Раман Світан: Гэта найсур'ёзнейшы ўдар па расійскай ваеннай машыне
14- 11.03.2026, 17:00
- 17,790
Удар па заводзе «Кремній Эл» можа надоўга парушыць вытворчасць ракет у РФ.
Узброеныя сілы Украіны нанеслі ўдар ракетамі Storm Shadow па заводзе «Кремній Эл» у Бранску. Мэтай атакі стала адно з ключавых прадпрыемстваў, звязанае з вытворчасцю кампанентаў для расійскіх ракет.
Наколькі балючым стаў удар па «Кремнію Элу» для расійскага ваенна-прамысловага комплексу?
Пра гэта сайт Charter97.org пагутарыў з палкоўнікам ЗСУ ў запасе, ваенным экспертам і лётчыкам-інструктарам Раманам Світанам:
— Трэба разумець узровень разбурэнняў, пакуль гэтага разумення няма. Але калі суадносіць баегалоўкі ракет з авіяцыйнымі боепрыпасамі, то пяць баегаловак такога ўзроўню — гэта, па сутнасці, прыкладна пяць 500-кілаграмовых авіябомбаў, якія практычна дакладна трапілі ў цэль. І гэта, у прынцыпе, ужо можа азначаць сур'ёзныя разбурэнні. Тут трэба ўдакладняць, да якой ступені. Калі разбурэнні значныя, калі спынены тэхналагічны цыкл вытворчасці мікраэлектронікі для расійскай авіяцыйнай і ракетнай прамысловасці, то гэта найсур'ёзнейшы ўдар па расійскай ваеннай машыне, вельмі сур'ёзны.
Даўно ўжо трэба было яго нанесці. Проста па гэтым аб'екце раней наносіліся ўдары беспілотнікамі, але дроны не здольныя нанесці сур'ёзную паразу ваенному аб'екту, то бок магутнасці баегалоўкі не хапае. А вось паўтонныя БЧ, натуральна, могуць спыніць практычна ўвесь завод, і, у прынцыпе, ёсць надзея на тое, што ён сапраўды будзе спынены. У бліжэйшы час у расіян будзе найсур'ёзнейшае правісанне ў пастаўках мікраэлектронікі. Ім давядзецца шукаць замену на знешніх рынках. Яна ёсць, пытанняў няма, вядома, кітайцы могуць дапамагчы, але гэта ўсё ж такі пэўная тэхналагічная рызыка, а правісанне ў вытворчасці ракет і авіяцыйнай тэхнікі будзе прыкметным.
— Сістэма СПА РФ аказалася бяссільнай, а апавяшчэнне ў Бранску нават не паспелі ўключыць. Пра што гэта сведчыць?
— Гэта сведчыць пра выдатную падрыхтоўку атакі. Справа ў тым, што сама па сабе крылатая ракета — добрая мэта для любой сістэмы СПА, калі сістэма яе бачыць. А вось магчымасць пазбегнуць выяўлення, у прынцыпе, абмежаваная ўсяго некалькімі механізмамі. Адзін з іх — гэта ўласна ракета, калі яна выканана па тэхналогіі стэлс, тыпу Taurus: тады яе практычна не відаць на радарах. Але Storm Shadow — не Taurus, гэта значыць, яны выраблены па больш простай тэхналогіі.
Другі механізм — гэта выхад на мэту на гранічна малых вышынях з аблятаннем рэльефу мясцовасці. Для гэтага патрэбная пэўная карта вышынь, каб ракета магла прайсці ніжэй, паміж узвышшамі, то бок выйсці пад радыягарызонт. І калі выхад ажыццяўляецца пад радыягарызонтам, а гэтыя ракеты могуць ісці на гранічна малых вышынях, пры наяўнасці лічбавай карты мясцовасці, якую часам перадаюць амерыканцы, то такі варыянт цалкам рэальны. Я думаю, ЗША перадалi гэтую карту, маршрут быў пракладзены, і гэтыя ракеты маглі проста прайсці на гранічна малых вышынях пад радыягарызонтам, пад праменямі радараў расійскіх радыётэхнічных войскаў.
І трэці варыянт — выкарыстанне сістэм радыёэлектроннай барацьбы. Разам з гэтымі ракетамі вельмі часта выкарыстоўваецца ракета-пастаноўшчык перашкод ADM-160, яна перадавалася нам, і вельмі многія паспяховыя атакі былі выкананыя менавіта з ужываннем гэтай ракеты. Гэта ракета, якая на некалькі секунд, а часам і хвілін, асляпляе радыёлакатары праціўніка ў той момант, калі праходзяць асноўныя ўдарныя ракеты.
