Вывучыў кітайскую мову і выйшаў на сцэну: беларус становіцца зоркай камедыі ў Шанхаі
6- 19.09.2026, 10:51
- 5,930
Даніла жыве ў Кітаі з 2017 года.
«Заўважыў, што замежнікі — як NPC, усе на адно аблічча», — жартуе беларус Даніла са сцэны ў Шанхаі. Дарэчы, жартуе на чыстай кітайскай, што дадае фразе яшчэ некалькі слаёў іроніі, а нам — здзіўлення на тварах. Калісьці мінчанін прыехаў у Кітай, амаль нічога не ведаючы пра гэту краіну. Сёння ён імправізуе з гумарам перад кітайскай аўдыторыяй, чытае на гэтай мове вясёлы рэп, што збірае ў лакальных сацсетках мільёны праглядаў, і здымаецца ў рэкламе з мясцовымі зоркамі.
Журналісты Onlíner пагаварылі з Данілам пра тое, як гэта — смешыць кітайцаў, якія жарты тут не працуюць і што беларус паспеў зразумець пра гэты зусім іншы свет за дзевяць гадоў.
«Масква — не Расія, Шанхай — не Кітай»
Даніла жыве ў Кітаі з 2017 года. У Беларусі паспеў навучацца на мастака роспісу па дрэве. Праўда, смяючыся прызнаецца хлопец, прапусціў прыкладна 99% заняткаў — між іншым таму, што выступаў за каледж на розных мерапрыемствах як танцор. Сучаснымі напрамкамі танцаў Даніла пачаў займацца гадоў з 11, і гэтае захапленне ўрэшце прывяло яго ў Азію.
— Тады гэта быў пратоптаны шлях, многія знаёмыя артысты ездзілі ў Кітай. На танцах можна было зарабіць каля $1500 за месяц. Вырашыў: чаму б і мне не паспрабаваць. Што я тады ведаў пра краіну? Ды ўвогуле амаль нічога. Фанацеў ад чайнай культуры, але гэта пачалося за некалькі гадоў да планаў на першую паездку.
Разумеў, што Кітай іншы, але наколькі іншы — нават не ўяўляў.
Першапачаткова хацеў проста падзарабіць, думак затрымацца там не было. Да таго ж першы досвед з Кітаем атрымаўся скамечаным. Нас з камандай хлопцаў спачатку зацвердзілі на працу, а потым «кінулі», калі мы ўжо патраціліся на дарагія квіткі. Вырашылі ўсё адно ляцець і разбірацца на месцы. Патусавалі тры дні ў Пекіне, далей па нечым старых сувязях паехалі ў невялікі горад Дэчжоў. Там адпрацавалі пару тыдняў — праўда, грошай хапіла толькі на аплату гатэля.
Працоўная руціна танцора ў Азіі — гэта, як правіла, пастановачныя шоу-балеты ў начных клубах. Раней гэта была папулярная тэма, вось толькі хлопцы ў такой сферы не надта катырыліся. Таму, вярнуўшыся на радзіму, Даніла сабраў каманду дзяўчат і зрабіў другую спробу ў Кітаі — ужо як іх менеджар. Калектыў у выніку распаўся, ну а далей, з усмешкай успамінае хлопец, яго «пачало матаць па ўсім Кітаі».
За дзевяць гадоў беларус паспеў пажыць у Гуанчжоу, Шэньчжэне, Чунцыне, Ціндао, Усі. Урэшце абгрунтаваўся ў Шанхаі.
— Усе мегаполісы Кітая адрозніваюцца адзін ад аднаго. Я, напрыклад, люблю фразу «Масква — не Расія, Шанхай — не Кітай». Галоўнае пры кітайцах у Шанхаі так не казаць, а то яны пачынаюць злавацца (смяецца. — Заўв. Onlíner).
Шанхай — вельмі камфортны горад для замежнікаў: ад паселішчаў мінулых стагоддзяў засталося шмат слядоў еўрапейскай культуры, вельмі развіта заходняя кухня, людзі гавораць па-англійску. Замежныя карпарацыі таксама базуюцца тут. Пекін — класічны Кітай, «партыйны», скажам так. Гуанчжоу вырас з мноства вёсак і адчуваецца як вялікая вёска, у якой з’явіліся грошы. Шэньчжэнь лічыцца моладзевым горадам, па духу ўжо бліжэй да Шанхая.
