Кітай упусціў гістарычную магчымасць
4- 16.05.2026, 16:16
- 5,162
Свет стаміўся ад Пекіна.
Жорсткая палітыка ЗША, ціск на саюзнікаў, гандлёвыя войны і канфлікты на Блізкім Усходзе стварылі сітуацыю, пры якой Кітай мог бы значна ўзмацніць свой уплыў у свеце. Аднак, як адзначаюць аналітыкі, Пекін не змог скарыстацца гэтай гістарычнай магчымасцю, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).
Нягледзячы на маштабную дыпламатычную актыўнасць, Кітай сутыкаецца з сур'ёзнымі праблемамі. У Пекіна адна з найбуйнейшых дыпламатычных сетак у свеце, тысячы чыноўнікаў і дзясяткі міжнародных ініцыятыў, аднак рэальны ўплыў Кітая застаецца абмежаваным. Пекін рэдка выступае пасярэднікам у буйных канфліктах і пазбягае прамога ўдзелу ў вырашэнні міжнародных крызісаў.
Слабым месцам Кітая застаецца і «мяккая сіла». За апошнія гады ўлады КНР уклалі мільярды долараў у паляпшэнне свайго іміджу, развіццё СМІ і інфраструктурныя праекты па ўсім свеце. Але апытанні паказваюць, што стаўленне да Кітая ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы і шэрагу азіяцкіх краін застаецца пераважна негатыўным.
Асабліва складанай для Пекіна застаецца Еўропа. Нягледзячы на астуджэнне адносін ЕС і ЗША пры Трампе, еўрапейцы працягваюць успрымаць Кітай як эканамічную і тэхналагічную пагрозу. Дадатковае раздражненне выклікаюць цесныя сувязі Пекіна з Масквой, абвінавачанні ў кібершпіёнажы і паток танных кітайскіх тавараў, які ўзмацняе дэіндустрыялізацыю еўрапейскіх эканомік.
У краінах, што развіваюцца, пазіцыі Кітая мацнейшыя. У Афрыцы і Лацінскай Амерыцы Пекін за апошнія два дзесяцігоддзі стаў адным з галоўных гандлёвых партнёраў і інвестараў. Аднак нават там расце незадаволенасць з-за залежнасці ад кітайскага капіталу і наплыву кітайскіх кампаній і рабочых.
На Блізкім Усходзе Кітай таксама апынуўся ў складанай сітуацыі. З аднаго боку, вайна вакол Ірана адцягвае ЗША ад супрацьстаяння з Пекінам. З другога — аслабленне Ірана б'е па адным з ключавых партнёраў Кітая ў рэгіёне.
Эксперты адзначаюць, што краіны свету ўсё часцей імкнуцца дыстанцыявацца і ад ЗША, і ад Кітая адначасова. Шмат дзяржаў не хочуць выбіраць бок і робяць стаўку на ўласную аўтаномію.
Галоўная праблема Пекіна, на думку аналітыкаў, у тым, што Кітай дагэтуль не здолеў прапанаваць свету прывабную альтэрнатыву амерыканскаму лідарству. У КНР амаль няма саюзнікаў, яе палітычная мадэль не выклікае даверу, а ўплыў часта грунтуецца не на сімпатыі, а на эканамічнай залежнасці.