Ля берагоў Харватыі паднялі залаты скарб
- 26.07.2026, 18:49
- 1,426
З патанулага карабля VII стагоддзя.
На патанулым візантыйскім караблі каля харвацкага вострава Млет былі знойдзены больш за 600 грамаў золата, інкруставаныя каштоўнымі камянямі дэталі паясной гарнітуры, імператарскія манеты і рэдкі пярсцёнак-пячатка, піша New Voice.
Археолагі лічаць, што судна патанула напрыканцы VII або на пачатку VIII стагоддзя, перавозячы высокапастаўленага пасажыра — магчыма, ваеначальніка, імперскага адміністратара або дыпламата — разам з істотным камерцыйным грузам.
Харвацкі інстытут аховы прыроды называе патанулае судна адным з найважнейшых падводных археалагічных адкрыццяў візантыйскага перыяду ў Міжземнамор’і. Паводле слоў Ігара Міголека, які ўзначальвае археалагічныя даследаванні, ачышчаныя і адрэстаўраваныя залатыя вырабы важаць больш за 600 грамаў, што робіць іх найбуйнейшым скупчэннем золата, калі-небудзь вынятым з месца караблекрушэння ў Міжземным моры.
Патанулае судна знаходзіцца паблізу Полачэ на востраве Млет, што каля паўднёвага ўзбярэжжа Адрыятычнага мора ў Харватыі. Археалагічныя даследаванні гэтага месца пачаліся ў 2015 годзе, і з таго часу Аддзел падводнай археалогіі Харвацкага інстытута аховы прыроды правёў дзевяць падводных раскопак.

Сярод найбольш значных знаходак — чатыры залатыя камплекты для рамянёў, залатыя спражкі і дэкаратыўныя наканечнікі, інкруставаныя смарагдамі, рубінамі і жэмчугам. Гэта былі не проста асабістыя ўпрыгожанні. Яны былі часткай вытанчаных скураных паясоў, якія насілі высокапастаўленыя візантыйскія саноўнікі, чыё адзенне і аксесуары сведчылі пра іх становішча ў імперскай іерархіі.
Харвацкі інстытут аховы прыроды сцвярджае, што такія раскошныя паясныя аксесуары ніколі раней не выяўляліся ў кантэксце падводных археалагічных знаходак у Міжземным моры. Іх наяўнасць адразу ж навяла на думку, што карабель не быў звычайным гандлёвым суднам, якое перавозіла толькі купцоў і сыпкія грузы.
Золата, паднятае з месца гібелі судна, уяўляе сабой выключна сканцэнтраваны збор узораў элітарнай візантыйскай матэрыяльнай культуры. Каштоўныя камяні, мастацкая апрацоўка металу і цырыманіяльны характар прадметаў указваюць на прамую сувязь з палітычным або ваенным кіраўніцтвам імперыі.
Сярод найбольш значных прадметаў — залаты пярсцёнак з выявай імператара з дынастыі, заснаванай імператарам Іракліем. Даследчыкі мяркуюць, што такі пярсцёнак мог належаць толькі прадстаўніку вышэйшых эшалонаў візантыйскай улады або ваеннага камандавання. Яго ўладальнік, верагодна, меў права скрэпляць пячаткай імперскія дакументы, што рабіла пярсцёнак інструментам палітычнай улады, а таксама сімвалам асабістага статусу. Гэты артэфакт мог быць падораны як дыпламатычны дар альбо з’яўляцца асабістай уласнасцю высокапастаўленага чыноўніка, які падарожнічаў па імперскіх справах.
Паўле Дугоніч, кіраўнік аддзела падводнай археалогіі Харвацкага інстытута аховы прыроды, распавёў, што выява імператара ясна дае зразумець: такі пярсцёнак «вядома, не стаў бы насіць кожны».
Пярсцёнак пацвярджае тэорыю пра тое, што на борце судна ў момант яго патаплення знаходзілася высокапастаўленая асоба. Залатыя паясы і каштоўныя камяні маглі належаць аднаму пасажыру, членам дэлегацыі, што яго суправаджала, або некалькім службовым асобам, якія падарожнічалі разам.