— У Кітаі замежнікі — гэта ўсё яшчэ экзотыка? Засталася гэтая традыцыя фатаграфавацца з выпадковымі белымі турыстамі на вуліцы?
— У маленькіх гарадах у цэнтры краіны з табой усё яшчэ могуць пафатографавацца, замежнікі там выклікаюць здзіўленне. Шанхай — міжнародны горад, ніхто нават не азірнецца. Ніякага негатыву таксама не зловіш. Хаця, вядома, залежыць ад таго, які замежнік. Белых у Кітаі любяць. Што да цемнаскурых, можа сустракацца расізм. Аднойчы я працаваў афіцыянтам, і ў наша ўстанова не ўзялі цемнаскурую дзяўчыну. Так і патлумачылі: кліентам не спадабаецца.
Пытаемся, якія нашы постсавецкія стэрэатыпы пра людзей з Кітая пацвердзіліся за гады, а якія аказаліся лухтой. Даніла ўспамінае, як яго бацька расказваў, маўляў, у ўсіх кітаян з-за палачак для ежы ў старасьці пачынаюцца праблемы з рукамі, — і запэўнівае, што гэта дакладна няпраўда. А вось знакамітае спецыфічнае разуменне асабістых межаў — сапраўды паўсюдная гісторыя.
— Кітаян шмат, месца на ўсіх не стае. У Беларусі ў тым жа грамадскім транспарце людзі ўсё ж імкнуцца трымаць дыстанцыю, наколькі гэта магчыма, — тут жа ўсе заўсёды будуць станавіцца ўшчыльную. На мерапрыемствах часта бывае сітуацыя: сяджу на стуле адзін, падыдзе кампанія незнаёмых мне людзей, стане ў дзесяці сантыметрах і проста будзе размаўляць. Але, насамрэч, заўважаю, што і ў мяне самога гэтыя рамкі ўжо сціраюцца: проста прызвычаіўся.
— Пра Кітай яшчэ любяць расказваць, што там у людзей ёсць сацыяльныя рэйтынгі і ўсе гарады напіханыя камерамі.
— Сацыяльны рэйтынг — гэта лухта. Я нават перапытаў пра гэта ў многіх кітайцаў, і яны самі не разумеюць, адкуль гэта пайшло. Адзінае дапушчэнне — з-за прыкладанняў для аплаты, дзе можна за ўсё назапашваць балы, атрымліваць бонусы, потым у цябе з’яўляецца магчымасць дзесьці не ўносіць дэпазіт, напрыклад. На якасць жыцця гэта абсалютна ніяк не ўплывае.
Што да камер — так. Таму Кітай — адна з самых бяспечных краін, узровень злачыннасці вельмі нізкі. Ды тут палова ўстаноў зачыняецца на хліпкія замкі, у якіх код «на нуліках»! Уначы хадзіць бяспечна. За ўвесь час жыцця ў Кітаі я ні з якім крыміналам ці гапнікамі ні разу не сутыкаўся. Магчыма, ёсць дробныя гарады, у якіх усё гэта больш распаўсюджана, але я ў такіх проста не бываў.
Рэп пра кітайскую тэхніку і рэклама з Джэкі Чанам
— У які момант ты зразумеў, што ў Кітаі табе ў кайф, і вырашыў застацца?
— Не скажу, што гэта быў нейкі канкрэтны момант. Я проста заўсёды шукаў спосабы рэалізаваць сябе. Апынуўся ў Кітаі — значыць, трэба шукаць іх і тут. Спачатку былі танцы, потым я папрацаваў афіцыянтам, далей вывучыў мову, затым з братам (ён таксама нейкі час жыў тут, цяпер з’ехаў) запусцілі праект анлайн-школы кітайскай мовы і з ім жа — свой брэнд наручных гадзіннікаў. Потым пайшоў рэп, цяпер стэндап. Калі ў нейкай з сфер пачынала нешта атрымлівацца, я разумеў, што мне трэба заставацца, — так і затрымаўся.
