Расакрэчаныя дакументы Штазі аб аварыі на ЧАЭС

Кіраўніцтва СССР і ГДР выдатна ўсведамляла сур’ёзнасць сітуацыі.

Праз 40 гадоў пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС новыя архіўныя звесткі праліваюць святло на маштабную кампанію дэзінфармацыі, арганізаваную савецкімі ўладамі і іх саюзнікамі, піша The Conversation (пераклад — сайт Charter97.org).

Выбух рэактара №4 у красавіку 1986 года прывёў да выкіду радыяцыі, які ў шмат разоў перавышаў наступствы бамбардзіроўкі Хірасімы. Нягледзячы на хуткае распаўсюджанне радыяцыі па Еўропе, СССР спрабаваў схаваць рэальныя маштабы катастрофы.

Сакрэтныя дакументы ўсходненямецкай спецслужбы Штазі паказваюць, што кіраўніцтва СССР і ГДР выдатна ўсведамляла сур’ёзнасць сітуацыі. У справаздачах фіксаваліся гаспіталізацыі, заражаныя тэрыторыі і рост радыяцыі, аднак доступ да гэтых дадзеных мелі толькі вышэйшыя чыноўнікі.

Галоўнай задачай стала не ліквідацыя наступстваў, а кантроль над інфармацыяй. Для розных аўдыторый рыхтаваліся асобныя версіі паведамленняў, а насельніцтву ўнушалі, што «небяспекі няма». Пры гэтым жыхары ГДР, якія мелі доступ да заходніх СМІ, разумелі, што ім хлусяць, але не ведалі, дзе праўда.

Асаблівую занепакоенасць выклікалі эканамічныя наступствы. Улады спрабавалі збываць патэнцыйна заражаныя прадукты, у тым ліку экспартуючы іх за мяжу. У асобных выпадках супрацоўнікаў прымушалі ўручную ачышчаць тэхніку ад радыяцыі, падвяргаючы іх небяспецы.

Гісторыкі адзначаюць, што менавіта гэтая палітыка замоўчвання і маніпуляцый падарвала давер да ўладаў. Чарнобыль стаў не толькі экалагічнай і гуманітарнай катастрофай, але і адным з фактараў, якія паскорылі крызіс савецкай сістэмы.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]