Муж і зяць косяць усё чыстэнька

Беларускія вяскоўцы і дачнікі ацанілі «навацыю» ад уладаў.

Беларусы ўнутры краіны (імёны ўсіх субяседнікаў змененыя) расказалі «Салідарнасці», што думаюць пра штрафы за «нежаданыя расліны». І якія яшчэ забаронныя ініцыятывы чыноўнікаў абураюць. Спойлер: найбольш напружыліся вяскоўцы і дачнікі.

У Беларусі абнавілі Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях. З 19 чэрвеня змены ўступяць у сілу. Сярод навацый — артыкул 16.46, «Неажыццяўленне работ па рэгуляванні распаўсюджвання і колькасці асобных відаў раслін».

Адвакатка з Рэчыцы патлумачыла: тым, хто не будзе змагацца з нежаданай расліннасцю (баршчавік Сасноўскага, залатарнік канадскі) на сваіх участках, пагражае штраф да 10 базавых велічынь.

Беларусы ў сетках іранізуюць: траву з лінейкамі ўсю ўжо памералі, дайшла чарга да баршчавіка.

«Хутка пабеглі і зрабілі, што загадана, іначай пакараем!»

— Толькі ад вас пачула пра гэты новы артыкул штрафаў, але не здзіўлена ні на ёту, — кажа мінчанка Марыя. — Пасля пагроз за пашкоджанні рапсу і паламаную сірэнь гэта нават выглядае лагічна.

Калі ўзяць літаральна любое распараджэнне беларускіх уладаў за апошнія гады, яно транслюе менавіта такі пасыл: а ну-ка, хутка пабеглі і зрабілі, што загадана, іначай пакараем! Ці забаронім, як у вядомым законе пра «больш за трох не збірацца».

Ніякага кантакту, ніякай павагі — толькі жаданне паказаць, хто тут улада, і штрафамі ды падаткамі назбіраць у бюджэт пабольш грошай.

Найбольш, мякка кажучы, неразумным і абуральным рашэннем у гэтым шэрагу лічу «дармаедскія» тарыфы ЖКГ і ўвогуле ўсё, што звязана з прымусовай працай. Бо колькі б вы ні падазравалі людзей ва ўхіленні ад выплаты падаткаў, але калі гэта не даказана, — чаму той, хто не мае афіцыйнай працы, яшчэ і павінен плаціць дадаткова?

Такім людзям патрэбная падтрымка і нармальная дапамога, а не прыніжальныя 45, максімум 90 рублёў — хопіць максімум на праязны, каб даехаць да кірмашу вакансій і даведацца: апрача дварнікоў, падсобнікаў і рабочых па азеляненні, табе толкам нічога не прапануюць.

Кажу пра гэта даволі ўпэўнена, бо мая сталая сваячка на пачатку года засталася без працы, а да пенсіі яшчэ некалькі гадоў — і яна блізка пазнаёмілася з «прывабнасцямі» разнастайных камісій па садзейнічанні занятасці насельніцтва.

І ўвогуле паводле Канстытуцыі праца — гэта права чалавека, а ў Беларусі — абавязак. Пры гэтым людзей, якія працуюць на сябе, ІПшнікаў, мне здаецца, улады ненавідзяць яшчэ больш, чым «сацыяльных утрыманцаў». І пры кожным зручным выпадку таксама штрафуюць.

«Калі дзве сажалкі — скажуць адну засыпаць, ці што?»

— Я адразу пачала ліхаманкава ўспамінаць, ці ёсць у нас на ўчастку «нежаданыя расліны», — прызнаецца пенсіянерка Алеўціна Іванаўна. — Але, здаецца, няма, муж і зяць косяць усё чыстэнька: самі не хочам ні кляшчоў, ні змеяў або іншых непрошаных гасцей.

Зусім побач закінутая тэрыторыя, там дакладна быў залатарнік, хоць сельсавет перыядычна наймае нейкіх мужчын абкасваць дарогі і ўсе гэтыя закінутыя дамы, дзе гаспадароў ужо няма, а спадкаемцы не знайшліся, і ніхто не купляе.