— Ты так між іншым пра гэта кажаш: вывучыў мову… Але з нуля вывучыць кітайскую так, каб чытаць на ёй рэп і жартаваць са сцэны, — гучыць як неверагоднае дасягненне. Раскажы, як у цябе ішоў працэс.
— Яшчэ да таго, як першы раз прыехаць у Кітай, я спампаваў Hello Chinese (найбольш папулярнае прыкладанне для вывучэння кітайскай мовы. — Заўв. Onlíner). Потым каля паўтара года правёў за падручнікамі. Нанімаў выкладчыкаў, але яны ўсе мне не падабаліся — з кагосьці месяц пазаймаўся, з кагосьці два. Найболей мову ўдалося падцягнуць на працы афіцыянтам, тады ж я нарэшце знайшоў добрага выкладчыка. Вучыў граматыку, самастойна запісваў і запамінаў словы.
Наколькі было цяжка? Ды нармальна… За падручнікамі праводзіў прыкладна па 30—60 хвілін, але літаральна кожны дзень, ніводнага не прапусціў.
Шмат меў зносіны з кітайцамі, пастаянна практыкаваўся. Праўда, цяпер, калі ў стэндапе стаў часцей імправізаваць з гледачамі, заўважыў, што мовы месцамі не хапае. Чалавек з залы, напрыклад, распавядае што-небудзь пра сваю прафесію, а я проста не разумею, пра што гаворка. Зноў спампаваў прыкладанне, выпісваю незнаёмыя словы.
Рэпам Даніла пачаў займацца тры гады таму: пасля бізнесу з гадзіннікамі і анлайн-школы зноў пацягнула на сцэну, але ўжо не ў танцы. Думак спачатку паспрабаваць запісаць што-небудзь па-руску не было. Хлопец кіраваўся тым жа прынцыпам, што і заўсёды: я ў Кітаі — значыць, робім па-кітайску. Уласна, яго першы трэк, што «заляцеў», так і называўся — «Я ў Кітаі». Відэа з жартоўнай песняй, дзе лірычны герой-замежнік бравіруе тым, што ён жыве ў Паднябеснай, набрала 20 млн праглядаў на мясцовых платформах.
— У глыбокую лірыку не імкнуся. Паколькі я замежнік, любы сцэнічны матэрыял, які я раблю для кітайскай аўдыторыі, мусіць быць ад імя замежніка: пра культурныя адрозненні, пра мову. Усё гэта з прыколамі. Проста, напрыклад, праспяваць пра свае пачуцці і завірусіцца тут наўрад ці атрымаецца. Іншая справа, калі я і гэта зраблю з пазіцыі прыезджай асобы — каб кітайцам стала цікава, што ж там гэтыя белыя адчуваюць. У 99% выпадкаў да замежнікаў на сцэне тут ставяцца станоўча, але падобныя рамкі ўсё ж ёсць.
— Ёсць у Кітаі паспяховыя артысты-замежнікі?
— Ёсць комік-брытанец. Ён не суперзорка, але ў медыйным плане ў яго ўсё нядрэнна, як мінімум ён дакладна больш паспяховы за мяне. Праўда, ён вырас у Кітаі… Яшчэ ёсць цемнаскуры рэпер з Чэнду, лакальная знакамітасць. Больш асабліва нікога не ведаю.
— Кітайцы слухаюць музыку толькі па-кітайску ці ёсць шанцы стрэліць з англамоўнымі або, можа быць, нават рускамоўнымі песнямі?
— Тэарэтычна стрэліць можа што заўгодна. Але так, кітайцы ўсё ж больш слухаюць па-кітайску. Нядаўна завірусілася адна казашка — у яе частка тэксту ў англамоўным трэку па-кітайску. Прычым па-кітайску яна насамрэч увогуле не размаўляе. Ездзіць па Кітаі цяпер, там-сям выступае.
Паўнавартасных сольнікаў і тураў у самога Данілы пакуль не было, хаця прапановы пачытаць на розных мерапрыемствах і тэлешоу дзякуючы папулярнасці ў сацсетках перыядычна прылятаюць.
