Для Ірана Армузскі праліў — хутчэй уразлівасць, чым зброя
4- 19.04.2026, 11:57
- 1,946
Як блакада ЗША пагражае ўладзе рэжыму.
Эксперты ставяць пад сумнеў распаўсюджаны тэзіс пра тое, што Іран выкарыстоўвае Армузскі праліў як магутны інструмент ціску на сусветную эканоміку. Паводле ацэнак аналітыкаў, ва ўмовах магчымай марской блакады менавіта Іран апынаецца ў найбольш уразлівым становішчы, піша часопіс Foreign Affiars (пераклад — сайт Charter97.org).
Праз Армуз праходзіць каля 20% сусветнага марскога гандлю, аднак для самога Ірана залежнасць крытычная: больш за 90% яго знешняга гандлю і амаль увесь экспарт нафты праходзяць праз гэты вузкі маршрут. Пастаўкі нафты забяспечваюць да 75% экспартных даходаў краіны, робячы эканоміку надзвычай адчувальнай да любых зрываў.
Іран практычна не мае альтэрнатыўных маршрутаў. Спробы стварыць абыходныя трубаправоды, уключаючы праект Горэ–Джаск, застаюцца абмежаванымі і не здольныя кампенсаваць страты пры блакаванні праліву. Гэта азначае, што нават частковае закрыццё марскога шляху можа рэзка скараціць экспарт нафты і імпарт прадуктаў харчавання.
Асабліва ўразлівы харчовы сектар: Іран з'яўляецца найбуйнейшым імпарцёрам збожжа ў рэгіёне, і ўсе пастаўкі таксама ідуць праз Армуз. У выпадку блакады пастаўкі могуць спыніцца на працягу некалькіх тыдняў, што створыць рызыку дэфіцыту і ціску на ўнутраны рынак.
Аналітыкі адзначаюць, што замест умацавання пазіцый, закрыццё праліву фактычна падрывае ўласную эканоміку Ірана. Абмежаванне экспарту прыводзіць да росту выдаткаў, падзення валюты і ўзмацнення дэфіцыту паліва і валютных рэзерваў. Ужо цяпер значная частка нафтавых даходаў не вяртаецца ў краіну ў даступнай форме з-за санкцыйных схемаў і пасярэднікаў.
Больш за тое, недахоп сховішчаў і абмежаваныя перапрацоўчыя магутнасці робяць немагчымым доўгатэрміновае назапашванне нафты на сушы. У выпадку працяглай блакады здабыча можа быць вымушана скарачана, што пагражае пашкоджаннем радовішчаў і стратай вытворчых магутнасцяў.
На гэтым фоне эксперты прыходзяць да высновы, што Армузскі праліў — не стратэгічная зброя Ірана, а яго ключавая эканамічная ўразлівасць.