Але ў нас у пасёлку ўсе суседзі даволі адказныя: і траву косяць, і восенню ліству прыбіраюць, і за старымі дрэвамі і ветхімі пабудовамі сочаць — увогуле не ўспомню, каб былі нейкія разборкі за дрэннае ўтрыманне ўчастка. Адзінае, што зімой, калі, як мы, рэдка ездзяць або ўвогуле ў горадзе сядзяць, — дык зразумела, што снег не чысцяць, там ужо тэхніка часам праходзіць.

Чула яшчэ, што будуць прыходзіць асобна правяраць вадаёмы — каб было не больш за два на ўчастку, каб не зарасталі, каб чысцілі рэгулярна. А калі дзве сажалкі — не ведаю, скажуць адну засыпаць, ці што?

На мой погляд, падобныя жорсткія патрабаванні і штрафы — гэта нейкая крайняя мера ў сітуацыі, калі людзі зусім ужо «забілі» на гаспадарку. Але і то трэба глядзець індывідуальна: можа, там бабуля самотная або вельмі старыя, і ім дапамагчы трэба, а не пагражаць.

А ў большасці выпадкаў беларусы і так адказныя і рачыльныя гаспадары, якія трымаюць у парадку кватэры, дамы і ўчасткі, і ніякіх дадатковых указанняў «зверху» для гэтага не трэба. Хіба што памятка з карыснымі тэлефонамі не перашкодзіць.

І мяне ў святле штрафаў шчыра цікавіць: а за неўпарадкаваныя тэрыторыі ў горадзе або ў гаспадарцы, за якія адказвае мясцовая адміністрацыя, — будуць такія ж наступствы? Ці строга пажураць, раз за сезон скосяць зараснікі баршчавіка і на тым супакояцца?

«А ў пяці метрах «калгасная» зямля, зарослая тым самым»

Мінчук Павел расказаў «Салідарнасці», што ўжо ў курсе новых пастаноў — даведаўся ад бацькоў, а тых, у сваю чаргу, напужалі суседзі па дачы.

— Ну што тут скажаш — адразу зразумела, што вельмі патрэбныя грошы, — разважае суразмоўца «Салідарнасці». — Таму вынаходзяць, як могуць: то траву з лінейкай мераць, то баршчавік і залатарнік правяраюць.

Асобна раздражняе, калі цябе прымушаюць касіць, ты прыводзіш у парадак участак, дзесьці суседзям дапамагаеш — а ў пяці метрах «калгасная» зямля, зарослая тым самым, і нікога гэта не хвалюе.

З іншых свежых навін, што асабліва «парадавалі», — з'ехала з катушак кампанія па рэгістрацыі сабак і катоў. Раптам высветлілася, што «гэта ўсё жыццё дзейнічалі такія правілы», але чамусьці пра іх ведалі толькі сабакары. Я сам двойчы рэгістраваў, атрымліваў жэтоны і сумленна плаціў падаткі за сваіх.

Цяпер у нашай сям'і пяць катоў (трое знойдзенцаў), паводле беларускіх правілаў можна дваіх — гэта як, прабачце? Уладкаваць паміж імі баі на выжыванне, каму не пашанцавала, тых выкінуць? Бздура ж.

Таму сваіх увогуле не рэгістраваў, на шчасце, асабліва пільных і зласлівых суседзяў у нас у доме няма, пасля 2020-га згуртаваліся.

Тым больш мае каты кватэру не пакідаюць, ужо напалоханыя, на кармы і лячэнне мы трацім маленькі стан, бо любім гэтыя вушастыя морды — дык каму яшчэ я павінен аддаваць справаздачу пра колькасць?

Сястра жонкі сумленна пайшла ў «адно акно», каб зарэгістраваць сваіх сабаку і ката. Дык аказалася, што, па-першае, у іх бланкаў гэтых няма, не нарыхтавалі, а па-другое: «што ж вы так позна, гэта парушэнне — але пішыце, маўляў, што тры дні таму жывёла ў доме з'явілася». Ага, кату 10 гадоў, і ў ветпашпарце пазначана, калі якія прышчэпкі рабілі. Падазраю, што пры першай патрэбе аштрафуюць усіх законапаслухмяных уладальнікаў котак за рэгістрацыю заднім чыслom.

