Крэмль загнаў Лукашэнку ў ядзерную пастку
Пуцін зрабіў яго закладнікам сваёй гульні.
У Крэмлі не прыдумалі нічога разумнейшага, чым з 18 мая, за дзень да прызямлення «пуціна» ў Пекіне, абвясціць ядзерныя вучэнні на тэрыторыі Беларусі. Асноўны сэнс аперацыі — паказаць перадусім кітайцам, што РФ — гэта ядзерная, а не рэгіянальная дзяржава.
Заадно выплюхнулі крыўду на 33 дзяржавы Еўропы, Аўстралію, Коста-Рыку і Украіну за тое, што кіраўнікі іх МЗС падпісалі 15 мая ў Кішынёве пагадненне аб стварэнні аргкамітэта Спецтрыбунала па злачынствах РФ ва Украіне. Заадно пагразілі ЗША з тэрыторыі Беларусі. Новы Пушкін можа пісаць — «Адсель мы будзем пагражаць ЗША і шведу» і спадзявацца, што адказ прыляціць па Беларусі.
Лукашэнку такая «паэзія» чамусьці не натхніла. Падаецца, не толькі яго аднаго ў Беларусі. Таму, каментуючы 18 мая тое, што адбываецца, ён паведаміў, што «падтрымлівае кантакты з людзьмі з асяроддзя Трампа», і той не нападзе на Беларусь. Лукашэнка яшчэ меў надзею, можа, усё абыдзецца і Трамп яго даруе. Я ж не вінаваты, што рускія самі да мяне прыйшлі і ракеты прывезлі, а ў НАТА мяне не бяруць з-за ненадзейнасці.
Але праз два дні здарылася такое, што Грыгорыч мусіў бы падушыцца знакамітымі беларускімі крэветкамі. Сі Цзіньпін прыняў 20 мая «пуціна», і ў гэты дзень «Сіньхуа» напісала, што ў Пекіне чакаюць Вучыча з 24 па 28 мая. Падаецца, Вучыч да гэтага не ведаў, што яму тэрмінова трэба ў Пекін. Але адразу напісаў у Фэйсбук, што патэлефанаваў Зяленскаму і прасіў тэрмінова накіраваць у Бялград давераную асобу. Спыніліся на Тарасе Качцы, міністры па еўраінтэграцыі, і той 21 мая матэрыялізаваўся ў Бялградзе. Вучыч нагаварыў Качку шмат кампліментаў пра Зяленскага. Асабліва адзначыў, што той разумее ваганні Сербіі паміж ЕС і РФ. Запрасіў наведаць Бялград пасля таго, як вернецца з Пекіна.
У гэты момант крэветка і стала папярок горла ў Грыгорыча. Бачачы, як усё імгненна закруцілася з Сербіяй, ён не мог не здагадацца, што ўжо не едзе ні ў Мара-Лага, ні тым больш у Белы дом, бо месцам перамоваў усіх з РФ будзе Бялград, а не Мінск. Тут і Зяленскі, не чакаючы Качкі, заявіў 21 мая пра прэвентыўны ўдар. Лукашэнка гэтым разам не стаў паказваць на карце, адкуль будзе ўдар, а выступіў 22 мая з прымірэнчай прамовай, што гатовы сустрэцца з Зяленскім дзесьці ў Беларусі або ва Украіне.
Перад гэтым 20 мая прайшла чутка, што Грыгорыч пасля чытання «Сіньхуа» сабраўся ў Пекін, каб прапанаваць сябе замест Вучыча. Але 21 мая яму патэлефанаваў «пуцін», каб пагаварыць пра вучэнні, што ідуць. Падаецца, ён патлумачыў Грыгорычу, што яго самалёт могуць прымусіць прызямліцца яшчэ ў Беларусі — на вучэннях усякае бывае. Не трэба дрыгацца, Бялград дык Бялград. Лукашэнка ўсё зразумеў і ўжо ў парадку асабістай ініцыятывы прапанаваў сустрэчу Зяленскаму дзесьці пасярэдзіне на мяжы.
