Чырвоная лінія для Лукашэнкі

Чым абернецца спроба заблакаваць трасу Кіеў-Чоп.

Тое, што Расія анансуе нібыта намеры атакаваць трасу Кіеў-Чоп, відавочна звязана з жаданнем скапіраваць дзеянні Украіны. Украіна ўжо робіць канкрэтныя крокі, накіраваныя на тое, каб адрэзаць расійскі так званы сухапутны калідор у Крым — трасу Таганрог-Марыупаль-Джанкой. Але тут ёсць вельмі вялікая розніца.

Сухапутны калідор у выглядзе дарогі Таганрог-Марыупаль-Джанкой, збудаванай Расіяй, — гэта адзіная дарога з так званай матэрыковай часткі Расіі ў акупаваны Крым. У той жа час ва Украіны ёсць шмат аўтамабільных і чыгуначных шляхоў з усходу на захад. Таму атака на адну з такіх дарог, у прыватнасці Кіеў-Чоп, не з'яўляецца настолькі крытычнай і нават блізка не будзе мець такога значэння, як для Расіі ўдары Украіны па гэтым сухапутным калідоры.

Таму ні асаблівага ваеннага, ні лагістычнага эфекту ад гэтага не будзе. Украіна проста будзе вымушаная перанакіраваць тую частку транспартнага патоку, якая ідзе па трасе Кіеў-Чоп, на іншыя дарогі, а такіх варыянтаў шмат.

Аўтамабільны транспарт вельмі гнуткі. Гэта не чыгуначны транспарт, дзе цягнікі і вагоны могуць рухацца толькі па пракладзеных рэйках. Для аўтатранспарту паехаць па іншай дарозе не ўяўляе ніякай праблемы. Акрамя таго, каб атакаваць трасу Кіеў-Чоп, гэта фактычна трэба рабіць з тэрыторыі Беларусі. З тэрыторыі Расіі ажыццявіць гэта масава і сур'ёзна з тэхнічнага і ваеннага пункту гледжання на сёння немагчыма. Асобныя ўдары Расія можа наносіць, як яна цяпер фактычна абстрэльвае ўсю Украіну. Але для таго, каб мэтава атакаваць дарогу, яе трэба атакаваць масава, бесперапынна. А гэта магчыма толькі з тэрыторыі Беларусі.

Беларусь на сённяшні дзень поўнасцю не ўступіла ў вайну супраць Украіны на баку Расіі. Так, у 2022 годзе яна прадастаўляла сваю тэрыторыю для нападу з поўначы на Кіеў, Чарнігаўскую, Сумскую і Жытомірскую вобласці. Калі гэта сухапутнае наступленне было адбіта, Беларусь часам прадастаўляла сваю паветраную прастору для пралёту расійскіх сродкаў паражэння — беспілотнікаў, ракет рознага класа, самалётаў — для ажыццяўлення атакаў. Але для таго, каб атакаваць трасу Кіеў-Чоп, трэба, каб Беларусь фактычна цалкам увайшла ў вайну.

Цяпер мы бачым, што Украіна ўжо зрабіла папярэджанне беларускім уладам: калі яна поўнасцю ўступіць у вайну, у Украіны ёсць дакладныя каардынаты каля 500 цэляў, па якіх могуць быць нанесены ўдары. У такім выпадку за лічаныя дні можа быць знішчана ўся і без таго слабая беларуская эканоміка. Таму з ваеннага пункту гледжання рэалізаваць план перакрыцця дарогі Кіеў-Чоп практычна немагчыма.

Калі ж адбудуцца нейкія асобныя абстрэлы, то адразу пасля першых такіх фактаў практычна ўсе або амаль усе транспартныя і лагістычныя кампаніі перанакіруюць свае патокі па іншых дарогах. І на гэтым усё. Ніякіх асаблівых праблем Украіна ад гэтага не адчуе. Магчымыя пэўныя затрымкі паставак у нейкую гандлёвую або вытворчую кропку, у нейкі горад, што да адной або некалькіх адзінак транспарту — грузавікоў або аўтамабіляў. Але не больш за тое.

