Генерал-маёр СБУ: Пуцінская сістэма пачынае пажыраць сваіх

У крэмлёўскіх алігархаў пачаліся праблемы.

У бліжэйшага атачэння Пуціна пачаліся сур'ёзныя фінансавыя праблемы. Кампаніі братоў Ратэнбергаў і Генадзя Цімчэнкі, якіх называюць «кашалькамі Крэмля», мяркуецца, ужо не могуць абслугоўваць свае даўгі і апынуліся на мяжы маштабнага банкруцтва.

Ці сапраўды ў расійскіх алігархаў пачаліся сур'ёзныя праблемы і чаму? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з генерал-маёрам СБУ ў запасе Віктарам Ягунам:

— Праблемы ў буйным расійскім бізнэсе сапраўды нарастаюць. Аднак тут важна аддзяляць пацверджаныя тэндэнцыі ад інфармацыі, якая пакуль застаецца на ўзроўні інсайдаў.

Паведамленні пра тое, што кампаніі братоў Ратэнбергаў і Генадзя Цімчэнкі нібыта перасталі абслугоўваць свае даўгі і апынуліся на мяжы банкруцтва, першапачаткова з'явіліся са спасылкай на ананімныя крыніцы расійскага рэсурсу «ВЧК-ОГПУ». Незалежнага пацверджання гэтай інфармацыі, афіцыйных заяў банкаў або судовых працэдур банкруцтва пакуль няма. Таму казаць, што гэтыя бізнэс-імперыі ўжо фактычна абанкруціліся, заўчасна.

Аднак сама магчымасць сур'ёзных фінансавых праблем цалкам рэальная. Банк Расіі афіцыйна прызнае рост рызык, звязаных з празмернай закрэдытаванасцю найбуйнейшых кампаній, і ўзмацняе патрабаванні да банкаў, якія працягваюць іх крэдытаваць. Гэта азначае, што нават расійскі рэгулятар лічыць крэдытаванне найбольш закрэдытаваных карпарацый патэнцыйна небяспечным для банкаўскай сістэмы.

Прычыны відавочныя: высокі кошт крэдытаў, скарачэнне грамадзянскіх бюджэтных выдаткаў, санкцыі, тэхналагічныя абмежаванні, падзенне рэнтабельнасці і пастаяннае пераразмеркаванне дзяржаўных рэсурсаў на карысць вайны. Кампаніі, якія гадамі жылі за кошт дзяржаўных падрадаў, цяпер сутыкаюцца з тым, што дзяржава або затрымлівае аплату, або патрабуе ад іх фінансаваць усё новыя ваенныя і інфраструктурныя праекты.

Іншымі словамі, пуцінская сістэма пачынае паступова пажыраць нават тых, хто дзесяцігоддзямі быў яе галоўным фінансавым бенефіцыярам.

— Чым банкруцтва маркетплэйса Wildberries і кампаній «кашалькоў Пуціна» пагражае эканоміцы Расіі?

— Фінансавыя складанасці вакол Wildberries сапраўды існуюць. Пасля пашкоджання некалькіх складаў расійскія ўлады пачалі абмяркоўваць магчымыя меры дзяржаўнай падтрымкі кампаніі і звязаных з ёй прадпрымальнікаў. У справаздачнасці Wildberries фігуюць сотні мільярдаў рублёў абавязацельстваў, хоць сама кампанія сцвярджае, што яе даўгавая нагрузка застаецца прымальнай. Такім чынам, наяўнасць буйной запазычанасці яшчэ не азначае аўтаматычнага банкруцтва.

Але калі вялікі маркетплэйс сапраўды стане неплацежаздольным, наступствы будуць сур'ёзнымі. Пацерпяць сотні тысяч прадаўцоў, уладальнікі пунктаў выдачы, лагістычныя кампаніі, банкі і пастаўшчыкі. Узнікнуць ланцужкі неплацежаў, скароцяцца падатковыя паступленні, а дзяржаве давядзецца выраткоўваць кампанію за кошт крэдытаў дзяржаўных банкаў, падатковых ільгот або бюджэтных субсідый.

