Пуціну далажылі пра вычарпанне рэсурсаў расійскай эканомікі
- 19.08.2026, 14:52
- 1,852
Прапануюць ратаваць рост за кошт зберажэнняў насельніцтва.
Расійская эканоміка падышла да амаль поўнага вычарпання рэсурсаў, якія дазвалялі ёй дэманстраваць рост у апошнія гады. Да такой высновы ў дакладзе, падрыхтаваным да пасяджэння Савета пры прэзідэнце па стратэгічным развіцці і нацыянальных праектах, прыйшлі аналітыкі цэнтра міжгаліновай экспертызы «Трэці Рым», навуковым кіраўніком якога з'яўляецца дарадца Уладзіміра Пуціна па эканоміцы Максім Арэшкін, піша The Bell.
На пачатку 2000-х эканоміка расла на 6–7% у год, пасля 2008 года тэмпы запаволіліся да 2%, ваенны бум пасля ўварвання ва Украіну кароткатэрмінова разагнаў ВУП да 4-працэнтнага росту, але цяпер тэмпы апусціліся да 1% у мінулым годзе і яшчэ ніжэй у бягучым.
Мегапраекты, заснаваныя на бюджэтных уліваннях, імпартазамяшчэнне і ўцягненне работнікаў у рынак працы — усе гэтыя фактары дасягнулі сваёй мяжы, лічаць аналітыкі «Трэцяга Рыму». Хаця з 2018 года Уладзімір Пуцін у нацпраектах патрабуе эканамічнага росту не павольней за сусветны (3% у год), дасягнуць яго не атрымліваецца. Патэнцыял эканамічнага росту ў краіне цяпер — усяго 1,6% штогод, адзначае «Трэці Рым». Гэта амаль у 1,5 раза павольней, чым у эканомікі ЗША (2,3% у гэтым годзе, паводле ацэнкі МВФ), амаль удвая ніжэй за рост сусветнай эканомікі (3%), амаль утрая меншы, чым у Кітая (4,6%), і ўчатыры горшы за паказчык Індыі (6,4%).
Свабодных работнікаў у Расіі практычна не засталося, а попыт не можа бясконца падмацоўвацца дзяржавай, падкрэслівае «Трэці Рым». Каб перазапусціць рост, на думку цэнтра, неабходна перайсці ад мадэлі дзяржаўных інвестыцый да выкарыстання прыватных зберажэнняў, ствараючы ўмовы, каб у эканоміку ўкладалі сродкі насельніцтва і бізнес.
«Грошы ў краіне ёсць. Трэба пабудаваць механізм, які ператварае зберажэнні ў доўгі інвестыцыйны капітал», — гаворыцца ў дакладзе. Пакуль інвестыцыі ў Расіі імкліва скарачаюцца: у мінулым годзе, паводле Расстату, яны знізіліся на 2,3% — упершыню з 2020 года. А ў першым квартале бягучага года спад паскорыўся да абвалу на 14,3% — рэкорднага за 16 гадоў.
Кампенсаваць правал за кошт бюджэту становіцца ўсё складаней. З пачатку вайны яго назапашаны дэфіцыт дасягнуў 22 трыльёнаў рублёў. Да 2029 года ў межах праграмы цэнтра Арэшкіна казну трэба прывесці да стану нулявога структурнага дэфіцыту, а бюджэтны імпульс — знізіць. Замест гэтага эканоміцы патрэбныя запаволенне інфляцыі, зніжэнне працэнтных ставак і пашырэнне прыватнай інвестыцыйнай актыўнасці, лічыць «Трэці Рым».
Акрамя таго, аналітыкі цэнтра прапануюць развіваць унутраны турызм, ШІ і аўтаматызацыю, паскорыць платформізацыю эканомікі, павялічыць укладанні ў ЦОДы, перабудаваць сістэму падрыхтоўкі кадраў, каб адукацыя і абнаўленне кампетэнцый былі бесперапыннымі. Таксама патрабуецца абелянне эканомікі з перацяканнем працы і капіталу ад непразрыстых і нізкапрадукцыйных кампаній да больш эфектыўных, гаворыцца ў дакладзе.