Сербскія студэнты заслугоўваюць Нобелеўскай прэміі міру

Гэта найбольш яскравы прыклад сілы ненасільніцкіх пратэстаў.

Перамога студэнцкага руху на парламенцкіх выбарах у Сербіі стала прыкладам таго, як масавыя пратэсты могуць прывесці да палітычных змен без гвалту. Маладыя актывісты здолелі кінуць выклік сістэме былога прэзідэнта Аляксандара Вучыча, які кантраляваў дзяржаўныя інстытуты, дзякуючы самаарганізацыі, адмове ад канфрантацыі і ўдзелу ў выбарах, піша эксперт па ўрэгуляванні канфліктаў Эдвард П. Джозэф у артыкуле для Foreign Policy (пераклад — сайт Charter97.org).

Прычынай пратэставага руху стала трагедыя на чыгуначным вакзале ў Нові-Садзе, дзе загінулі 16 чалавек. Студэнты патрабавалі ад уладаў адказнасці за тое, што адбылося. Пасля разгону мірных дэманстрацый незадаволенасць распаўсюдзілася па ўсёй краіне.

У адрозненне ад многіх пратэставых рухаў, сербскія студэнты не абмежаваліся вулічнымі акцыямі і не адмовіліся ад удзелу ў палітыцы. Яны арганізавалі сустрэчы ў гарадах і невялікіх населеных пунктах, стварылі мясцовыя групы і вырашылі вылучыць уласны спіс кандыдатаў.

Пры адборы прэтэндэнтаў дзейнічалі строгія правілы, кандыдаты праходзілі некалькі этапаў праверкі і не павінны былі мець партыйнай прыналежнасці. Студэнты наўмысна дыстанцыяваліся ад традыцыйнай апазіцыі, якую многія выбарцы лічылі неэфектыўнай.

«Імкненне дасягнуць перамен, а не нянавісць, стала рухальнай сілай супрацоўніцтва і калектыўнага прыняцця рашэнняў», — піша Джозэф.

Цяпер Еўрасаюзу і ЗША важна дапамагчы Сербіі правесці палітычны пераход, умацаваць вяршэнства права і аднавіць адносіны з суседзямі, у тым ліку з Косавам. Пры гэтым адной перамогі на парламенцкіх выбарах недастаткова: прыхільнікам перамен трэба забяспечыць справаздачнасць сілавых структур і не дапусціць захавання старой сістэмы пад новым кіраўніцтвам.

Эксперт перакананы, што дысцыпліна, настойлівасць, мужнасць і адмова ад асабістых амбіцый робяць сербскі студэнцкі рух вартым Нобелеўскай прэміі міру.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]