Сваесаблівую рыску пад усім гэтым 22 мая падвёў Марк Рубіё, які з 21 мая знаходзіўся ў Швецыі на сустрэчы кіраўнікоў МЗС краін Альянсу. Ён назваў Швецыю ўзорам для НАТА і запэўніў, што вельмі рады яе далучэнню да Альянсу. Пазіцыя Рубіё — еўрапейцы павінны актыўней дапамагаць ЗША ў вырашэнні праблем з Іранам, і сіметрычна ЗША дапамогуць ім вырашыць праблемы з РФ. Пацвярджэннем гэтай гатоўнасці ён назваў перакід 5 тыс. вайскоўцаў ЗША ў Польшчу і запэўніў — іх колькасць можна павялічыць. Лукашэнка пакуль маўчыць, ці будзе ён з-за гэтага звязвацца з «людзьмі з асяроддзя Трампа», ці не.
Рубіё таксама паведаміў, што не бачыць з боку РФ імкнення да міру, але спадзяецца, што яно з’явіцца, і запэўніў, што ЗША разам з Еўропай і Украінай гатовы да такіх перамоваў.
ЗША пачынаюць плаўна перадаваць Кітаю ролю пасярэдніка і рыхтуюцца стаць проста бокам на перамовах. Пры гэтым Рубіё другі раз з сакавіка падкрэсліў — ЗША не навязваюць Украіне тую ці іншую перамоўную пазіцыю. Гэта ўдакладненне ён зрабіў для ныцікаў з Банкавай, бо Белы дом ужо дасталі плёткі пра «агента Краснава» і іншы маразм.
Пакуль толькі стрыманы намёк — пара прыкрыць «школу Партнова» і пераарыентаваць ботафермы Падаляка на вайну з РФ, а не з ЗША. Цікава назіраць, як тыя, хто два месяцы абвінавачваў Трампа ў правале стратэгіі ўбомбіць Іран у каменны век, пачынаюць распавядаць, як яны зробяць з Беларусі бульбяное пюрэ. «Кава ў Ялце» цьмянее. Падаецца, Падаляк вырашыў па-даросламу расквітацца з Грыгорычам за тое, што выгнаў яго з Беларусі. Наўрад ці ў Крэмлі чакалі такога, калі запускалі ядзерныя вучэнні.
Да сярэдзіны чэрвеня пераход ЗША з пасярэднікаў у бок перамоваў стане больш заўважным, але пры гэтым Кітай будзе трымацца ў цені і мадэраваць перамовы праз Вучыча. Адна з прычын — Пекін зацікаўлены ў канкрэтным выніку тыпу «прыгожая гісторыя», на які можна будзе доўга спасылацца, а не ў гульні, падобнай да той, якую Масква 30 гадоў вяла ў Мінску, робячы выгляд, што мірыць Азербайджан і Арменію.
Пакуль Вучыч будзе ў Пекіне ўнікаць у працэс, Кая Каллас плануе правесці 27–28 мая саміт кіраўнікоў МЗС краін ЕС з мэтай зацвердзіць першачарговыя пытанні на перамовах з РФ. Нравіцца крэмлёўцам Кая Каллас ці не, але яна камісар па замежных справах Еўрасаюза, і яе не аб’едзеш. РФ праз структуру ЕС не зможа весці з ім перамовы па схеме Трампа праз прыватных асоб, якімі з’яўляюцца Уіткоф і Кушнер.
Таму ўсе мроі крэмлёўцаў пра Шрэдэра і Меркель як перамоўнікаў ад ЕС вядуць у тупік. Але тупік, ды яшчэ на самым старце, гэта зусім не тое, што трэба Пекіну. ЗША такое таксама не трэба, і Трамп не працягне 17 чэрвеня ліцэнзію РФ на гандаль нафтай, калі не ўбачыць да гэтай даты ў Бялградзе пачатку паўнавартасных перамоваў з ЕС і Украінай. Не толькі не працягне, але і ўзмацніць ціск.
Лукашэнка не толькі наогул выпаў з кандыдатаў у пасярэднікі, кім хацеў стаць пры садзейнічанні Орбана і Трампа, але і апынуўся ў ролі такога Ірана, у якога ёсць ядзерная зброя, хай і не ўласнай вытворчасці. Калі Іран заўсёды гаварыў, што ў яго няма ядзернай зброі, і Алі Хаменеі выдаў фетву, якая забараняе яе мець, то Грыгорыч тры гады сцвярджаў — яна ў яго ёсць. Цяпер яшчэ і выкаціў яе і пачаў вяшчаць, што яна патрэбная яму для самаабароны. Пасля 24 лютага гэта гучыць як здзек са здаровага сэнсу, за які ратуе Трамп.
Цяпер ён у прыцэле ў Трампа, і дарэчы нагадаць гісторыю іх адносін.
