Былая завуч расказала пра шокавыя навовядзенні ў беларускіх школах

«Думаеш ужо — Божа, колькі можна?»

Навучальны год у беларускіх школах пачаўся з шокавых навовядзенняў: цяпер школьнікаў маюць права даглядаць на ўваходзе ў установы, бацькоў, чые дзеці рэгулярна прагульваюць урокі, будуць штрафаваць, а Лукашэнка застаўся незадаволены фізічнай падрыхтоўкай моладзі і загадаў «ўстрэсці» вучняў у гэтым плане.

Плюс міністр адукацыі Андрэй Іванець зрабіў шэраг заяў, якія абурылі бацькоў школьнікаў. Напрыклад, ён лічыць, што вучням не патрэбныя рэпетытары — іх ролю цалкам могуць узяць на сябе бацькі.

Пра тое, чаму так адбываецца, «Філін» пагутарыў з настаўніцай Таццянай Крапіневіч, якая працавала завучам па метадычнай рабоце гімназіі ў Ляхавічах, а пасля вымушанага пераезду працуе ў польскай школе.

— Амаль штодня ў Мінадукацыі выказваюцца і прыдумваюць нейкія абмежаванні, накаляючы абстаноўку. Думаеш ужо: Божа, колькі можна? Не магу вылучыць тут нешта адно, у мяне хутчэй пытанне: наколькі шмат што з гэтага наогул правамерна? — кажа настаўніца. — Тыя ж дагляды — гэта парушэнне правоў дзіцяці, права на недатыкальнасць. Наколькі кампетэнтныя людзі, якія будуць указваць, каго даглядаць, і тыя, хто будзе праводзіць дагляд?

Ці гісторыя ў баранавіцкай школе з вонкавым выглядам, дзе ў іх жа правілах унутранага распарадку 2025 года гаворыцца пра абарону чалавечай годнасці, а цяпер яны рэгламентуюць, з якім завітком павінна хадзіць дзіця. Я лічу, што акуратнасць не роўная ўшчамленню права чалавека на самавыяўленне.

@gazetaby Фарбаваць валасы нельга, распускаць — таксама. Адна са школ у Беларусі апублікавала спіс патрабаванняў да вонкавага выгляду вучняў #навіныбеларусі #беларусьцяпер #белцікток #медыясалідарнасць #gazetaby ♬ арыгінальны гук — Салідарнасць (gazetaby)

Правіла павінна вырашаць нейкую праблему. Якую праблему вырашае правіла, згодна з якім у хлопчыкаў на галаве не могуць быць выстрыжаныя ўзоры? Якую праблему вырашыць выбарачны дагляд дзяцей або ўзмацненне фізічнай падрыхтоўкі?

Калі чыноўнікі кажуць, што ў перапоўненасці першых класаў вінаватыя бацькі або што рэпетытары не патрэбныя, бо бацькі самі павінны быць у стане патлумачыць задачу школьніку, яны спрабуюць схаваць, што ў адукацыі процьма праблем: недахоп педагогаў, нізкая якасць педсаставу.

Пры гэтым уводзяць жорсткія меры, загоняюць усіх у рамкі, каб ніхто не меў права скардзіцца. Маўляў, глядзіце, мы можам усё: даглядзець, калі нешта не падабаецца, указаць, як вам выглядаць, і іншае. Як быццам дзіця павінна па каталогу выбраць сабе вонкавасць, прычым усё ўніфікуюць. Дык што, з аднаго боку, улады перакладаюць праблему з хворай галавы на здаровую, а з другога — запалохваюць.

Сёлета я вельмі спачуваю бацькам і педагогам. І разумею, чаму сітуацыя ў беларускай адукацыі толькі пагаршаецца: многія людзі, якія цэняць сябе, проста не могуць працаваць у такіх умовах.

Што да ўзмацнення фізічнай падрыхтоўкі, дык у нас і дагэтуль фізкультура будуецца вакол нарматываў. Дзеці ўсе розныя, з рознымі магчымасцямі і асаблівасцямі. Адзін за лета вырас на 10 сантыметраў, другі — наогул не вырас. Але ўсё ўніфікуецца: усе хлопчыкі павінны выканаць практыкаванне на столькі-то, усе дзяўчынкі — на столькі-то. Ды і ўвогуле фізкультура ў межах вучэбнага дня… Ну, гэта такая грувасткая сістэма. Старэйшыя дзеці сярод дня пайшлі на фізкультуру, але ў іх нават няма магчымасці прыняць душ. А потым яшчэ трэба пераключацца на прыродазнаўчыя навукі. Сістэма не адаптуецца ні пад дзіця, ні пад час, а ператвараецца толькі ў інструмент кантролю і запалохвання ў руках дзяржавы.

Таццяна Крапіневіч, якая зараз працуе ў Польшчы, параўноўвае:

— Калі я распавядаю польскім калегам пра навовядзенні ў школах Беларусі — што дзяцей даглядаюць на ўваходзе або забараняюць хадзіць з распушчанымі валасамі, — яны глядзяць на мяне вялікімі вачыма і пытаюцца: як такое магчыма ў ХХІ стагоддзі ў Еўропе? Кажу: ну, вось так.

У Польшчы, напрыклад, таксама нельга карыстацца тэлефонам у школе, але на дзіця не аказваюць ціску, няма кантролю, агрэсіі. І тлумачаць, чаму дзейнічае такое правіла. Усё аргументавана.

Тут чалавечы камфорт на першым месцы — і не важна, ты вучань, педагог ці тэхнічны работнік. А ў Беларусі, на жаль, прысутнічае іерархія: любяць паказваць, дзе чыё месца і хто галоўны.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]