«Каскадны абвал»: удары па Wildberries могуць дабіць фінансавую сістэму Расіі

Для банкаў гэта стане сапраўднай катастрофай.

Пасля серыі удараў украінскіх дронаў па лагістычных цэнтрах Wildberries у Расіі загаварылі пра магчымы крах найбуйнейшага маркетплэйса. Расійскі алігарх Алег Дзерыпаска папярэдзіў, што банкруцтва кампаніі з шматмільярднымі даўгамі можа ударыць па ўсёй фінансавай сістэме РФ.

Да якіх рэальных наступстваў для расійскай эканомікі можа прывесці крах такога гіганта, як Wildberries? Наколькі сур’ёзна гэта ўдарыць па даходах Крамля і здольнасці Пуціна працягваць вайну супраць Украіны?

Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з украінскім паліттэхнолагам, кіруючым партнёрам «Нацыянальнай антыкрызіснай групы» Тарасам Загароднім:

— Давайце адкрыем справаздачнасць Wildberries. Там усё напісана. Запазычанасць кампаніі складае 1,4 трыльёна расійскіх рублёў. Гэта даўгі.

У прыватнасці, ідзе гаворка пра 500 мільярдаў рублёў у банку ВТБ. Калі гэтыя 500 мільярдаў стануць праблемным доўгам, у балансе банка ўтворыцца велізарная дзірка. Закрыць яе можна будзе толькі за кошт друкавання грошай. А друкаванне грошай азначае дадатковую інфляцыю. Паводле прыблізных ацэнак, на пляцоўцы Wildberries працуюць ад трох да чатырох мільёнаў чалавек, у тым ліку прадпрымальнікі. Лічыце, што калі ўдары працягнуцца, яны могуць спыніць сваю працу. Пры гэтым многія з гэтых людзей набралі вялікую колькасць крэдытаў.

Наступная праблема звязаная з лагістыкай. Wildberries з’яўляецца даволі цэнтралізаванай кампаніяй. Паводле розных ацэнак, яе абарот складае 15 трыльёнаў рублёў. Гэта фактычна 2% ВУП Расіі і трэць расійскага бюджэту. Наступствы будуць велізарнымі. Перш за ўсё гэта стане ўдарам па банкаўскай сістэме. Нават расійскія ўлады прызнаюць, што доля праблемных крэдытаў складае 10%. Думаю, у рэальнасці яна ўжо набліжаецца да 20%.

Wildberries можа стаць тым каменьчыкам, які запусціць банкруцтва ўсёй банкаўскай сістэмы. На балансах банкаў знаходзіцца вялікая колькасць крэдытаў, выдадзеных пад нерухомасць і іпатэку. Цяпер рынак нерухомасці ўсюды прасеў як па цэнах, так і па аб’ёмах продажаў. Дэвелапары не могуць абслугоўваць свае крэдыты. Калі не працуюць нафтаперапрацоўчыя заводы, яны таксама не абслугоўваюць крэдыты і іншыя абавязальніцтвы. Гэта стварае дадатковыя праблемы для банкаўскай сістэмы. Бізнес не працуе, людзей скарачаюць, узнікаюць і іншыя наступствы.

Усё гэта можа даць старт каскаднаму абвалу банкаўскай сістэмы, якую ўраду РФ прыйдзецца ратаваць за кошт друкавання грошай, каб закрываць дзіркі ў банкаўскіх балансах. Друкаванне нічым не забяспечаных грошай азначае пачатак гіперінфляцыі. Яны і зараз актыўна друкуюць грошы. Расійскі ўрад заяўляе пра інфляцыю на ўзроўні 6%, але ў рэальнасці яна ўжо набліжаецца да 20%. Калі ўлады працягнуць заліваць эканоміку грашыма, то праз тры месяцы Расія можа выйсці на паказчыкі, якія ўжо называюцца гіперінфляцыяй. А гэта будзе азначаць разбурэнне ўсёй фінансавай сістэмы краіны.

Калі казаць пра банк ВТБ, то ў яго ёсць яшчэ адзін пакет, звязаны з іншым маркетплэйсам, на суму каля 300 мільярдаў рублёў. АФК «Сістэма» заклала пакет акцый Ozon для атрымання крэдыту. Пры гэтым акцыі Ozon праселі на фондавым рынку прынамсі на 12%.

