ўсё адно дае. А што яму яшчэ рабіць? Іншых варыянтаў няма. Калі не даваць грошы, гэтыя заводы зачыняцца, — тлумачыць Махоўскі. — Гэтым прадпрыемствам увесь час патрэбныя грошы не таму, што яны дрэнна працуюць.

І не столькі таму, што рынкі збыту сціснуліся і засталася адна Расія. Гэта таму, што на ўсіх гэтых прадпрыемствах была праведзеная грандыёзная праграма мадэрнізацыі. Больш за мільярд долараў патрацілі на Светлагорскі ЦКК, мільярд быў укладзены за два гады ў цэментныя заводы. У іх велізарныя пазыкі.

І ўвесь прыбытак ідзе на тое, каб іх пагашаць. А пазыкі з’явіліся таму, што Лукашэнка хацеў, каб Беларусь стала цэментнай і цэлюлознай звышдзяржавай. Усё гэта ад гігантаманіі.

На гэта наклаліся праблемы, звязаныя з закрыццём рынкаў збыту. Засталася Расія, у якой цяпер усё дрэнна. Сёлета ў Расіі вытворчасць уласнага цэменту ўпала прыкладна на 30%. Попыт на цэмент у пачатку года знізіўся на 25%, бо ў Расіі згортваюцца будоўлі. Куды яны будуць прадаваць у такіх умовах?

Мадэрнізацыя прадпрыемстваў, дадае эканамічны аглядальнік, была занадта грандыёзнай для Беларусі.

— І занадта шмат грошай у яе ўклалі. Гэта бяда ўсіх «мегапраектаў» Лукашэнкі, калі ён прыдумвае нейкую ідэю і думае, што зараз усё зробяць і будзе багацце. А калі ўсё зроблена, аказваецца, што рынку збыту няма, што мадэрнізацыю правялі не так, што завод працаваць не можа. А каб ён запрацаваў, у яго трэба яшчэ ўкласці грошы. Гэты працэс бясконцы.

Дык што ён усё адно дасць грошы і пагодзіцца на ўсё, што яму прапануюць. Бо ён не можа дапусціць, каб заводы закрыліся. Але нічога не зменіцца. Чыноўнікі прапанавалі схему рэструктурызацыі — перавесці валютныя пазыкі ў беларускія рублі. Прыдумалі розныя схемы, каб гэта не выглядала так, што грошы даюцца проста так.

Аднак такая дапамога, лічыць Махоўскі, не вырашыць праблемы прадпрыемстваў.

— Мадэрнізацыя заводаў праводзілася ў 2012–2013 гадах. Цяпер 2026-ы. Шэсць гадоў таму ўжо прымалі рашэнне аб рэструктурызацыі пазыкаў, абвясціўшы, што яны мусяць быць пагашаныя да 2049 года. У нашых умовах гэта плюс-мінус бясконцасць. Праблема ў тым, што за гэты час яны не проста не пагашалі іх, а набралі новых.

Бо сукупны ўбытак цэментнай галіны на пачатак 2025 года склаў мільярд беларускіх рублёў. І штогод ім спісваюць пазыкі. Занадта шмат у іх укладзена, а рынкаў няма і наўрад ці з’явяцца. Бо наўрад ці ў Расіі ўсё наладзіцца ў бліжэйшы час.

Выходам з сітуацыі было б правесці рэструктурызацыю саміх прадпрыемстваў. Што называецца — памерла дык памерла. Прывесці маштаб гэтых прадпрыемстваў у адпаведнасць з патрэбамі. Нейкія, магчыма, закрыць, дзесьці — скараціць колькасць працаўнікоў і аб’ём вытворчасці. А пазыкі — спісаць. Якія яшчэ варыянты?

Па кожным прадпрыемстве павінна быць антыкрызісная праграма, каб сеў спецыяліст і разабраўся: трэба абвяшчаць банкрутамі ці яшчэ нешта можа атрымацца.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]