«Гэта адбудзецца пасля 20 верасня»: палітолаг назваў важную дату для Украіны і РФ

Трамп, як заўсёды, анансуе тое, чаго яшчэ няма.

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп учора ў сацсетцы Truth Social заявіў, што Украіна пагадзілася не наносіць удары па аб'ектах расійскай энергетыкі. Паводле яго слоў, РФ пагадзілася зрабіць дакладна тое ж самае.

Пакаментаваць сітуацыю, што склалася, сайт Charter97.org папрасіў вядомага ўкраінскага палітолага, кіраўніка Цэнтра прыкладных палітычных даследаванняў «Пента» Уладзіміра Фесенку:

- Трамп у сваім стылі. Ён, як заўсёды, анансуе тое, чаго яшчэ няма. Ён так рабіў неаднаразова ў працэсе перамоваў аб перамір'і з Іранам: анансаваў, маўляў, усе дамовіліся і гэтак далей. Але мы бачым, што вайна так і не скончылася. Так, былі дамоўленасці пра перамір'е, якія ў выніку так і не былі рэалізаваныя. Цяпер вельмі падобная гісторыя.

Ні Масква, ні Кіеў не пацвярджаюць наяўнасць такіх дамоўленасцей. То-бок Трамп сказаў, што ўсё: Кіеў не будзе біць па расійскіх НПЗ, Расія не будзе рабіць таго ж самага. Хаця ва Украіне на дадзены момант няма такіх дзеючых НПЗ, як у Расіі. Таму сітуацыя зусім іншая.

Галоўнае, падкрэслю, што ні Масква, ні Кіеў не пацвярджаюць наяўнасць якіх-небудзь дамоўленасцей. Хоць не выключаю, што, магчыма, ёсць нейкія кансультацыі ў закрытым рэжыме наконт гэтага энергетычнага перамір'я. Гэта магчыма.

- У чым жа тады сэнс заяў Трампа?

- Гэта методыка Трампа. Калі ён казаў пра спыненне агню ў Пэрсідскім заліве, гэта ж давала эфект. Нібыта чыстая медыйная актыўнасць, але тады, пасля такіх заяў Трампа, амаль заўсёды, хай і часова, але зніжалася цана на нафту.

То-бок заявы Трампа ўплывалі на рынак, на кошт нафты на глабальных рынках. І цяпер Трамп, думаю, хоча дамагчыся такога ж эфекту, хай і часовага: такімі аптымістычнымі заявамі ён хоча, каб у выніку рынак у ЗША таксама адрэагаваў, каб кошт на дызель і бензін пачаў зніжацца.

- Чаму тэма кошту на дызель вельмі важная для Трампа?

- Бо ў ЗША гэта даўняя палітычная заканамернасць. Калі падчас выбараў у Злучаных Штатах расце кошт на бензін і дызель, гэта азначае, што партыя дзеючага прэзідэнта або сам прэзідэнт, калі гэта прэзідэнцкія выбары, прайграе выбары. Гэта жалезная заканамернасць. І цяпер гэта велізарная рызыка для Трампа.

Калі рэспубліканцы страцяць кантроль над абедзвюма палатамі Кангрэсу — над Сенатам і над Палатай прадстаўнікоў, — тады ўзнікне рызыка імпічменту для Трампа. Дык што гэта яго інтарэс. Вось гэтыя заявы ён робіць не столькі для Украіны, і тым больш не для Расіі, а для амерыканскай аўдыторыі, каб дамагчыся хаця б часовага эфекту зніжэння кошту на дызель.

Хаця насамрэч галоўная прычына высокіх цэн на дызель у ЗША — гэта не Украіна, не ўкраінскія ўдары па НПЗ. Гэта перадусім вайна з Іранам. І тое, што гэтая вайна так і не завершаная, і заблакаваны Армузскі праліў, а цяпер яшчэ і Баб-эль-Мандэбскі праліў паміж Чырвоным морам і Індыйскім акіянам, — вось гэта галоўная прычына. Але пэўны невялікі эфект звязаны з тым, што Расія сапраўды спыніла экспартаваць свой дызель на сусветныя рынкі. Хаця насамрэч дэфіцыту дызелю ў Расіі няма.

Гэта такая пэўная стабілізуючая мера, і яна толькі ўскосна звязана з ударамі па расійскіх НПЗ. Тым не менш цікавасць ЗША да перамоваў аб перамір'і сапраўды ёсць. Таму амерыканцы, думаю, будуць прасоўваць гэтую тэму. Далей пытанне толькі ў тым, ці ўдасца дамовіцца. Тут ёсць розныя варыянты. Яны могуць паралельна дамаўляцца, як гэта было і летась, асобна з рускімі, асобна з намі, і могуць выйсці на нейкую дамову.

Для рускіх важна, каб мы спынілі ўдары па іх НПЗ. Рускія ж б'юць у нас не па НПЗ — яны даўно іх разбуралі, яшчэ ў 2022 годзе. Б'юць рускія па АЗС і па аб'ектах інфраструктуры. І Зяленскі ўчора ўвечары сказаў, што мы зацікаўленыя ў тым, каб была дамоўленасць, што не будзе удараў, напрыклад, па збожжасховішчах, па аб'ектах прадавольчай палітыкі, па партовай інфраструктуры і гэтак далей. То-бок дамоўленасці ў больш шырокім фармаце. Ці пагодзяцца на гэта ў Расіі — не зусім упэўнены.

Тут трэба дамаўляцца так, каб абодва бакі пагадзіліся са спісам супрацьлеглага боку. Пагадзіліся не наносіць удары па канкрэтных аб'ектах. Гэта павінна быць усё ж такі ўзгоднена. Таму, бадай, спатрэбяцца перамовы ў трохбаковым фармаце. Зараз ідуць кансультацыі пра аднаўленне гэтых перамоваў. І, здаецца, абодва бакі гатовыя іх аднавіць.

Хутчэй за ўсё, гэта адбудзецца пасля 20 верасня, пасля выбараў у Дзярждуму Расіі. Дык што пакуль ёсць ідэя, ёсць благае пажаданне Трампа, якое ён вырашыў у сваім стылі падаць як добрую навіну: маўляў, усё ўжо вырашана, усе ўжо дамовіліся.

Насамрэч толькі пачынаюць дамаўляцца. А далей — пытанне: змогуць дамовіцца ці не змогуць? Упэўненасці ў гэтым няма. Варта адзначыць, што Трамп вельмі важны для Крамля. Таму могуць пайсці насустрач Трампу перад выбарамі ў Кангрэс, могуць дамовіцца пра пэўны кампраміс.

Але дамовіцца так, каб гэта працавала толькі да 3 лістапада — да выбараў у Кангрэс. На той момант для Трампа гэта ўжо страціць актуальнасць. А для рускіх важна аднавіць удары па ўкраінскай энергетыцы напярэдадні зімы, падчас зімы. Яны проста знойдуць падставу, каб парушыць гэтую дамоўленасць і аднавіць удары па энергетыцы.

Вось такая сітуацыя. Яна, можа, і не вельмі аптымістычная. Тым не менш, думаю, што будзе, так ці інакш, спроба выйсці на нейкую дамоўленасць па гэтым перамір'і. Ці будзе гэтая дамоўленасць і ці будзе яна працаваць — на жаль, пакуль шмат скептычных чаканняў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]