У нас жа, як кажуць, «усё для людзей» — і ўсе ведаюць гэтых людзей.

«Людзям трэба дапамагаць, а не штрафаваць»

— Я якраз толькі з дачы, — смяецца яшчэ адна беларуска. — І ведаеце, што я вам скажу? Што цалкам згодная: касіць, добраўпарадкоўваць і даглядаць участак трэба. А галоўны фокус у тым, што менавіта гэтым мы з суседзямі і займаліся, без старонніх напамінаў і сумнеўных матывацый.

Стрыглі, садзілі, фарбавалі, прыбіралі смецце.

Цяпер столькі розных лёгкіх трымераў, умовна, можна ўзяць на Wildberries за 3 рублі, што многія жанчыны падбіраюць пад сябе — і абкошваюць участак самі, пад кожным кустом, ля агароджы і за агароджай. Гаспадыня дома якраз насупраць нашага, наймілейшая бухгалтарка, кажа: так стамляецца працаваць галавой, што ў вёсцы з задавальненнем працуе рукамі, пакуль галава «разгружаецца».

Дык які сакральны сэнс у новым артыкуле адміністрацыйнага кодэкса, я ўвогуле не разумею. Каб пакараць сельскіх бабулек, якія не могуць вывесці баршчавік сваімі сіламі і натруджанымі рукамі? Дык я ведаю ад сябра сям'і, спецыяліста «Зеленстроя», наколькі складана вывесці гэтую заразу, баршчавік Сасноўскага. І як у тым жа Мінску гадамі, выкарыстоўваючы моцную «хімію», не могуць з гэтым справіцца. А адкуль у большасці людзей такія веды і сродкі?

Лічу, людзям трэба дапамагаць, а не штрафаваць. Вы хоць нешта прапануйце, перш чым караць: вось тое-то мы раім, вось такія метады працуюць, вось сюды можна звярнуцца да спецыялістаў.

Але не, мы будзем па тэлевізары распавядаць пра цуда-ўраджаі і надое. А з людзей толькі здымаць штрафы: зімой — за снег, вясной — за пал смецця, летам — за траву і баршчавік, увосень — за лісце. Потым прыдумаем патрабаванні — балотцы асушаць, або яшчэ якую павіннасць. Беспройгрышная схема. Што-што, а прыдумваць штрафы наша дзяржава ўмее.

«Некаторым і з сабакамі можна»

Мінчанка Еўгенія з палёгкай уздыхае, што яе «баршчавікаўскі штраф» дакладна не тычыцца:

— У мяне ні вёскі, ні дачы — дзіця асфальту. Затое муж «дармаед», дык за кватэру плацім па бязбожных расцэнках, як гэта называюць улады, «эканамічна абгрунтаваныя тарыфы». І кожны раз чуем, што недаплачваем.

І яшчэ ж я вораг пэўнай часткі насельніцтва, бо ў мяне сабака. Хоць яна памерам з футравую муфту і па характары такая ж, спакойная і маўклівая, — апошні год ледзь не кожны сустрэчны лічыць сваім абавязкам спытаць, ці ведаю я, што «з ім нельга» ў краму, ТЦ, пошту і нібыта нават у грамадскі транспарт.

Я-то якраз у курсе, што ў нас грамадства ўвогуле не dog-friendly, мы ж не «загніваючая Еўропа», дзе хатнім улюбёнцам заўсёды рады, і ў кавярні сабаку дадуць асобную місачку з вадой. Дык што без вострай патрэбы ў Беларусі па грамадскіх месцах з сабакай не хаджу. Але гэтай зімой нават на запраўцы, дзе спраў на тры хвіліны — заплаціць за бензін, — мне выказалася адна супрацоўніца: «Дзяўчына, у нас з жывёламі нельга!».

Добра, што яшчэ адзін наведвальнік згладзіў сітуацыю, намякнуўшы, што некаторым і з сабакамі можна, але ў мяне сабака не той пароды. А праз нядоўгі час мы ўсе бачылі Лукашэнку ў «Макдональдсе» і шпіца на стале.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]