Аляксей Гетман: Трэцяя спроба будзе для Лукашэнкі апошняй

На фоне аперацыі «Вівальдзі» саюзнік Крамля рызыкуе дагуляцца.

ЗСУ правялі на Ліманскім кірунку першы этап аперацыі «Вівальдзі», ачысціўшы дзясяткі квадратных кіламетраў тэрыторыі. У 3-м армейскім корпусе заявілі, што гэта толькі пачатак.

— Чаго ЗСУ ўжо ўдалося дасягнуць аперацыяй «Вівальдзі» і наколькі яна змяніла сітуацыю пад Ліманам? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з ваенным экспертам, маёрам запасу Нацыянальнай гвардыі Украіны Аляксеем Гетманам:

— Перш за ўсё, там быў выступ, які многія з нас бачылі на карце, што ўтварыўся ў выніку прасоўвання расійскіх войскаў. Таму гэты выступ трэба было выраўнаваць, гэта значыць ліквідаваць.

Сэнс аперацыі «Вівальдзі» — не даць расіянам прасоўвацца далей і па магчымасці вызваліць тэрыторыю, якую яны часова захапілі. Генерал Андрэй Білецкі, які камандуе 3-м армейскім корпусам, прасіў усіх, хто ведае якую-небудзь інфармацыю, акрамя афіцыйнай, трымаць яе пры сабе, таму што аперацыя яшчэ працягваецца. Таму можна казаць толькі пра тое, што ўжо было агучана Генеральным штабам або непасрэдна кіраўніцтвам 3-га армейскага корпуса.

На сёння, па ацэнках Інстытута вывучэння вайны і прадстаўнікоў НАТА, вызвалена больш за 200 квадратных кіламетраў на ўчастку фронту, за які адказвае 3-і армейскі корпус. І гэтае прасоўванне працягваецца.

У расіян парушаная лагістыка. Ім даводзіцца адводзіць на 30–50 кіламетраў ад лініі фронту службы, якія павінны забяспечваць войскі гаруча-змазачнымі матэрыяламі, снарадамі і ўсім астатнім. То бок лагістыка істотна ўскладненая.

Як далей будзе развівацца гэтая аперацыя, паглядзім. Пакуль яна працягваецца.

— Нават расійскія Z-блогеры прызнаюць, што генералы рэгулярна хлусяць Пуціну пра сітуацыю на фронце. Чаму хлусня ў расійскай арміі стала сістэмнай і як яна ўплывае на баяздольнасць войскаў?

— Калі казаць пра тое, што генералы рэгулярна хлусяць непасрэдна Пуціну, то гэта не зусім адпавядае сапраўднасці. Унутры расійскай арміі сапраўды перабольшваюць даныя пра прасоўванне расійскіх войскаў.

Калі падчас контрудароў ЗСУ захоплівалі дакументы некаторых расійскіх брыгад, мы бачылі, што ў іх лінія размежавання была пазначаная на 10–15 кіламетраў далей, чым яна праходзіць насамрэч, у бок украінскіх пазіцый. То бок на паперы яны знаходзіліся далей, чым у рэчаіснасці.

Гэта ў асноўным робіцца для ўнутранага армейскага карыстання, таму што камандзіры баяцца падаваць праўдзівую інфармацыю пра тое, што яны не ўтрымалі пазіцыю або не змаглі выканаць баявое распараджэнне.

Менавіта страх прымушае іх прыбяліваць сітуацыю. Гэта адбываецца каскадна. Адзін камандзір крыху прыхлусіў, далей гэтая інфармацыя ідзе да камандзіра батальёна, палка, брыгады — і паступова ўсё нарастае.

Спачатку прыхлусілі на адзін-два кіламетры, а ў выніку атрымліваецца тое, што мы бачылі, — ужо 10–15 кіламетраў. Але гэта выключна для ўнутранага ўжывання ва Узброеных сілах Расійскай Федэрацыі.

Гэта звязана не з жаданнем атрымаць нейкі ордэн або заахвочванне, а з тым, што яны баяцца распавядаць праўду. Ім страшней сказаць праўду пра рэальную сітуацыю. Вось так у іх пабудаваная сістэма Узброеных сіл.

Што датычыцца Пуціна, дык акрамя Генеральнага штаба і Герасімава ён атрымлівае інфармацыю і па іншых каналах. Яна дублюецца праз Патрушава, праз іншыя службы, якія займаюцца аналізам сітуацыі на лініі фронту.

