Пуціну пагразілі новым «маршам Прыгожына»

Што насамрэч адбываецца.

Пасля серыі відэазваротаў, у якіх расійскі ваенны патрабуе ад Пуціна асабістай сустрэчы у прамым эфіры, заклікае спыніць вайну і папярэджвае пра магчымыя ўнутраныя ўзрушэнні, у РФ ізноў успомнілі пра «марш Прыгожына». Ці можа гэтая гісторыя стаць пачаткам новага ваеннага мяцяжу супраць Крамля, разбіраўся «Фокус».

У расійскім сегменце сацыяльных сетак набірае папулярнасць серыя відэазваротаў мужчыны, які называе сябе вайскоўцам Узброеных Сіл РФ і публічна заклікае Пуціна спыніць вайну супраць Украіны. У адным з ролікаў ён заявіў, што гатовы асабіста сустрэцца з кіраўніком Крамля, а таксама пагразіў унутранымі ўзрушэннямі, калі яго патрабаванні будуць праігнараваныя.

Відэа апублікаваныя ў Instagram. Аўтар прадстаўляецца як Аляксандр Лунін, з’яўляецца ў кадры ў параднай вайсковай форме з узнагародамі і заяўляе, што хоча данесці да Пуціна «рэальны стан спраў» у расійскай арміі. Паводле яго слоў, толькі пасля асабістай размовы расійскі прэзідэнт пагодзіцца на мірныя перамовы.

У адным з апошніх зваротаў, які набраў каля 200 тысяч упадабанняў, мужчына заявіў, што калі ў найбліжэйшы час яму не прадставіцца магчымасць выступіць побач з Пуцінам у прамым эфіры, краіну могуць чакаць сур’ёзныя ўнутраныя ўзрушэнні. Ён таксама сцвярджае, што расійскія вайскоўцы нібыта масава гінуць праз «самагубныя загады», падвяргаюцца жорсткаму абыходжанню і знаходзяцца ў крытычных умовах на фронце.

У папярэдніх відэа аўтар папярэджваў пра магчымы «хаос» у Расіі і заклікаў Крэмль пачаць з ім дыялог. Пад публікацыямі сабраліся сотні каментарыяў са словамі падтрымкі, аднак дакладна ўсталяваць іх аўтэнтычнасць немагчыма.

У той жа час незалежнага пацверджання таго, што аўтар відэа сапраўды з’яўляецца дзейным вайскоўцам УС РФ, пакуль няма. Даследчыкі OSINT таксама не пацвярджалі дакладнасць запісаў або асобу мужчыны. Вядома толькі, што акаўнт быў створаны ў сакавіку 2026 года, а таксама ўтрымлівае спасылку на Telegram-канал, які вядзецца ад імя Аляксандра Луніна з пазыўным «Рыкар».

На момант публікацыі афіцыйных каментарыяў з боку Крамля або Мінабароны РФ наконт гэтых зваротаў не паступала.

Аднак з’яўленне гэтых відэазваротаў непазбежна выклікала асацыяцыі з падзеямі лета 2023 года, калі заснавальнік ПВК «Вагнер» Яўген Прыгожын арганізаваў узброены мяцеж і фактычна паставіў пад сумнеў манаполію Крамля на сілу.

Ці можа цяперашняя гісторыя стаць пачаткам новага ўнутранага канфлікту ў Расіі, ці гэта толькі адзінкавы інфармацыйны эпізод, які не мае рэальнай падтрымкі сярод вайскоўцаў?

«Марш Прыгожына» быў не бунтам, а спецаперацыяй

Паводле слоў вайскова-палітычнага эксперта Дзмітрыя Снегірэва, падзеі чэрвеня 2023 года не варта разглядаць як сапраўдную спробу мяцяжу супраць Пуціна. На яго думку, так званы «марш справядлівасці» быў спецаперацыяй расійскіх спецслужбаў, мэтай якой сталі маштабныя чысткі ў расійскім генералітэце.

«Гэта была не ініцыятыва самога Прыгожына. Гэта была спецаперацыя расійскіх спецслужбаў, накіраваная на ліквідацыю штаба Шайгу і прадстаўнікоў магчымай ваеннай апазіцыі рэжыму Пуціна. Марш выкарысталі як падставу для палітычных рэпрэсій», — тлумачыць «Фокусу» эксперт.

Снегірэў падкрэслівае, што Прыгожын не быў самастойнай палітычнай фігурай. Паводле яго слоў, заснавальнік ПВК «Вагнер» доўгі час знаходзіўся пад кантролем расійскіх спецслужбаў і выконваў ускладзеную на яго ролю.

Эксперт звяртае ўвагу, што яшчэ да «марша справядлівасці» Прыгожына актыўна выкарыстоўвалі як інфармацыйны інструмент для дыскрэдытацыі тагачаснага міністра абароны Сяргея Шайгу і начальніка Генштаба Валерыя Герасімава. Менавіта дзякуючы яго публічным заявам расійскае грамадства паступова рыхтавалі да кадравых змяненняў у ваенным кіраўніцтве.

