У Паўночнай Амерыцы знайшлі паселішча, старажытнейшае за егіпецкія піраміды
3- 10.05.2026, 19:47
- 1,862
Гэтае адкрыццё перапісвае гісторыю чалавецтва.
Даследчыкі толькі што выявілі ў Паўночнай Амерыцы стаянку, старажытнейшую, чым Вялікая егіпецкая піраміда. Лічыцца, што гэта знаходка здольная перапісаць гісторыю чалавека.
Археолагі толькі што выявілі стаянку ўзростам 11 000 гадоў паблізу Саскачэвана на захадзе Канады. Заяўляецца, што адкрыццё пацвярджае існаванне высокаарганізаваных грамадстваў у рэгіёне значна раней, чым меркавалася раней, піша «Фокус».
Падчас раскопак каманда з Універсітэта Саскачэвана выявіла каменныя прылады, ачагі і матэрыялы для вырабу прыладаў працы, што дазваляе меркаваць, што паселішча было доўгатэрміновым, а не часовым паляўнічым лагерам. Слаі драўнянага вугалю таксама паказваюць, што раннія карэнныя жыхары практыкавалі кантраляванае кіраванне агнём, што адпавядае даўнім вусным традыцыям. Каманда таксама выявіла рэшткі вымерлага Bison antiquus — велізарнага віду, які важыў амаль 2 тоны і, верагодна, быў ключавой мішэнню для палявання старажытнай цывілізацыі.
Паводле слоў сааўтара даследавання, доктара Глена Стюарта, адкрыццё, па сутнасці, ставіць пад сумнеў састарэлае ўяўленне пра тое, што раннія карэнныя народы былі выключна качавымі. Сведчанні доўгачасовага засялення і беражлівых адносін да зямлі ўказваюць на глыбока ўкаранёную прысутнасць.
Больш за тое, новыя даныя ставяць пад пытанне тэорыю Бярынгава праліва, падтрымліваючы вусныя паданні пра тое, што карэнныя супольнасці жылі тут на працягу беслічы пакаленняў. Варта адзначыць, што адкрыццё ўпершыню было зроблена ў 2025 годзе, але зноў стала папулярным з‑за яго «значнасці».

Адкрыццё каля возера Стерджэн істотнае, бо яно адсоўвае часавыя рамкі арганізаванага грамадскага жыцця ў Паўночнай Амерыцы на перыяд неўзабаве пасля заканчэння апошняга ледавіковага перыяду. Прыкладна 11 000 гадоў таму большая частка кантынента яшчэ перажывала маштабныя змены навакольнага асяроддзя: ледавікі адступалі, а экасістэмы трансфармаваліся.
У ходзе даследавання каманда з Універсітэта Саскачэвана параўнала адкрыццё з некаторымі з самых знакавых старажытных мясцін свету, у тым ліку з Вялікімі пірамідамі Егіпта, Стоўнхенджам у Англіі і Гёбеклі-Тэпэ ў Турцыі.

Паводле слоў сааўтара даследавання, археолага Дэйва Рондо, ім з калегамі ўдалося атрымаць доказы, што змяняюць наша ўяўленне пра раннія карэнныя цывілізацыі Паўночнай Амерыкі. Даследчыкі лічаць, што на гэтым месцы, якое сёння нагадвае месца пражывання бізонаў, калісьці было мноства загарод для бізонаў і месцаў іх забою.
Варта адзначыць, што «стая бізонаў» — гэта стратэгія палявання, якая ўключала выкарыстанне асаблівасцяў ландшафту, V-падобных прагонаў і прынады, каб загнаць жывёл у паніку і прымусіць іх кінуцца з абрыву. Прасцей кажучы, вучоныя атрымалі пераканаўчыя доказы глыбока ўкаранёнай прысутнасці карэнных народаў у рэгіёне, пацвярджаючы традыцыі і веды, што перадаваліся з пакалення ў пакаленне.
Дарэчы, вусныя паданні доўгі час апісвалі гэты раён як буйны культурны і гандлёвы цэнтр. Аўтары таксама сцвярджаюць, што знаходкі цяпер даюць фізічныя доказы, якія пацвярджаюць гэтыя аповеды.