Казаць пра тое, што Пуцін чагосьці не ведае, — гэта ІПСА расійскіх прапагандыстаў, мэта якой — не даць яму страціць твар унутры сваёй краіны.

У Расіі існуе ўмоўны сацыяльны дагавор: людзі дазваляюць уладзе, скажам, трошкі красці, а ўзамен улада дае ім упэўненасць у тым, што яны вялікія і непераможныя, а іх вождзь, прэзідэнт, генеральны сакратар або цар — чалавек, які валодае нейкімі звышчалавечымі магчымасцямі.

Калі іх кіраўнік, цар — у дрэнным сэнсе гэтага слова, таму што ёсць манархі ў Еўропе, і мы выдатна бачым, як яны сябе паводзяць, — акажуцца слабым і няздольным даць народу адчуванне велічы, то такі цар хутка злятае са сваёй пасады. І пачынаюцца бунты, бессэнсоўныя і бязлітасныя, як гэта бывала ў Расіі яшчэ з часоў палацавых пераваротаў.

Таму мы і памятаем гэтую фразу: «Цар добры, а баяры дрэнныя». Расійскія прапагандысты пачалі актыўную кампанію. Натуральна, там цэнзура, няма свабоды слова. Калі яны нешта кажуць, то гэта ўсё, скажам так, узгоднена з Крэмлем.

Яны пачалі актыўна распавядаць, што, калі б Пуцін ведаў рэальную сітуацыю, то ўсё ўжо было б добра. Пуцін добры — генералы дрэнныя.

Але Пуцін усё выдатна ведае. Яшчэ раз: чалавек з досведам працы ў КДБ, у контрвыведцы і выведцы — і верыць у тое, што ён атрымлівае інфармацыю толькі ад аднаго чалавека з Генеральнага штаба Узброеных сіл Расіі, было б як мінімум наіўна. Ён атрымлівае яе з розных крыніц.

Больш за тое, менавіта гэтаму вучаць у школе КДБ у Маскве: нельга давяраць адной крыніцы інфармацыі. Гэта як у журналістаў, якія не падаюць інфармацыю, абапіраючыся толькі на адну крыніцу.

Таму першая задача такіх аповедаў — прадставіць сітуацыю так, быццам Пуцін добры, а генералы дрэнныя.

Ёсць і другі складнік. Паралельна ад Пяскова, Мядзведзева і іншых высокапастаўленых прадстаўнікоў расійскай улады ідзе інфармацыя пра тое, што «спецыяльная ваенная аперацыя» цягнецца так доўга, бо яны нібыта «дзейнічаюць літаральна хірургічна», вельмі акуратна «спрабуюць перамагчы Узброеныя сілы Украіны», каб «не чыніць шкоды навакольнаму асяроддзю і мірным людзям».

То бок яны распавядаюць: калі б захацелі, то літаральна за дзве-тры тыдні дайшлі б да Львова і заходніх межаў Украіны.

Атрымліваюцца два складнікі. Першы — Пуцін на самай справе ўжо даўно б усё зрабіў, проста яго абманваюць. І Пуцін любіць выяўляць з сябе абманутага. Ён і пра Украіну, і пра Мінскія пагадненні распавядаў: «Ну, нас абманулі, нас абманулі». Яны спрабуюць паказаць сябе такімі добрымі, сумленнымі і наіўнымі, якіх проста пастаянна абманваюць.

Другі складнік — аповеды пра тое, што яны нібыта проста «вельмі акуратна дзейнічаюць». Маўляў, насамрэч гэта не вайна, а ўсяго толькі «спецыяльная ваенная аперацыя». Калі б гэта была сапраўдная вайна, яны б ужо даўно ўсе пытанні вырашылі.

І з улікам таго, што такіх галасоў становіцца ўсё больш і гучаць яны ўсё актыўней, гэта азначае, што сітуацыя на лініі фронту і ўнутры Расійскай Федэрацыі на самай справе пагаршаецца. Дзякуючы ўдарам Украіны і дзеянням ЗСУ на лініі фронту сітуацыя для Расіі пагаршаецца. Таму грамадству і льюць у вушы аповеды пра «хірургічныя дзеянні» і пра белага, пухнатага і наіўнага Пуціна.

— Поспех ЗСУ пад Ліманам выклікаў нервовую рэакцыю ў Расіі. Ці ёсць на гэтым фоне пра што задумацца Лукашэнку? Наколькі рэалістычная аперацыя ЗСУ на тэрыторыі Беларусі, калі Мінск пойдзе на далейшую эскалацыю?