Паводле слоў Снегірэва, пасля правалу пачатковага этапу паўнамаштабнай вайны Крамлю неабходна было знайсці вінаватых у няўдачах на фронце і адначасова не дапусціць узнікнення рэальнай ваеннай апазіцыі.

«Каб прадухіліць з’яўленне ваеннай апазіцыі, і быў справакаваны так званы марш справядлівасці. Калі б Прыгожын быў сапраўдным рэвалюцыянерам, яго маглі б затрымаць значна раней — дзейнасць прыватных ваенных кампаній у Расіі ўвогуле забароненая законам. Падстаў для арышту было больш чым дастаткова», — адзначае ён.

На думку эксперта, пасля завяршэння аперацыі Прыгожын выканаў сваю задачу: Шайгу быў адхілены ад пасады, у дачыненні да яго найбліжэйшага атачэння былі ўзбуджаныя крымінальныя справы, а частка расійскіх генералаў была або арыштаваная, або загадкавым чынам загінула.

«Прыгожына выкарысталі як інфармацыйную тарпеду. Сам марш стаў падставай для маштабных чыстак сярод расійскага генералітэту», — кажа Снегірэў.

Ён таксама не выключае, што нават гібель заснавальніка ПВК «Вагнер» магла быць інсцэніроўкай.

«Я не выключаю, што смерць Прыгожына была інсцэніроўкай. Гэта мог быць элемент аперацыі па прыкрыцці. Спецслужбы не разкідваюцца такімі людзьмі проста так», — дадае эксперт.

Ці магчымы новы марш супраць Крамля?

Каментуючы гісторыю з расійскім вайскоўцам, які запісаў відэазварот да Пуціна з заклікам спыніць вайну, Дзмітрый Снегірэў не бачыць у гэтым прыкмет рэальнага мяцяжу.

На яго думку, з’яўленне такіх ролікаў таксама можа быць часткай інфармацыйнай аперацыі расійскіх спецслужбаў.

«Гэта класічны прыём адцягнення ўвагі на неістотны аб’ект. Пакуль усе абмяркоўваюць гэтага чалавека, перастаюць гаварыць пра ваенныя няўдачы Расіі ў Крыме, пад Канстанцінаўкай або Пакроўскам», — тлумачыць эксперт.

У той жа час, паводле яго слоў, яшчэ адной задачай можа быць стварэнне ілюзіі існавання ўплывовай ваеннай апазіцыі ўнутры Расіі.

«Пастаянна вылучаецца тэзіс пра існаванне розных цэнтраў уплыву або апазіцыі. Гэта робіцца для таго, каб заходнія спецслужбы пачалі шукаць кантакты з гэтымі людзьмі. Затым усе гэтыя працэсы лёгка адсочваюцца расійскімі спецслужбамі», — адзначае Снегірэў.

Эксперт таксама звяртае ўвагу на адсутнасць рэакцыі з боку расійскіх сілавых структур.

«За звычайны пост пра дыскрэдытацыю «СВА» ў Расіі людзям даюць ад пяці да дванаццаці гадоў пазбаўлення волі. А тут чалавек публічна выстаўляе фактычна ўльтыматум Пуціну, відэа набірае мільёны праглядаў — і ніякай рэакцыі з боку ФСБ. Гэта вельмі паказальны момант», — падкрэслівае ён.

На думку Снегірэва, калі падобнае відэа бясперашкодна распаўсюджваецца, гэта азначае, што яго з’яўленне было камусьці выгаднае.

«Калі запальваюцца зоркі — значыць, гэта камусьці трэба. Калі няма рэакцыі з боку спецслужбаў, значыць, гэта выгадна перадусім самім спецслужбам. Іх задача — імітаваць існаванне ваеннай апазіцыі, паглядзець, хто яе падтрымае, выявіць незадаволеных, а таксама адцягнуць увагу ад праблем расійскай арміі на фронце», — кажа ён.

У той жа час эксперт прызнае, што ў расійскай арміі сапраўды існуе праблема так званых «пяцісотых» — вайскоўцаў, якія адмаўляюцца выконваць загады. Паводле яго слоў, такіх выпадкаў ужо некалькі тысяч, аднак гэта не сведчыць пра гатоўнасць да маштабнага мяцяжу.

«Гэта з’ява існуе, але казаць пра яе масавы характар не варта. Людзей караюць, змяшчаюць у незаконныя месцы ўтрымання, маюцца шматлікія выпадкі збіццяў і катаванняў. Але гэта не азначае, што армія гатовая да паўстання», — тлумачыць ён.

Падсумоўваючы, Снегірэў перакананы, што паўтор «марша Прыгожына» ў найбліжэйшы час малаверагодны.

«Не варта чакаць бунту вайсковых. У Расіі ўжо даўно ліквідавалі або ізалявалі ўсіх патэнцыйных лідараў, якія карысталіся аўтарытэтам у войсках. Стыхійныя сацыяльныя пратэсты магчымыя, але паўтарэнне паходу на Маскву — не», — рэзюмаваў эксперт.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]