Навукоўцы высветлілі, калі продкі чалавека пачалі карыстацца агнём

Новае даследаванне змяніла нашы ўяўленні.

Каманда пад кіраўніцтвам палеабіёлага Марыі Долорэс Марын-Монфорт з Нацыянальнага ўніверсітэта Поўдня ў Аргентыне даследавала парэшткі, знойдзеныя ў пячоры Вондерверк — вядомым археалагічным аб’екце ў пустыні Калахарі ў Паўднёвай Афрыцы, піша Science Alert.

Іх высновы сведчаць, што старажытныя людзі, верагодна Homo erectus, неаднаразова выкарыстоўвалі агонь у перыяд ад 1,07 да 1,79 мільёна гадоў таму. Даследчыкі выявілі сляды згарання глыбока ўнутры пячоры, далёка за межамі магчымай зоны распаўсюджвання прыродных пажараў.

Археолаг Ліора Кольская Горвіц з Яўрэйскага ўніверсітэта ў Ерусаліме адзначыла:

- Гэтыя адкрыцці сведчаць, што старажытныя людзі былі не проста пасіўнымі назіральнікамі прыродных пажараў. Яны актыўна ўзаемадзейнічалі з агнём і ўключалі яго ў сваё жыццё.

Пячора Вондерверк ужо даўно лічыцца адным з найважнейшых дагістарычных помнікаў у свеце. Папярэднія даследаванні паказалі, што людзі засялялі гэтую пячору каля 1,8 мільёна гадоў таму, што робіць яе адным з найстаражытнейшых вядомых прыкладаў пражывання ў закрытых памяшканнях.

Археолагі таксама выявілі сведчанні выкарыстання агню, датаваныя прыкладна 1 мільёнам гадоў таму. Аднак апошняе даследаванне сведчыць, што выкарыстанне агню магло пачацца на сотні тысяч гадоў раней.

Каб прыйсці да такіх высноваў, даследчыкі прымянілі неінвазіўны метад для вывучэння костак жывёл, знойдзеных у пячоры. Награванне змяняе хімічную структуру костак, і гэтыя змены ўплываюць на тое, як косткі рэагуюць на святло. Абгарэлыя косткі могуць паглынаць сіняе святло і выпраменьваць чырвонае дзякуючы працэсу, вядомаму як флуарэсцэнцыя, тады як неабгарэлыя косткі застаюцца цёмнымі.

Геолаг Ёланда Фернандэс-Хальва з Нацыянальнага музея прыродазнаўчых навук Іспаніі патлумачыла:

- Распрацаваная намі метадалогія дазваляе адрозніваць абпаленныя выкапні ад тых, што падвергліся хімічным зменам у працэсе скамянення, такім як фтарыраванне або адкладанне марганцу, якія візуальна могуць імітаваць наступствы ўздзеяння агню.

Не ўсе косткі, знойдзеныя ў пячоры, абавязкова былі прынесены туды людзьмі. Многія з іх — гэта драбнюткія скамянелыя рэшткі, якія, верагодна, заносілі ў пячору савы. Таму даследчай групе трэба было вызначыць, ці звязаныя сляды згарання менавіта з дзейнасцю чалавека, а не з прыроднымі з’явамі.

Найбольш пераканаўчым доказам стала месцазнаходжанне абвугленых парэшткаў. Іх выявілі побач з іншымі прыкметамі чалавечага пражывання і глыбока ўнутры пячоры, далёка ад уваходу. Акрамя таго, абпаленны матэрыял не быў разнесены так шырока, каб пацвердзіць гіпотэзу пра буйны прыродны пажар, што пракаціўся па пячоры.

Гэтыя знаходкі не даказваюць, што Homo erectus умелі разводзіць агонь з нуля. Аднак яны пераканаўча сведчаць, што гэтыя старажытныя людзі ведалі, як падтрымліваць і пераносіць агонь для практычнага выкарыстання.

Паводле слоў Фернандэс-Хальва, агонь не быў адзінкавым з’явішчам, бо ён сустракаецца ў розных стратыграфічных пластах, падзеленых дзясяткамі тысяч гадоў, што падтрымлівае меркаванне, што яны ўжо ведалі, як пераносіць і падтрымліваць агонь у абароненых месцах.

Гэта даследаванне дае каштоўнае ўяўленне пра адно з найважнейшых тэхналагічных дасягненняў чалавецтва. Разуменне таго, калі старажытныя людзі пачалі карыстацца агнём, дапамагае даследчыкам скласці ўяўленне пра тое, як нашы продкі выжывалі і прыстасоўваліся да змяняльных умоў навакольнага асяроддзя.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]