Эксперт: ЗША адбіраюць у Крамля нафтавы козыр

Вайна супраць Ірана змяняе правілы гульні на сусветным энергетычным рынку.

Аперацыя ЗША і Ізраіля супраць рэжыму аятол у Іране працягваецца ўжо другі тыдзень. За гэты час саюзнікі нанеслі серыю ўдараў па ключавых ваенных і стратэгічных аб'ектах.

Іран ужо спрабаваў замінаваць Армузскі праліў, аднак ЗША заявілі пра знішчэнне іранскіх мінных загараджальнікаў.

Ці мае Тэгеран рэальныя шанцы ўсё ж перакрыць праліў і што гэта будзе азначаць для сусветнай эканомікі?

Пра гэта сайт Charter97.org паразмаўляў з украінскім паліттэхнолагам, кіроўным партнёрам «Нацыянальнай антыкрызіснай групы» Тарасам Загароднім:

— Ніхто нічога не перакрываў. Гэта было толькі заявленне Ірана, што яны яго перакрыюць. Далей страхоўшчыкі адмовіліся страхаваць суда, якія праходзяць праз Армузскі праліў. А без страхоўкі ні адзін сур'ёзны танкер не выйдзе і ні адзін порт без страхоўкі не прыме. Гэта датычыць сур'ёзных кампаній.

ЗША ўжо прадпрынялі канкрэтныя меры. Яны ўжо заявілі, што самі будуць страхаваць і яшчэ на гэтым зарабляць. Зараз яны забяруць гэты бізнес яшчэ і ў брытанцаў. Далей яны будуць весці канвоі, як гэта было ў 80-х гадах, калі ішла ірана-ірацкая вайна, — там таксама былі вялікія праблемы. Але пытанне вырашылі яшчэ ў 80-х гадах, і пры тым, што ўзровень тэхнікі, як вы разумееце, тады быў значна ніжэйшы, чым цяпер. Цяпер тэхналагічны разрыў паміж ЗША, Ізраілем і Іранам проста гіганцкі. А што яны цяпер робяць? Яны занятыя знішчэннем усёй іранскай ваеннай інфраструктуры і інфраструктуры па вытворчасці беспілотнікаў, балістычных ракет і гэтак далей.

І мінімальная задача, якую цяпер ставяць ЗША, — гэта каб ад узбярэжжа Ірана ніводная жывая душа не тое што ракету запусціць — на машыне праехаць не змагла. То-бок цяпер яны вырашаюць менавіта гэтае пытанне.

Я ўжо бачу інфармацыю, што ўжо усё ж пайшлі танкеры праз праліў. Так, ёсць спроба замінаваць, але яна жорстка спыняецца. Тэхналагічныя магчымасці ў ЗША і Ізраіля велізарныя, і яны гэта зробяць, нават не сумнявайцеся. Флот Ірана, думаю, ужо спыніў сваё існаванне.

Тут яшчэ Украіна можа дапамагчы сваімі іншымі тэхналогіямі, напрыклад тымі ж дронамі Sea Baby, якія загналі Чарнаморскі флот Расіі ў Наварасійск, і там яго таксама патроху дабіваюць. Таму ЗША гэта зробяць, нават не сумнявайцеся.

Далей паралельна ідзе наступны працэс, калі казаць пра нафту. У Саудаўскай Аравіі цяпер запускаюць нафтаправод, які ідзе да Чырвонага мора. Раней ён перакачваў 2 мільёны тон, цяпер ягоная планавая магутнасць — 7 мільёнаў тон. Далей ёсць яшчэ рэзервы, якія развітыя краіны пакуль не выкарыстоўвалі. Ёсць жа стратэгічныя запасы нафты. У 2022 годзе, напрыклад, на рынак было выкінута 180 мільёнаў тон. Цяпер, паводле розных ацэнак, у запасах ёсць каля 2 мільярдаў тон. Калі яны дамовяцца, будзе экспансія, то яны змогуць наогул на месяц-два збіць цэны на нафту, пакуль амерыканцы не вырашаць пытанне са свабодным праходам гэтых судоў праз Армузскі праліў. То-бок, я думаю, што яшчэ патрасее мінімум каля тыдня, пакуль будуць ісці гэтыя бамбаванні.

Я чытаю ізраільскую прэсу і заявы ваеннага камандавання: яны настроены максімальна сур'ёзна, бо такой магчымасці ў Ізраіля, калі каля Ірана знаходзяцца тры авіяносныя групоўкі ЗША, думаю, можа ўжо і не быць. Таму вырашаць пытанне з Іранам яны будуць як мага больш жорстка і рабіць усё для таго, каб гэтае пытанне было вырашана.

Думаю, у Ірана там нічога замінаваць не атрымаецца, бо, па сутнасці, яно не замінавана. Гэта, ведаеце, толькі пытанне страху і тых фантастычных казачных апавяданняў у стылі «Тысячы і адной ночы», Шахеразады, пра тое, што яны ўсіх перамагаюць і што яны цяпер перакрыюць усё, што толькі магчыма.