Гэта не абавязкова прывядзе да імгненнага краху ўсёй банкаўскай сістэмы Расіі, але можа стварыць буйны агмень фінансавай нестабільнасці і перакласці прыватныя страты на дзяржаву і расійскіх падаткаплатнікаў.

Падобная сітуацыя магчымая і са структурамі Ратэнбергаў або Цімчэнкі. Іх кампаніі ўдзельнічаюць у буйных дзяржаўных і інфраструктурных праектах, таму Крэмль, хутчэй за ўсё, будзе імкнуцца не дапусціць іх некантраляванага банкруцтва. Найбольш верагодныя рэструктурызацыя даўгоў, новыя дзяржаўныя гарантыі, перадача часткі актываў дзяржаўным банкам або фактычная нацыяналізацыя праблемных прадпрыемстваў.

— Як расійскія алігархі будуць дзейнічаць далей, калі Пуцін працягне забіраць іх грошы і актывы дзеля вайны?

— Большасць расійскіх алігархаў не стане адкрыта супраціўляцца. Яны будуць спрабаваць дамовіцца з Крэмлём, атрымаць новыя дзяржаўныя кантракты, ільготныя крэдыты і гарантыі, а таксама даказаць сваю карыснасць для ваеннай эканомікі.

Адначасова яны будуць ратаваць тое, што яшчэ можна ўратаваць: перапісваць маёмасць на сваякоў і давераных асоб, выводзіць капітал праз трэція краіны, ствараць рэзервовыя структуры па-за межамі Расіі і рыхтаваць асабістыя планы эвакуацыі.

Частка буйнага бізнесу паспрабуе яшчэ глыбей інтэгравацца ў ваенна-прамысловы комплекс. У цяперашняй расійскай сістэме самы надзейны спосаб захаваць актывы — стаць неабходным рэжыму. Таму алігархі будуць дэманстраваць лаяльнасць, фінансаваць дзяржаўныя праекты і адначасова спрабаваць абараніць хаця б частку сваёй маёмасці.

Аднак у гэтай стратэгіі ёсць мяжа. Чым даўжэй працягваецца вайна, тым менш рэсурсаў застаецца для размеркавання паміж набліжанымі да Пуціна групамі. Унутры эліты непазбежна будзе ўзмацняцца барацьба за дзяржаўныя грошы, кантракты і кантроль над актывамі.

— Ці могуць расійскія алігархі адкрыта выступіць супраць Пуціна або паспрабаваць адхіліць яго ад улады?

— Самастойна — практычна не. Расійскія алігархі даўно перасталі быць незалежнай палітычнай сілай. Сёння не яны кантралююць дзяржаву, а дзяржава, спецслужбы і сілавыя структуры кантралююць іх маёмасць, свабоду і асабістую бяспеку.

Адкрыты канфлікт з Пуціным амаль непазбежна азначае страту бізнесу, крымінальны пераслед, эміграцыю або фізічную пагрозу. Таму публічнага бунту алігархаў чакаць не варта.

Сітуацыя можа змяніцца толькі ў выпадку глыбокага расколу ўнутры сілавога і палітычнага кіраўніцтва Расіі — напрыклад, пасля цяжкай ваеннай паразы, маштабнага бюджэтнага крызісу або відавочнай страты Пуціным кантролю над апаратам улады.

Тады асобныя бізнэсмены могуць прафінансаваць адну з супрацьстаялых крэмлёўскіх груповак, даць ёй свае сувязі, інфармацыйныя рэсурсы або замежную падтрымку. Але ініцыятарамі магчымага адхілення Пуціна будуць не алігархі. Імі могуць стаць прадстаўнікі спецслужбаў, арміі, вышэйшай бюракратыі або асяроддзя самога дыктатара.

Расійскі буйны бізнэс здольны далучыцца да палацавага перавароту, калі стане зразумела, што Пуцін ужо прайграе. Але першым супраць яго ён не выступіць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]