Хутчэй за ўсё менавіта камбінацыя двух апошніх механізмаў, гэта значыць выхад на гранічна малой вышыні і выкарыстанне сістэм радыёэлектроннай барацьбы або ракеты, у тым ліку РЭБаўскай ADM-160, і дала такі эфект, што ўсе ракеты, якія ішлі на мэту, выканалі баявую задачу.
— ЗСУ паспяхова контратакуюць на поўдні. Ці можна ўжо казаць пра пералом на фронце?
— Не, гэты пералом не звязаны з нашымі контратакамі, і я наогул не назваў бы гэта пераломам. У любых наступальных аперацыях, у любой ваеннай дактрыне, ёсць пэўныя перыяды: перыяд пастаноўкі задачы, перыяд планавання, перыяд назапашвання сіл і сродкаў, перыяд развароту, наступальны перыяд, перыяд абаронных аперацый, а потым зноў запуск па коле амаль тых жа самых працэсаў, уключаючы аператыўную паўзу для назапашвання.
Расіяне цяпер, выкарыстаўшы стратэгічныя рэзервы, што былі ў іх назапашаныя летась, пайшлі ў аператыўную паўзу, так можна сказаць. Стратэгічныя рэзервы выкарыстаныя, наступальны патэнцыял паніжаны, а тыя сілы і сродкі, якія на дадзены момант расіяне вырабляюць, яны назапашваюць ужо для наступнай летняй ваеннай кампаніі 2026 года.
Гэтае зніжэнне расійскага наступальнага тэмпу многімі ўспрымаецца як нейкі пералом. Не, гэта не пералом, гэта проста аператыўная паўза са зніжэннем інтэнсіўнасці баёў. Колькі тыдняў таму, на піку сваіх наступальных магчымасцяў, расіяне маглі арганізоўваць да 300, а то і больш за 300 атак на фронце за дзень. Цяпер — 120, а праз пэўны час будзе 70–80, то-бок яны практычна сыдуць у нуль. Ну, не ў нуль, але, прынамсі, прыкметна знізяць інтэнсіўнасць. Дык вось, гэта перыядычнасць, а не злом фронту. Нельга ўспрымаць гэта як злом.
Але гэты перыяд — пралічвальны. То бок, у прынцыпе, зыходзячы з інтэнсіўнасці баёў, можна пралічыць, калі праціўнік будзе сыходзіць у аператыўную паўзу. Хутчэй за ўсё, ЗСУ пралічылі ўсе гэтыя моманты, і мы падчас гэтай аператыўнай паўзы, у рэжыме назапашвання, а менавіта яна цяпер у расіян, пачалі аднаўляць свае раней страчаныя пазіцыі. Але гэта не стратэгічны пералом.
Зараз новая лінія фронту будзе фармавацца на працягу некалькіх месяцаў, пакуль расіяне зноў не назапашаць сілы, не выведуць войскі і не пачнуць летнюю ваенную кампанію 2026 года. То бок цяпер у расіян перыяд аператыўнай паўзы, калі казаць дакладна.
— Расійскія вайскоўцы скардзяцца на збоі лагістыкі з-за новых FPV-дронаў ЗСУ, якія б'юць ужо на глыбіню да 50 км. Што гэта значыць для арміі РФ?
— Для любой арміі гэта азначае, што армейскія тылы праціўніка могуць знішчацца, а гэта якраз і вядзе да спынення лагістычных ланцужкоў. Армейскі тыл — гэта глыбіня 50 плюс-мінус 20 кіламетраў. То бок гэта тыя раёны, дзе разгортваюцца штабы арміі, рамонтныя майстэрні, пункты пастаяннай дыслакацыі сіл праціўніка, склады гаруча-змазачных матэрыялаў, паліва, боепрыпасаў і г. д. Гэта якраз тая апошняя лагістычная, калі так можна сказаць, прыстань для перакідкі войскаў — армейскі тыл.
Дык вось, армейскі тыл на дадзены момант дастаецца ад аператыўных дронаў ЗСУ. Гэта так званы аператыўны тыл. Апошнім часам мы атрымалі вялікую колькасць аператыўных дронаў, плюс ракеты аператыўнага ўзроўню, аператыўна-тактычныя ракеты M30 і M31 для HIMARS, з далёкасцю 85 кіламетраў. То бок на дадзеным этапе пад ударамі знаходзіцца ўвесь армейскі тыл арміі РФ.
Гэта не дае расіянам магчымасці падысці да лініі фронту і разгарнуцца. То бок яны ўжо дзесьці на глыбіні да 50–70 кіламетраў не могуць нармальна падыходзіць, а далей рухацца проста не могуць. Гэта адна з асноўных задач любой арміі — не даць праціўніку магчымасці разгарнуць сілы ў армейскім тылу. То бок у ЗСУ гэтае пытанне цяпер вельмі добра вырашана. Нават больш скажу: ідзе станоўчая дынаміка павелічэння сродкаў паразання аператыўнага ўзроўню.