— Пуцін фактычна кінуў рэжым аятол. Што гэтая вайна азначае для Крамля?

— Па-першае, у Крамля іншых магчымасцяў няма. А што яны зробяць? Прышлюць салдат? Але гэта катэгарычная сварка з Трампам. Яны ўсё ж баяцца ўваходзіць з імі ў канфлікт. А што яшчэ яны могуць зрабіць? Прыслаць яшчэ СПА? Дык яе разаб'юць. Гэта ўжо зразумела: ні кітайская СПА, ні расійская СПА — гэта проста непараўнальныя тэхналагічныя ўзроўні ў параўнанні з Ізраілем і Злучанымі Штатамі Амерыкі.

Таму іншага выхаду ў Пуціна няма. Расіяне цяпер будуць распавядаць свае фантастычныя казкі пра тое, што яны абмянялі Іран на Украіну, што цяпер ім нешта дадуць. Яны і пра Венесуэлу распавядалі тое самае. Таму ў дадзеным выпадку магчымасцяў у іх няма.

Пасля таго, як ЗША перайшлі да ваеннай аперацыі, усе спробы Расіі адыграць пасярэдніка паміж Іранам і ЗША таксама ўжо ануляваныя. Трампу гэта ўвогуле ўжо не трэба, бо ў іх ужо ёсць ваенная аперацыя.

Што гэта азначае для Расіі? Для Расіі гэта азначае катастрафічны сцэнар. Вось чаму Савецкі Саюз пастаянна цікавіўся арабскім светам, Блізкім Усходам. Яны пастаянна гулялі на тым, каб там была нестабільнасць. Спачатку яны дапамагалі Ізраілю супраць іншых краін, потым супраць Ізраіля дапамагалі Егіпту, Сірыі, іншым краінам, пазней пачалі дапамагаць Ірану. Навошта? Каб захоўвалася пастаянная небяспека дэстабілізацыі Блізкага Усходу.

Ідзе дэстабілізацыя Блізкага Усходу. Што гэта азначае? Цана на нафту ідзе ўверх. А цяпер у іх забіраюць гэты інструментарый. У Крамлі ўжо ніяк не змогуць кантраляваць цану на нафту. Гэта азначае, што расіяне больш не змогуць зарабляць на звышпрыбытках.

Далей, гэта ўсё ж такі шлях у Індыйскі акіян. Больш-менш бяспечны. Праз Каспійскае мора, праз Іран і з выхадам у Індыйскі акіян. А цяпер што? Калі ў іх цяпер забіраюць Іран, іх адразаюць і ад гэтага транспартнага шляху.

Таксама Іран усё ж быў звязаны з ваенна-прамысловым комплексам. Так, Расія цалкам перайшла на магчымасці ўласнай вытворчасці «Шахедаў», але ўсё ж Іран ім дапамагаў.

Цяпер усё гэта накрываецца медным тазам. І гэта ўсё — яшчэ менш магчымасцяў маніпуляваць цэнамі. І палохаць таксама высокімі цэнамі на нафту і шмат чым іншым. Дык што іх выкідваюць адтуль, дзе яны, па сутнасці, прысутнічалі на Блізкім Усходзе апошнія 70 гадоў. Важная пазіцыя Кітая, які таксама практычна ніяк не рэагаваў на тое, што яго саюзніка знішчаюць.

— Якія наступствы гэтая вайна можа мець для адносінаў Пекіна і Вашынгтона і што яна паказала пра рэальную гатоўнасць Кітая абараняць сваіх партнёраў?

— Кітай ніколі не быў гатовы абараняць сваіх партнёраў, таму што яны фізічна не павінны гэтага рабіць. Глядзіце, у свеце было такое своеасаблівае падзел працы. Кітай заходзіў са сваёй эканамічнай інфраструктурай, а Расія забяспечвала сілавое прыкрыццё, як гэта было, напрыклад, у Венесуэле. У Афрыцы яны таксама часта так дзейнічаюць.

Але цяпер гэта таксама закрываецца. Гэтая гісторыя, як мы бачым, звязаная з Кітаем. І якія ж тады адносіны з ЗША? ЗША атрымліваюць рычаг ціску на Кітай. Яны ж хочуць кантраляваць іранскую нафту. А ў асноўным гэтая нафта ідзе якраз у Кітай. То-бок ЗША ствараюць рычаг ціску на Кітай, бо ў Кітая ёсць рэдказямельныя металы, а тут яны будуць кантраляваць нафту. Гэта стварае перадумовы для ціску на Кітай, выбівання з яго рэсурсаў.

І, як сказаў бы паважаны Дональд Трамп, у нас на руках усё больш карт. І цяпер я ўпэўнены, што амерыканцы ў нейкім фармаце паставяць цяпер іранскую нафту і газ пад свой кантроль і будуць дыктаваць умовы ва ўсім свеце на энергетычным рынку.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]