Што гэта азначае? У фінансавым свеце гэта называецца маржын-колам. Калі акцыі перадаюць банку ў якасці закладу, у дамове заўсёды пазначаецца, пры якім падзенні іх кошту банк запатрабуе даць дадатковы заклад або пагасіць крэдыт. Гэты крэдыт таксама могуць прызнаць праблемным.

Гэта стане дадатковым ударам па банку ВТБ. Я толькі ўчора чытаў, што там ужо пачаліся абмежаванні на выдачу наяўных, грашовыя пераклады і гэтак далей. А ВТБ жа з’яўляецца сістэмным банкам РФ.

Усё гэта разам стварае вельмі вялікія праблемы для расійскай эканомікі. Калі на пляцоўцы працуюць тры мільёны прадпрымальнікаў і ніхто не ведае, хто з іх можа збанкрутаваць, гэта б’е па плацяжах. Ты ўжо не разумееш, ці варта адпраўляць гэтаму чалавеку грошы і ці атрымаеш ты ўзамен тавар або паслугу. Унутры расійскай эканомікі пачынае расці крызіс неплацяжоў, бо губляецца давер да эканамічнага асяроддзя. Гэта яшчэ адзін дадатковы ўдар. Wildberries можа стаць спускавым круком для далейшай хаатызацыі расійскай эканомікі, хоць яна хаатызуецца ўжо цяпер.

Украіна фактычна пашкодзіла прынамсі большасць нафтаперапрацоўчых заводаў на тэрыторыі Расіі. Паралельна яна адразае Расію ад Азоўскага і Чорнага мораў. Судны толькі пачалі зноў заходзіць у нафтавую гавань «Шэсхарыс» у Наварасійску, праз якую экспартуецца нафта.

Азоўскае мора перакрыта. Што гэта азначае? Гэта азначае, што перакрыты Волга-Донскі судаходны канал, па якім ішоў экспарт розных тавараў, у тым ліку нафты з Татарстана і Башкартастана па Волзе. Гэта мінус збожжа, мінус экспарт аміяку і аміячнай салетры праз порт Тамань. Выбіты і фідэрны флот, у тым ліку судны класа «рака-мора». Там каля двухсот такіх суднаў. Украіна выбівае яшчэ адзін вялікі кластар эканамічнай актыўнасці Расіі. Для Краснадарскага краю гэта адзін з найбольш значных кластараў. Усё тое, што адбываецца, неабходна разглядаць у сукупнасці.

Менавіта Wildberries можа дабіць усю сістэму лагістыкі, на якой трымалася гэтая мадэль. Не сумнявайцеся: кампанія ўжо мёртвая. Яе ўжо ліквідуюць, хоць пра гэта пакуль не кажуць.

За кошт чаго Wildberries была канкурэнтаздольнай? У тым ліку за кошт велізарных складаў, якія дазвалялі апрацоўваць вялікія аб’ёмы грузоў. Калі ў цябе выбіваюць прынамсі 15%, а тым больш 20% складаў, ты губляеш канкурэнтаздольнасць у параўнанні з тым жа Ozon і іншымі пляцоўкамі.

Людзі пачынаюць пераводзіць свае грузы на іншыя маркетплэйсы, перагружаючы іх лагістычныя сістэмы. Лічыце, што сама кампанія ўжо мёртвая. Я ўпэўнены, што з яе ўжо масава выводзяць грошы. Проста гэтага пакуль не відаць і пра гэта яшчэ не кажуць.

Таму праблемы для Расіі вельмі сур’ёзныя. У банках і без таго назапасілася шмат праблемных крэдытаў. Прычым хаваць іх пачалі не ўчора і не сёння. Усё пачалося яшчэ летась, калі узніклі праблемы з абслугоўваннем крэдытаў. У Цэнтральнага банка Расіі з’явілася такая методыка: не фіксаваць пратэрміноўку. Крэдыт ужо з’яўляецца праблемным, але афіцыйна такім не прызнаецца. Яго рэструктурызуюць. Пазычальнік не выплачвае цела крэдыту, а плаціць толькі працэнты.

