Politico: Еўрасаюз рыхтуе «ўзнагароды» для краін-кандыдатаў

Новы механізм дазволіць будучым дзяржавам-членам атрымліваць бонусы яшчэ на этапе перамоваў аб уступленні.

У Еўрапейскай камісіі працягваецца праца над планам, які прадугледжвае прадастаўленне эканамічных пераваг краінам-кандыдатам на ўступленне ў Еўрапейскі саюз. Пра гэта паведаміла газета Politico Inside са спасылкай на двух неназваных чыноўнікаў, дасведчаных у гэтым пытанні.

Краіны-кандыдаты змогуць атрымліваць пэўныя «ўзнагароды» яшчэ да ўступлення, аднак без права голасу і іншых палітычных паўнамоцтваў, якія раней блакавалі падобныя ініцыятывы. Такім чынам урады дзяржаў-членаў шукаюць спосабы паскорыць працэс пашырэння, не зніжаючы патрабаванняў да будучых дзяржаў-членаў.

Гэтая ініцыятыва з’яўляецца часткай канцэпцыі «паэтапнай інтэграцыі». Яна прадугледжвае, што краіны-кандыдаты будуць паступова атрымліваць больш шырокі доступ да магчымасцяў ЕС па меры рэалізацыі неабходных рэформаў, нават калі перамовы аб уступленні яшчэ працягваюцца.

Сярод магчымых пераваг — доступ да асобных праграм фінансавання ЕС, прэферэнцыйныя гандлёвыя ўмовы і частковы доступ да адзінага рынку яшчэ да атрымання поўнапраўнага сяброўства.

Канкрэтны пакет будзе вызначацца індывідуальна, у залежнасці ад прагрэсу кожнай краіны-кандыдата. Чакаецца, што падобныя стымулы дапамогуць урадам праводзіць палітычна складаныя рэформы, нават калі да поўнапраўнага ўступлення ў ЕС яшчэ застанецца некалькі гадоў.

У адрозненне ад ранейшых ідэй так званага «зваротнага пашырэння», якія прадугледжвалі прадастаўленне краінам-кандыдатам палітычных правоў яшчэ да завяршэння працэдуры ўступлення (гэты план не быў падтрыманы дзяржаў-членамі ЕС), канцэпцыя паэтапнай інтэграцыі прапануе эканамічныя перавагі, супастаўныя з тымі, якімі валодаюць дзяржавы-члены блока, але без атрымання статусу дзяржавы-члена.

Новая ініцыятыва ўжо карыстаецца больш шырокай палітычнай падтрымкай, чым папярэднія прапановы. Францыя і Германія раней выказваліся на карысць падобнай мадэлі «палегчанага сяброўства» для дзяржаў, працэс далучэння якіх да Еўрасаюза можа зацягнуцца на гады. Еўрапейскія чыноўнікі лічаць, што гэтым разам у такога падыходу больш шанцаў атрымаць адабрэнне.

«Паралельна павінна адбывацца неабходная эканамічная інтэграцыя», — заявіў дэпутат Еўрапарламента ад Літвы Пятрас Ауштрявічус. Паводле яго слоў, прынцып «больш рэформаў — больш пераваг» ужо даказаў сваю эфектыўнасць і павінен стаць механізмам падтрымкі тых краін-кандыдатаў, якія дэманструюць найбольшы прагрэс.

Еўрапейская камісія плануе заручыцца падтрымкай дзяржаў-членаў, спадзеючыся, што лідары ЕС ухваляць пачатак працы над больш шырокай рамкавай праграмай падчас пасяджэння Еўрапейскага савета ў кастрычніку або ў снежні.

Паводле задумы Еўрапейскай камісіі, аб’ём пераваг будзе вызначацца індывідуальна для кожнай краіны ў залежнасці ад таго, наколькі яна адаптавала сваё заканадаўства да нормаў ЕС і якія рэформы ўжо рэалізавала. Гэта будзе азначаць істотны адыход ад дзеючай практыкі, паводле якой большасць пераваг даступная толькі паўнапраўным дзяржавам-членам блока.

Прапановы з’явіліся на фоне агульнага кансенсусу адносна неабходнасці паскарэння працэсу пашырэння, асабліва пасля пачатку паўнамаштабнай вайны Расіі супраць Украіны. У той жа час дзяржавы-члены не гатовыя прымаць новыя краіны, пакуль тыя не будуць цалкам адпавядаць усім крытэрыям.

Новы падыход таксама закліканы падтрымліваць актыўную ўключанасць краін-кандыдатаў, у прыватнасці Украіны, у працэс еўраінтэграцыі. Хоць палітычная падтрымка ўступлення Украіны ў ЕС застаецца высокай, сам працэс далучэння, верагодна, зойме гады.

На дадзены момант статус афіцыйных кандыдатаў на ўступленне ў ЕС маюць дзевяць краін. Найбліжэй да сяброўства знаходзіцца Чарнагорыя, у той час як Украіна і Малдова ўжо пачалі перамовы аб уступленні. Пры гэтым заяўкі іншых дзяржаў, у прыватнасці Сербіі, Турцыі і Грузіі, фактычна застаюцца без істотнага прасоўвання.

Нягледзячы на тое, што мадэль паэтапнай інтэграцыі прызначана зрабіць працэс уступлення больш прывабным для кандыдатаў, Украіна і Чарнагорыя раней выказваліся супраць канцэпцыі «палегчанага сяброўства», якую прасоўваюць Францыя і Германія. Абедзве краіны падкрэсліваюць, што такі фармат не павінен стаць альтэрнатывай або заменай паўнапраўнаму сяброўству ў ЕС.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]