Так, пэўнае транспартнае плячо можа павялічыцца, пакуль лагістыка будзе пераналаджвацца на іншыя маршруты. Але гэта будзе толькі бляклая цень тых нязручнасцяў, якія Украіна перажыла на пачатку поўнамаштабнага ўварвання ў 2022 годзе, калі на працягу некалькіх месяцаў назіраўся дэфіцыт паліва і крыху скараціўся асартымент прадукцыі ў гандлёвых сетках. Гэта былі часовыя нязручнасці, але яны адбываліся ва ўмовах поўнамаштабнага ўварвання адразу з трох напрамкаў — з поўначы, усходу і поўдня Украіны. Гэта зусім іншыя маштабы.

Украіна даўно адаптаваная да ўмоў вайны, у прыватнасці што датычыцца гібкасці лагістычных шляхоў, каналаў лагістычнага і транспартнага забеспячэння. Гэта адпрацавана нават на чыгуначным транспарце. Мы бачым рэгулярныя абстрэлы аб'ектаў «Укрзалізніцы», вакзалаў, саміх цягнікоў, прычым пераважна пасажырскіх. Так, гэта прыводзіць да часовай затрымкі асобных рэйсаў, але не больш за тое. Далей усё аднаўляецца: лагістычныя шляхі альбо часова перанакіроўваюцца, альбо з цягам часу цалкам вяртаюцца да ранейшага рэжыму працы. Акрамя часовых нязручнасцяў, гэта ні да чаго не прыводзіць, хаця, на жаль, часам здараюцца ахвяры. Але глабальнага ўплыву атака на адну з шматлікіх аўтамабільных трас, у прыватнасці Кіеў-Чоп, не акажа.

Калі Расія паспрабуе ўзмацніць удары, у прыватнасці па чыгунцы або лагістычнай інфраструктуры, трэба разумець, што ў ваенным плане яе рэсурсы літаральна вычэрпваюцца з кожным днём. Мы бачым, што нават для адносна масіраванага абстрэлу, як апошні ўдар па Кіеве, Расіі спатрэбілася некалькі тыдняў, каб назапасіць розныя сродкі паражэння — беспілотнікі, ракеты розных тыпаў і відаў. Яны назапашвалі іх некалькі тыдняў, каб нанесці адзін масіраваны ўдар па пэўным горадзе або рэгіёне.

Каб ажыццяўляць бесперапынныя, сістэмныя абстрэлы толькі адной аўтамабільнай дарогі, Расіі гэта ўжо не па сілах нават з ваеннага пункту гледжання. Гэта азначала б, што яна не зможа абстрэльваць нічога іншага ва Украіне. А Расія не можа сабе гэтага дазволіць, бо яе тактыка вайны — гэта тэрарызм, то бок удары найперш па месцах скаплення людзей: па жылых дамах, кварталах, бальніцах, школах, гандлёвых цэнтрах, базарах і рынках. Менавіта такія аб'екты Расія пастаянна абстрэльвае, бо імі можна дасягнуць найбуйнейшых страт, шкоды і псіхалагічнага эфекту.

Абстрэльваць машыны на трасе з ваеннага пункту гледжання ў Расіі няма дастатковых рэсурсаў і сродкаў. А з псіхалагічнага пункту гледжання гэта ўжо даўно не дасць таго эфекту для ўкраінцаў, на які яны маглі б разлічваць.

У той жа час Украіна таксама не будзе маўчаць. Калі з тэрыторыі Беларусі пачнуцца сістэмныя абстрэлы Украіны, у прыватнасці трас, украінскі адказ не прымусіць сябе чакаць. Для Беларусі гэта можа вельмі хутка скончыцца надзвычай плачэўна. Думаю, беларускія ўлады гэта добра разумеюць, бо тут нескладана пралічыць і адказ Украіны, і наступствы гэтага адказу для самой Беларусі.

Андрэй Новак, старшыня Камітэта эканамістаў Украіны, «Главред»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]