Калі ў РФ пачнуць прызнаваць такія крэдыты праблемнымі, банкам давядзецца рэзерваваць на іх пакрыццё адпаведныя сумы. Напрыклад, калі пакет Wildberries на 500 мільярдаў рублёў прызнаюць праблемным, банку ВТБ давядзецца тэрмінова шукаць 500 мільярдаў і замарожваць іх як рэзервы для пакрыцця магчымых страт. Гэта гіганцкая праблема.

Усё тое, што адбываецца, вядома, закранае велізарную колькасць расіян і прадпрымальнікаў. Людзі губляюць працу, прадаўцы і пакупнікі могуць не атрымаць свае грошы або тавары. Гэта таксама ўдар па забеспячэнні расійскай арміі. Праз Wildberries прадавалася шмат тавараў падвойнага прызначэння. Былі і іншыя напрамкі, звязаныя з забеспячэннем арміі РФ. Таму гэта сапраўды сур’ёзная праблема.

— Якія яшчэ буйныя аб’екты расійскай эканомікі і лагістыкі могуць стаць наступнымі мэтамі Украіны, каб яшчэ мацней аслабіць магчымасці Крамля працягваць вайну?

— Украіна не спыняе ўдары. Не выключаю, што наступным можа стаць Ozon. Я разумею, чаму па ім пакуль няма ўдараў. Я паглядзеў на структуру ўласнасці і ўбачыў, што там прысутнічае заходні капітал. Таму яго пакуль не чапаюць. Але думаю, што гэта толькі пытанне часу. Наступнымі мэтамі могуць стаць Avito і «Яндекс Маркет». Ёсць яшчэ «Пятёрочка», ёсць актывы, якія належаць «Альфа-Груп». То-бок там, умоўна кажучы, ёсць дзе разгуляцца.

Але трэба разумець, што калі адзін буйны гулец рэзка сыходзіць з рынку, пачынаецца дэзорганізацыя ўсяго рынку. Хутка пераналадзіць лагістычныя сувязі немагчыма. Не будзем таксама забываць пра праблемы з палівам. Калі няма дызельнага паліва, складана забяспечыць нармальную працу таго ж Ozon і іншых існуючых маркетплэйсаў. Атрымліваецца тая ж самая схема.

У ўсіх гэтых кампаній ёсць крэдыты. Пры спыненні працы яны не змогуць іх абслугоўваць. Абарот Wildberries складае каля 15 трыльёнаў рублёў у год, і ўсе гэтыя грошы праходзяць праз банкаўскую сістэму.

Калі людзі перастаюць купляць праз маркетплэйс і пераходзяць на наяўныя разлікі, а адначасова пачынаюць забіраць грошы з расійскіх банкаў, банкаўская сістэма аказваецца пад патройным ударам, вытрымаць які практычна немагчыма.

Калі безнаяўныя разлікі Wildberries перастануць паступаць у банкаўскую сістэму, для банкаў гэта стане сапраўднай катастрофай. Патрэбна разумець, як усё гэта працуе ў сукупнасці. Гэта жывыя грошы і мільёны людзей, якія штодня набываюць спажывецкія тавары.

— Сапраўды, ад спынення Wildberries пацярпяць мільёны пакупнікоў і сотні тысяч прадаўцоў і прадпрымальнікаў. Ці можа такі ўдар выклікаць сур’ёзнае сацыяльнае ўзрушэнне і прымусіць расіян нарэшце звязаць пагаршэнне ўласнага жыцця з вайной, якую развязаў Пуцін?

— Да бунтаў гэта, вядома, не прывядзе. Але такая сітуацыя стварае незадаволенасць і фармуе адчуванне, што гэта вайна канкрэтна Пуціна.

У большай ступені гэта ўдар па буйным расійскім бізнесе і атачэнні Пуціна, якое разумее, што краіна проста ляціць да катастрофы. Асабліва калі амерыканцы прымуць законапраект Грэма — Блюменталя. Лічыце, што ў выпадку прыняцця ён будзе дзейнічаць практычна назаўсёды. Калі гаворка ідзе пра грошы амерыканцаў, паспрабуйце потым адмяніць такі закон.

Шматлікія амерыканскія санкцыі ўводзяцца ўказамі прэзідэнта. У дадзеным выпадку гаворка ідзе пра рашэнне Кангрэса, якое будзе надзвычай складана адмяніць. Вядома, не літаральна назаўсёды, але, думаю, цягам бліжэйшых 50 гадоў яго дакладна не скасуць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]