Капітан ВМС Украіны: Для «ценявога флоту» Пуціна спакойныя часы скончыліся

Удары па расійскай марской лагістыцы будуць толькі ўзмацняцца.

Згодна з новымі спадарожнікавымі здымкамі, расійскі карвэт «Бойкий» Балтыйскага флоту РФ, паражаны ўкраінскімі дронамі у Кранштаце, атрымаў крытычныя пашкоджанні.

Ці сапраўды можна казаць, што карабель фактычна знішчаны і аднаўленню ўжо не падлягае?

Такое пытанне сайт Charter97.org задаў капітану I рангу ВМС Украіны, кіраўніку ваенных праграм Цэнтра глабалістыкі «Стратэгія XXI» Паўлу Лакійчуку:

— Нельга катэгарычна сцвярджаць, што ён знішчаны і аднаўленню не падлягае. Нават тое, што ляжыць на марскім дне, можна падняць і паспрабаваць сабраць нанова. Пытанне ў іншым: што азначаюць такія пашкоджанні.

Цяпер многія людзі маюць аўтамабілі і ведаюць: калі купляеш ужываную машыну, пытаюць, яна проста старая, гарэла ці была «патапельнікам». Ёсць такая градацыя. «Патапельнік» — гэта, як правіла, канец. Нават калі яе хтосьці аднавіў. «Пагарэлец» — таксама нічога добрага, бо ўся электраправодка, нават перакладзеная нанова, ужо праблема. А калі машына проста старая, то яшчэ будзе працаваць.

З караблямі тое самае, толькі яшчэ горш. Калі судна ствараюць, спачатку збіраюць корпус. Гэта прыкладна 30-працэнтная гатоўнасць. З выгляду ён ужо стаіць на стапелях, велізарная жалязяка, а насамрэч гэта толькі трэця працы.

Асноўныя працы — унутры карабля: пракладка кабельных трас, абсталяванне баявых пастоў, сувязь усіх сістэм паміж сабой. Гэта самая складаная праца. І калі ўнутры корпуса выгараюць адсеки, кабельныя трасы, аднавіць усё ў першапачатковым выглядзе ўжо практычна немагчыма. Бо гэта частка тэхналагічнага працэсу стварэння карабля. У прынцыпе, калі няма крытычных пашкоджанняў корпуса, можна стварыць нешта новае на гэтай базе. Але гэта будзе даражэй, чым пабудаваць новы карабель.

Я быў вельмі здзіўлены, калі паразілі карвэт «Бойкий». Калі карабель ставяць на рамонт у док, з яго здымаюць усе гаруча-змазачныя матэрыялы, усё ўзбраенне, бо рамонтныя працы ў доку — гэта пажаранебяспечныя працы.

Як гарэў «Бойкий», шчыра кажучы, здзівіла. Мы з сябрамі нават жартавалі: напэўна, яны ў каюце палілі зімовую гуму. Бо так моцна ў доку карабель гарэць не павінен. Але аказалася, што можа.

ЗСУ ўжо наносілі ўдары па расійскіх караблях у доках. Напрыклад, на Севмарзаводзе ракетамі Storm Shadow былі паражаныя вялікі дэсантны карабель «Мінск» і падводная лодка «Растоў-на-Доне». Але трэба разумець: Storm Shadow — гэта ракета з адпаведнай баявой часткай. Яна прабівае жорсткі корпус падводнай лодкі наскрозь. Уваходная і выхадная адтуліны — і яму ўжо канец. «Мінск» таксама атрымаў вельмі сур'ёзныя пашкоджанні.

І ўсё роўна расіяне іх перавялі на 13-ы суднарамонтны завод і распавядаюць, што неяк рамантуюць. З «Растовам-на-Доне» тое самае. Ваеннае камандаванне заўсёды баіцца сказаць, што флот РФ страціў баявую адзінку. Увесь час наверх дакладваюць, што яна будзе адноўленая.

Па тым, што мы бачым з пашкоджаннямі «Бойкага», сродак паражэння быў на парадак менш магутны. Але наступствы вельмі сур'ёзныя. Відавочна, большая частка віны ляжыць на экіпажы самога карабля і на арганізацыі прац. Лічу, што яго рэальнае аднаўленне немагчыма.

— Што страта такога карвэта значыць для Балтыйскага флоту РФ?

— На Балтыйскім флоце ў расіян было чатыры падобныя карвэты. Мінус адзін — засталося тры. Гэта значыць, засталося 75%.

Але трэба разумець, што ў расіян не адзін Балтыйскі флот. Ёсць Паўночны флот, Ціхаакіянскі флот, Чарнаморскі флот — ну, якая-ніякая флатылія.

