Навукоўцы патлумачылі феномен «шостага пачуцця»

Мозг чалавека можа «прадказваць» навакольны свет.

Навукоўцы з Паўночна-ўсходняга ўніверсітэта (ЗША) прыйшлі да высновы, што мозг чалавека не проста рэагуе на знешнія стымулы навакольнага свету, а актыўна прадказвае тое, што адбываецца. Вынікі даследавання апублікаваныя ў часопісе Nature Reviews Neuroscience (NRN).

Аўтары паставілі пад сумнеў класічную мадэль «стымул — пазнанне — рэакцыя», згодна з якой чалавек спачатку атрымлівае сенсарную інфармацыю, затым апрацоўвае яе і толькі потым прымае рашэнне. Паводле іх даных, мозг дзейнічае інакш: яшчэ да паступлення сігналаў ад органаў пачуццяў ён фармуе чаканні і падрыхтоўвае магчымыя дзеянні, апіраючыся на мінулы досвед і бягучыя задачы.

Гэта азначае, што ўспрыманне свету ў значнай ступені залежыць ад кантэксту. Напрыклад, у незнаёмай мясціне чалавек можа ўспрымаць сабаку як патэнцыйную пагрозу і загадзя «падрыхтаваць» стратэгію адступлення. У звыклых умовах той самы аб’ект будзе ўспрымацца інакш — як бяспечны.

Даследчыкі тлумачаць гэта асаблівасцямі працы мозгу. У кары галаўнога мозгу пераважаюць так званыя сыходныя сувязі — ад абласцей памяці да сенсарных зон. Паводле ацэнак аўтараў, да 90% сінапсаў у зрокавай кары працуюць менавіта ў гэтым напрамку, што дазваляе мозгу «фільтраваць» уваходныя сігналы праз прызму мінулага досведу.

Дадатковыя МРТ-даследаванні паказалі, што ў гэтым працэсе ўдзельнічаюць розныя тыпы мазгавых хваль. Бэта-хвалі, звязаныя з планаваннем і чаканнямі, могуць прыгнятаць гама-хвалі, якія адказваюць за апрацоўку сенсарнай інфармацыі. Калі прадказанне аказваецца няверным, мозг фіксуе памылку і карэктуе свае мадэлі — так адбываецца навучанне.

Новая канцэпцыя таксама дапамагае патлумачыць асаблівасці некаторых псіхічных станаў. Так, пры дэпрэсіі мозг можа празмерна абагульняць сітуацыі, успрымаючы іх як пагрозу, тады як пры аўтызме назіраецца процілеглая праблема — слабое абагульненне і цяжкасці з адаптацыяй да новых умоваў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]