Лукашэнка ў кананічна мыслячых супрацоўнікаў Дзярждэпа ніколі не выклікаў цікавасці — занадта несамастойны дыктатар. Але некананічны Трамп яшчэ ў першую кадэнцыю вырашыў заняцца гэтым «мінералам» і ў жніўні 2019 г. у Мінск прылятаў Джон Болтан. У СМІ справядліва назвалі гэта «гістарычным візітам».
Але ў ліпені 2020 г. быў Вагнер-гейт, а ў жніўні — паўстанне без зброі, якое «бацька» называў інтрыгамі Захаду. На Трампа пальцам не паказваў, і ўсе вырашылі — гэта Новая Зеландыя з Чылі хочуць пазбавіць беларусаў ад дыктатара.
У студзені 2021 г. прэзідэнтам стаў Байдэн, у красавіку «пуцін» уладкаваў «ваенную трывогу» на мяжы з Украінай, а ў маі Грыгорыч захапіў ірландскі авіялайнер. Кананічны Байдэн паставіў на Грыгорычы тлусты крыж, які ў 2022 г. ператварыўся ў суцэльную чорную пляму.
Лукашэнка летам 2024 г. паспрабаваў падцерці пляму і пачаў запэўніваць, што збівае над тэрыторыяй Беларусі дроны РФ, якія ляцяць ва Украіну. Ён спадзяваўся, гэта дапаможа стаць чальцом БРІКС. Але ў кастрычніку на саміце ў Казані ў БРІКС прынялі ўсіх, каго змаглі завабіць, толькі не Грыгорыча, які лез туды. У Маскве палічылі, што Беларусь — гэта яшчэ большае геапалітычнае непаразуменне, чым Украіна, і не трэба ёю засмечваць БРІКС. Дастаткова таго, што яна сузаснавальніца ААН, як і Украіна, і гэта замінае анэксаваць іх паціху.
Лукашэнка пакрыўдзіўся на ўсіх у БРІКС, што Эфіопію прынялі, а яго — не. Праз месяц у Белы дом вярнуўся некананічны Трамп і зноў узяўся за распрацоўку «рэдказямельнага» беларуса. Трамп прызначыў Джона Коула адказным за Грыгорыча, і гэта стала для таго вялікай пашанай — ніколі раней спецыяльнага прадстаўніка ЗША па Беларусі не было. Коул — гэта той самы чалавек у асяроддзі Трампа, з якім ён трымае сувязь.
У 2025 г. Коул двойчы прыязджаў у Мінск — у верасні і ў снежні. Ягоныя візіты супалі з пачаткам і завяршэннем акцый Польшчы і Літвы па закрыцці мяжы з Беларуссю з-за занадта бравурнага наступлення ра**істаў на Пакроўск і Купянск. Фармальна прычынай былі паветраныя шары з кантрабандай цыгарэт з Беларусі. У сітуацыю ўмяшаўся Кітай, бо яго грузы застопарыліся на польска-беларускай мяжы. Лукашэнка правёў на ёй з кітайцамі сумесныя невялікія ваенныя вучэнні, чым паказаў фігу Маскве.
У выніку мяжу адкрылі, блакаду Калінінграда змяншылі, Грыгорыч пачаў выпускаць сотнямі палітвязняў, ЗША знялі санкцыі з «Белавія» і «Белкалія», а маскавіты бралі знакавае для ўкраінцаў Гуляйполе без усякай помпы. У сакавіку ў Мінск трэці раз прыехаў Коул, каб абмеркаваць перспектыву аднаўлення амбасады ЗША ў Беларусі. Такое шмат чаго варта. Лукашэнка пайшоў на кантакт, запрасіў усіх сваякоў Трампа пабываць у Беларусі і пачаў высвятляць у Коула, як атрымаць візу ў ЗША, каб убачыць, што вырошчваюць на ранча ў Мара-Лага.
Маскву гэтыя ветлівасці з пошукамі агульных каранёў паміж беларускай і амерыканскай бульбай на фоне «Эпічнай лютасці» павінны былі прывесці да высновы — «Колькі Грыгорыча ні кармі, а ён усё роўна на Захад глядзіць». Таму Масква па-брацку 18 мая ўкатала ў Беларусь ядзерку, каб там усім жыццё малінай не здавалася, пакуль яна з намаганнем вырашае свае праблемы ў Пекіне і вядзе кветкава-газавую вайну супраць Арменіі. Высветлілася, што Арменія таксама не проста рэгіянальная дзяржава.
Сяргей Клімоўскі, Facebook