Найбольш сур’ёзны досвед — выступ на вялікім канцэрце-прамоўшане кітайскіх брэндаў тэхнікі з вясёлым трэкам пра тое, што Made in China — гэта топ. Там Даніла нават дзяліў сцэну з айдлам Лэй Чжанам (вам, можа, гэтае імя ні пра што не кажа, але 13,5 млн падпісчыкаў у яго не проста так). На цырымоніі ўзнагароджання найлепшых вертыкальных серыялаў беларус спяваў дуэтам з Хэ Сайфэй — папулярнай опернай дзівай і актрысай.
Актыўна клічуць Данілу і на здымкі ў рэкламе: беларус ужо паспеў пабыць тварам Huawei, Realme, Xiaomi, Taobao, Holiday Inn і многіх іншых мясцовых брэндаў і прадуктаў, што працуюць на замежны рынак.
— Нядаўна ездзіў у горную мясцовасць Гуйліня на чатыры дні. Гэта былі мае самыя доўгія здымкі, звычайна рэкламу столькі не робяць. Ролік для прыкладання CTrip (сэрвіс браніравання гатэляў, на міжнародным рынку працуе пад назвай Trip.com. — Заўв. Onlíner). У гэтым відэа я галоўны герой, паводле сцэнару сустракаю Джэкі Чана, і мы з ім перакідваемся парай слоў.
Праўда, Джэкі Чана здымалі ў асобны дзень, я з ім увогуле не перасякаўся. Але ў выніку ўсё адно ў партфоліо будзе праца з сусветнай суперзоркай, гэта вельмі крута.
«Нямногія кітайцы разумеюць сарказм»
За апошнія паўтара года Даніла пераключыўся на стэндап-камедыю — таксама на кітайскай мове. Беларус з падлеткавага ўзросту фанацеў ад Джымі Фэлана, марыў пра ўласнае размоўнае шоу і цяпер нават шкадуе, што не пачаў жартаваць у мікрафон са сцэны раней. Са стэндапу да яго цяпер прыходзіць больш за ўсё новай аўдыторыі, пайшлі ўверх лічбы як у «нашых» Instagram і TikTok, так і ў мясцовых сацсетках: кітайцам прыйшліся даспадобы дасціпныя назіранні замежніка.
— Я хадзіў на адкрытыя мікрафоны і потым выкладваў нарэзкі запісаў з выступаў. Першы час, вядома, было вельмі страшна. У мяне яшчэ, акрамя размоўнай камедыі, было шмат эксперыментальных уставак: я і песні спяваў, і танцаваў, і дарыў гледачам шкарпэткі (не ношаныя, вядома, новыя) — на гэтым быў завязаны жарт. На сцэне я ўжо 13 гадоў, але ўсё роўна мандраж прысутнічаў. Пададпусціла толькі ў апошнія паўгода, напэўна, хаця калі раблю вялікія перапынкі, хваляванне зноў прыходзіць.
— Які гумар у кітайцаў?
— У прынцыпе, яны жартуюць пра тое самае, што і мы. Сярод заходных тэм — уся база таго ж рускамоўнага стэндапу: жонка, дзеці, праца, вучоба. Яшчэ яны чамусьці лічаць, што мы, замежнікі, думаем, нібы ўсе кітайцы ведаюць кунг-фу, і любяць пра гэта жартаваць.
Нямногія разумеюць сарказм, яго папросту няма ў размоўнай культуры. І няма пошлых жартаў. Звычайна славянскія комікі пакідаюць падобныя прыколы на канцоўку, калі аўдыторыя ўжо разагрэта. Кітайцы — не, і гледачы такое ў прынцыпе не зразумеюць.
У гумары Даніла, як і ў рэпе, выкарыстоўвае амплуа здзіўленага замежніка: жартуе пра тую ж розніцу менталітэтаў, мову, ежу і іншае ў такім духу. Спрабаваў закідваць агульныя паўсядзённыя тэмы — не пракатала. Як ні круці, але тое, што чалавек прыезджы, кітайскія гледачы дакладна заўважаць у момант выхаду на сцэну і імгненна складуць у галаве пэўны вобраз. Гэта нядрэнна, лічыць Даніла, гэтым якраз можна карыстацца, каб і пацвярджаць іх чаканні, і месцамі ламаць.
