У 12% жанчын знайшлі ген «суперзроку»

Праўда, звычайна ён «спіць».

Да 12% жанчын могуць быць носьбіткамі генаў, якія патэнцыйна даюць дадатковы каляровы рэцэптар, а з ім і зрок, недаступны астатнім людзям, паведамляе Popular Mechanics.

Звычайны чалавечы зрок трыхраматычны — мы ўспрымаем свет дзякуючы трым тыпам колбачак у сятчатцы, што ўлоўліваюць чырвоныя, зялёныя і сінія хвалі. Носьбіты так званай тэтрахрамазіі маюць яшчэ і чацвёрты рэцэптар, адчувальны да жоўта-зялёнага спектру.

Прыклад — амерыканская мастачка з Сан-Дыега Канчэта Антыка. Яна называе сябе «каралевай колеру» і сцвярджае, што адрознівае да 100 мільёнаў адценняў — прыкладна ў 100 разоў больш, чым астатнія людзі. Для мастачкі гэта, паводле выдання, сапраўдны джэкпот у генетычнай латарэі.

Пабачыць хаця б частку таго, што даступна такім людзям, астатнія могуць хіба што на яе палотнах. Антыка даследуе гульню колеру і святла ў прыродзе. На карціне, напісанай алеем, «Між д’яблам і глыбокім сінім морам» з‑за шчыльнай заслоны воблакаў у туманным небе выглядае Месяц, які асвятляе акіян і скалу на пярэднім плане. Але ззянне вакол Месяца мастачка піша не толькі жоўтым і белым, як можна было чакаць: там відаць мяккае зялёнае кальцо і нават украпванні фіялетавага і ружовага.

Паводле Антыкі, гэта не творчая вольнасць. У размове з The Guardian у 2022 годзе яна адзначыла:

«Я сапраўды малюю менавіта тое, што бачу. Калі гэта ружовая кветка, а потым вы раптам заўважаеце крыху ліловага або сіняга, дык я гэта сапраўды бачыла».

Аднак дадатковы рэцэптар аўтаматычна не робіць чалавека ўладальнікам «суперзроку», падкрэсліваюць даследчыкі. Нават вучоныя, якія больш за дзесяць гадоў вывучаюць гэтую здольнасць Антыкі, не бяруцца з упэўненасцю сцвярджаць, што яна бачыць мільёны адценняў, недаступных іншым.

Справа ў тым, што мы бачым не толькі вачыма, але і мозгам. Святло адлюстроўваецца ад прадмета і трапляе на сятчатку, дзе знаходзяцца колбачкі. Яна пераўтварае яго ў электрычныя сігналы, якія затым апрацоўвае мозг. Таму, як тлумачаць вучоныя, аднаго толькі чацвёртага тыпу колбачак недастаткова. Мозг павінен сфармаваць нейронныя шляхі, здольныя ўспрымаць дадатковыя дадзеныя як асобную крыніцу каляровай інфармацыі.

У аглядзе даследаванняў тэтрахрамазіі за 2019 год гэта апісваецца так:

«Нават пры наяўнасці чатырох тыпаў колбачак зрок можа заставацца трыхраматычным у тым сэнсе, што для эксперыменту па падборы колераў патрабуюцца толькі тры зменныя. Мы назвалі гэта «слабой тэтрахрамазіяй». Больш цікавым выпадкам з’яўляецца «моцная тэтрахрамазія», калі жанчыне для падбору колераў патрэбныя чатыры незалежныя стымулы».

Прасцей кажучы, пры «слабой» тэтрахрамазіі чацвёртая колбачка прысутнічае, аднак зрок усё роўна працуе як звычайны, «трохкаляровы».

Даследчыкі, якія працавалі з Антыкай, лічаць, што яна адносіцца да функцыянальных тэтрахраматаў. Яны мяркуюць, што мастачцы ўдалося раскрыць гэтую здольнасць дзякуючы пастаянным трэніроўкам: яна бязперапынна піша карціны з сямі гадоў, што дапамагло мозгу выбудаваць патрэбныя нейронныя сувязі. Праўда, пакуль гэта толькі гіпотэза.

Як адзначае даследчыца Кімберлі Джэймсан, у большасці носьбітак гена гэтага так і не адбываецца — без спецыяльнай стымуляцыі мозг проста ігнаруе сігналы чацвёртага рэцэптара.

Генетычны тэст можа паказаць наяўнасць патэнцыялу да тэтрахрамазіі, аднак не адкажа на пытанне, ці з’яўляецца чалавек функцыянальным тэтрахраматам, як Антыка.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]