Дарэчы, у суправаджэнні расійскага «ценявога флоту», акрамя караблёў Балтыйскага флоту, у Атлантыцы і Міжземным моры вялікая нагрузка прыпала на фрэгат Чарнаморскага флоту «Адмірал Грыгоровіч». Ён выйшаў на службу ў Міжземнае мора яшчэ да берагоў тады яшчэ «трапыхаючайся» Сірыі, а вярнуцца ў Чорнае мора дагэтуль не можа. Таксама нібыта цэлы, але мінус адзін.

— ЗСУ паслядоўна наносяць удары па расійскай марской лагістыцы: выведзены з ладу порт у Марыупалі, паражаны сухагруз Lady Augusta, атакуюцца судны «ценявога флоту» і караблі, што забяспечваюць абарону Крымскага моста. Ці можна казаць, што Чорнае і Азоўскае моры становяцца для Расіі «зонай смерці»? Наколькі рэальная перспектыва поўнага перакрыцця марскога трафіку акупантаў?

— Яшчэ ў ліпені 2023 года камандаванне ВМС, гідраграфічная служба і Дзяржгідраграфія Украіны выпусцілі папярэджанне мараплаўцам аб тым, што парты акупаванага Крыму, Азоўскага мора і каўказскага ўзбярэжжа Расіі закрытыя Украінай. Вады каля іх з'яўляюцца зонай небяспекі. Судны, якія будуць туды накіроўвацца, будуць разглядацца як патэнцыйныя ваенныя цэлі.

Судны, якія нясуць ваенныя грузы або грузы, што парушаюць міжнароднае заканадаўства, стануць аб'ектамі ўдараў. На жаль, частка суднаўладальнікаў лічыць, што рызыка і звышпрыбыткі, якія дае такая аперацыя, таго вартыя. Насамрэч — не вартыя.

Чым больш эфектыўна будуць працаваць украінскія сродкі паражэння па партах акупаванага Крыму і Азоўскага мора, тым больш відавочна будзе, што злачынная дзейнасць так званага «ценявога флоту» ў Чорным і Азоўскім морах, ды і ва ўсім Сусветным акіяне, павінна згортвацца тым ці іншым чынам.

Ці можна казаць, што Чорнае мора ўжо блізкае да таго, каб акупантам давялося цалкам спыніць любое перамяшчэнне з-за ўдараў па іх лагістыцы? Не думаю. Мора вялікае. Заўсёды частка суднаў пройдзе.

Паглядзіце на сітуацыю ў Армузскім праліве. У Персідскім заліве з-за блакады затрымаліся тысячы велізарных танкераў. А што такое блакада? Там іранцы, здаецца, падбілі некалькі суднаў, амерыканцы прыблізна столькі ж. То бок сама небяспека быць знішчаным ужо стварае праблему.

Так і тут: небяспека ёсць, і караблі, па ідэі, не павінны хадзіць. Але гэта калі суднаўладальнік, уладальнік грузу і грузоадпраўнік — «белыя і чыстыя», клапоцяцца пра захаванасць маёмасці і жыццё экіпажа.

А там, дзе ёсць крывавыя рублі, заўсёды знойдуцца людзі, гатовыя рызыкнуць. Такія сабе флібуцьеры-піраты: або здохнем, або заробім. Таму цалкам трафік наўрад ці будзе перакрыты, але ён будзе сур'ёзна абмежаваны.

— Якія новыя аперацыі супраць «ценявога флоту» Пуціна і суднаў акупантаў магчымыя ў бліжэйшы час? Ці здольныя такія ўдары сур'ёзна абмежаваць магчымасці Крамля фінансаваць вайну?

— Па тым, што адбываецца ў свеце, можна рабіць пэўныя высновы. Месяц-паўтара таму ў Атлантыцы, у раёне заходняга ўзбярэжжа Афрыкі, невядомымі дронамі былі атакаваныя судны «ценявога флоту». Расіяне абвінавачваюць украінцаў. Я не ведаю, адкуль там узяліся ўкраінцы, але факт застаецца фактам: судны былі атакаваныя.

Успомніце расійскі сухагруз Ursa Major кампаніі «Абаронлагістыка». Ён ішоў з Мурманска ў Ціхі акіян, дайшоў да Міжземнага мора, і там яго, відавочна, атакавалі марскія або падводныя дроны. Ён пайшоў на дно. Чые яны былі, складана сказаць. Многія абвінавачваюць Украіну, але факт застаецца фактам: чарговае судна, звязанае з расійскай лагістыкай, пайшло на дно далёка ад актыўнага тэатра ваенных дзеянняў.

Таму, калі расіяне будуць перавозіць ваенныя грузы ў Міжземным моры, Каспійскім моры або дзесьці яшчэ, і з імі нешта здарыцца, я не здзіўлюся. Гэта могуць быць ізраільцяне. Ізраільцяне білі па паўночных партах Ірана. А можа, і не ізраільцяне. Але спакою ім ужо не будзе.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]