— Так, пару разоў сутыкаўся з расізмам. Выхожу на сцэну — хтосьці пачынае крычаць, што я яму не падабаюся. Я, вядома, аджартоўваўся: «Што? Што ты кажаш? У цябе дрэнная кітайская, я цябе не разумею». Усё ў выніку згладжвалася, але атмасферу такія людзі моцна псуюць. Яны не казалі прама, што я ім не падабаюся, бо замежнік, хаця зразумела, што, хутчэй за ўсё, прычына ў гэтым: выкрыкі пачыналіся, калі я яшчэ нічога не паспеў сказаць.
— А над чым, дарэчы, замежніку ў Кітаі жартаваць лепш не варта?
— Кітайскія мужчыны не любяць, калі мясцовыя дзяўчаты сустракаюцца з замежнікамі.
У Кітаі мала жанчын, хлопцы пастаянна кажуць, што ім і так іх не хапае, а тут яшчэ вы. Замежніку дзяліцца падрабязнасцямі адносін з кітайкай не варта, толькі калі яна не яго жонка, ды і то… У мяне ў стэндапе былі гісторыі пра былую-кітайку. Пару разоў паспрабаваў — адкрытага негатыву не было, але людзі не смяяліся ўвогуле.
— Можаш тут пра гэта распавесці, калі хочаш. Сутыкаўся ці ў адносінах з культурнымі адрозненнямі або тыпу таго?
— Дзяўчаты любых нацыянальнасцяў вельмі розныя. У маім выпадку чалавек, напэўна, быў больш гнуткі ў культурным плане, як і я. Стараліся падстройвацца адзін пад аднаго, таму розніца не тое каб моцна адчувалася. Справа хутчэй у ладзе мыслення. Як па мне, кітайцы ў цэлым больш закрытыя людзі, іх цяжка зразумець, яны не любяць праяўляць эмоцыі. Усё ідзе з сем’яў, з выхавання: так проста не прынята. Таму ў людзях цяжка знайсці нейкую душэўнасць.
Працэс стварэння маналогаў у Данілы не асабліва адрозніваецца ад іншых комікаў: запісваеш назіранні, складаеш у цэльны аповед, разганяеш перспектыўныя жарты з іншымі комікамі. Так званыя камеды-бадзі беларуса ў асноўным з рускамоўнай тусоўкі: у кітайскіх комікаў няма такой практыкі — збірацца разам і дабіваць жарты адзін аднаго.
Рускамоўная супольнасць у Шанхаі даволі вялікая. Зараз з двума хлопцамі адтуль Даніла запусціў свой камедыйны клуб — арганізоўваюць свае і чужыя шоу, падцягваюць на выступленні вядомых замежных артыстаў, калі тыя раптам праз’ездам аказваюцца ў Шанхаі. За гастролі зорак адказвае іншы сяброўскі арганізатар — ён прывозіў Яўгена Чабаткова, Сяргея Арлова, Нурлана Сабурава, Ваню Усовіча. Стадыёны, як у СНД, яны, зразумела, не збіраюць, але пад 150 чалавек у зале ёсць.
— Зараз я больш імкнуся сыходзіць у жанр імправізацыі: проста ў класічным стэндапе ўжо здаецца нудным сам працэс збору матэрыялу, напісання. Імправізацыйныя фарматы бываюць розныя, найчасцей я іду на адкрыты мікрафон як вядучы, разаграваю публіку, размаўляю з залай паміж выступленнямі комікаў. З рускамоўнымі хлопцамі з клуба таксама збіраемся, гуляем у гульні на імправізацыю.
Шчыра кажучы, калі мы пачалі рабіць рускамоўны клуб, раптам высветлілася, што выступаць перад нашай аўдыторыяй мне пакуль што значна менш камфортна. Кітайцаў я ўжо лепш разумею.
Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe
Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]