— Такая аперацыя даволі рэалістычная, верагоднасць яе правядзення даволі высокая. Таму што Лукашэнка ўжо шмат гадоў спрабуе бегаць паміж кроплямі дажджу.

З аднаго боку, яму трэба паказаць сваю вернасць Пуціну: яны саюзнікі, складаюцца ў АДКБ, то бок павінны дзейнічаць сумесна.

З іншага боку, ён стараецца праводзіць зборы, вучэнні, імітаваць бурную дзейнасць. Пры гэтым ён выдатна разумее, што любыя больш актыўныя дзеянні з яго боку прывядуць да таго, што ЗСУ будуць біць па ваенных аб'ектах, калі з тэрыторыі Беларусі будуць наносіцца ўдары па Украіне або адтуль будуць кіраваць гэтымі ўдарамі.

Гэта адпавядае рэзалюцыі 3314 Генеральнай Асамблеі ААН, у якой вызначаецца, што такое агрэсія і якія існуюць яе формы. Ёсць таксама Статут ААН, які вызначае, што краіна мае права рабіць у парадку самаабароны.

Калі пацвердзіцца, што новыя рэактыўныя дроны кіруюцца або карэктуюцца з боку Беларусі з гэтых рэтрансляцыйных станцый, то Украіна ўжо папярэджвала Лукашэнку: калі гэта будзе дакладна пацверджана, задокументавана і зафіксавана, па гэтых станцыях будуць нанесеныя ўдары.

Спачатку яны іх выключылі, некаторыя дэмантавалі. Цяпер ёсць інфармацыя, што яны, відаць, аднавілі сваю дзейнасць і працягваюць карэктаваць палёт расійскіх «Герань-4» і «Герань-5». Калі гэта пацвердзіцца, Украіна папярэджвае, што будуць нанесеныя ўдары, што б там ні распавядалі.

Украіна не хацела б, каб Беларусь была ўцягнутая ў вайну. Але калі яе кіраўнік гэтага не разумее і сам уцягваецца ў вайну, то давайце проста параўнаем сітуацыі.

Калі мы хочам размясціць на сваёй тэрыторыі, напрыклад, міратворцаў, у Маскве адразу пачынаецца істэрыка. Хаця Украіна мае права згодна з міжнародным правам запрашаць войскі іншых краін на сваю тэрыторыю, калі сама дае на гэта дазвол і згоду. Але ў Маскве кажуць, што з'яўленне такіх сіл будзе лічыцца ледзь не абвяшчэннем вайны Расійскай Федэрацыі. Пагражаюць еўрапейскім краінам ударамі, нават з выкарыстаннем ядзернай зброі.

А тут сітуацыя іншая: не нейкія войскі зайшлі на тэрыторыю Беларусі, а Беларусь удзельнічае ў кіраванні атакамі на тэрыторыю Украіны. Гэта, згодна з міжнародным правам, з'яўляецца актам агрэсіі. І Украіна мае права біць у адказ.

І мы ўдарым у адказ. Яшчэ раз папярэдзілі. Двойчы папярэджвалі. Але трэцяя спроба будзе для Лукашэнкі апошняй.

І ўдары, думаю, могуць быць нанесеныя не толькі па гэтых станцыях. Спачатку — па станцыях, а магчыма, і па іншых ваенна-прамысловых аб'ектах. Таму што ва Украіне гінуць людзі, разбураецца інфраструктура, а Лукашэнка пры гэтым таксама лічыць сябе белым і пухнатым. З яго тэрыторыі, з яго згоды ўдары карэктуюцца з боку Беларусі, а Украіна павінна сядзець і разважаць, ці адпавядае адказ нейкім міжнародным правілам, ці спадабаецца гэта ў Крамлі ці не спадабаецца.

Але яны неяк прапусцілі адзін момант: гэта ўжо не 2022-і і не 2023-і год. Гэта 2026-ы. І Украіна не збіраецца нават у Злучаных Штатаў пытацца дазволу або раіцца. Іх могуць проста паставіць перад фактам, давесці да ведама.

Украіна будзе рабіць тое, што ёй не забараняе міжнароднае права. І жыццё аднаго грамадзяніна Украіны даражэй, чым усе гэтыя станцыі і заводы на тэрыторыі Беларусі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]