«Пекло», «Паляниця», «Пелікан»: чым ЗСУ б'юць па Расіі
1- 26.09.2026, 20:39
Украінская дальнабойнасць па Расіі павялічваецца дзень ад дня.
Сілы абароны Украіны за тыдзень паразілі яшчэ шэраг нафтаперапрацоўчых заводаў (НПЗ) і ваенных аб'ектаў на тэрыторыі краіны-агрэсара, спыніўшы перапрацоўку ў шэрагу рэгіёнаў і пагоршыўшы дэфіцыт паліва.
Расійская СПА ўсё часцей дае збоі. Пра вайну ў небе, задачы і перавагі ўкраінскай абароны ў эфіры тэлеканала FREEДОМ расказаў авіяцыйны эксперт, член грамадскага савета пры Дзяржаўнай авіяцыйнай службе Багдан Долінцэ.
- Мы бачым рэгулярныя ўдары па ваенна-прамысловых аб'ектах на тэрыторыі Расіі. Гэта датычыць, па-першае, НПЗ як аднаго з ключавых кампанентаў для паставак нафтапрадуктаў для ваеннай машыны. Па-другое, ідзе гаворка пра інфраструктуру, звязаную з вытворчасцю паліва для авіяцыі, для наземнай тэхнікі. Па-трэцяе, іншых відаў матэрыялаў, якія атрымліваюцца ў выніку працы нафтаперапрацоўчых заводаў, — пералічыў ён.
Долінцэ адзначыў, што кожны паражаны НПЗ — гэта тыдні, а часам месяцы рамонту.
- Большасць расійскіх НПЗ за апошнія 10 гадоў прайшлі мадэрнізацыю з устаноўкай сучаснага абсталявання для апрацоўкі і перагонкі паліва. Паражэнне гэтых калонаў на НПЗ прыводзіць да страты тэхналогіі, бо рамонт дарагі, складаны і патрабуе шмат часу. А часта аднаўленне немагчымае, бо неабходныя заходнія камплектуючыя, якія ў РФ не пастаўляюцца, — патлумачыў ён.
Украіна ўжо мае шырокую наменклатуру дальнабойнага ўзбраення. Гэта і бензінавыя беспілотнікі, і звышлёгкія крылатыя ракеты, такія як «Пекло», «Паляниця», новыя барражуючыя баепрыпасы. Падчас апошніх атак на Маскву і вобласць выкарыстоўваліся ўкраінскія дальнабойныя беспілотнікі самалётнага тыпу «Пелікан».
- Гэта сведчыць пра некалькі тэндэнцый. Першая — Украіна мае шырокую лінейку розных сістэм пад розныя задачы. Другая — з прычыны таго, што сістэм шмат, гэта крыху ўскладняе іх эфектыўную эксплуатацыю, бо неабходна рыхтаваць розныя падраздзяленні пад тую ці іншую платформу. Трэцяя — разнастайнасць узбраення робіць немагчымымі поўнае спыненне або знішчэнне такіх вытворчасцяў, бо страта або парушэнне лагістычных ланцужкоў хоць бы аднаго ці некалькіх пастаўшчыкоў не прыводзіць да прыпынення атак. То бок калі адно з напрамкаў часова выведзена з ладу, для удараў працягваюць задзейнічаць астатнія віды сродкаў паражэння, — адзначыў Долінцэ.
Важны фактар: украінскія атакі па Расіі ўжо масіраваныя — у іх выкарыстоўваюцца сотні беспілотнікаў, якія адначасова прарываюць супрацьпаветраную абарону Расіі. Эфектыўнасць такіх удараў на парадак вышэйшая, чым выкарыстанне адзінкавых платформаў.
Сілам абароны Украіны палягчае працу той факт, што расійская сістэма супрацьпаветранай абароны расцягнутая на вялікай тэрыторыі, што ўскладняе яе магчымасці па прыкрыцці паветранай прасторы.
Акрамя таго, з пачатку года Сілы абароны Украіны знішчылі 300 адзінак расійскіх сродкаў СПА і радыёлакацыйных станцый. А знішчэнне СПА па шляху пралёту ўкраінскіх беспілотнікаў — гэта таксама важны фактар. Менавіта не перагрузка сістэмы СПА, а яе знішчэнне.
«Зразумела, што скарачэнне колькасці сістэм СПА палягчае нам працу — чым менш вораг мае сістэм, тым хутчэй яны будуць перагружаныя і не змогуць выконваць задачы па абароне паветранай прасторы. Другая складнік — так званае «прарубліванне вокнаў» для атак. Бо знішчэнне сістэм СПА па шляху следавання нашых беспілотнікаў прыводзіць да таго, што цэлыя раёны ў РФ застаюцца непрыкрытымі, сістэмы здымаюцца з іншых напрамкаў і перамяшчаюцца», — працягнуў спікер.
Павысіць эфектыўнасць дальнабойных удараў па Расіі можа дапамагчы выкарыстанне планетарнай сістэмы штучных спадарожнікаў Starlink («Старлінк»), створанай кампаніяй SpaceX Ілона Маска для забеспячэння высокахуткаснага шырокапалоснага доступу ў інтэрнэт у любой кропцы свету. Але для яе выкарыстання для удараў па Расіі патрэбны дазвол ЗША, якога пакуль няма.
- Раней Міністэрства абароны паведамляла, што «Старлінк» — гэта тэхналогія падвойнага прызначэння, і таму прыняцце рашэнняў аб адкрыцці, закрыцці або нейкіх асаблівых рэжымах працы тэхналогіі на тэрыторыі асобных дзяржаў патрабуе асобных дазволаў з боку ЗША. Таму неаб'ектыўна казаць, што толькі Ілон Маск можа вырашаць, дзе будзе працаваць, а дзе не будзе працаваць «Старлінк». Але сапраўды, праца сістэмы «Старлінк» над паветранай прасторай Расіі адкрывае значна шырэйшыя магчымасці па знішчэнні расійскай сістэмы СПА, па знішчэнні расійскіх пускавых установак балістычных і крылатых ракет. Максімальная глыбіня наяўных у нас сістэм сувязі не перавышае 50–70 км у глыб Расіі, а тэхналогія «Старлінк» дазваляе мець абароненую, якасную, хуткую сувязь на глыбіню да 1 000 км у глыб Расіі, — пералічыў Багдан Долінцэ.