Развянчаны міф пра IQ Айнштайна

Сучасная «кансенсусная» лічба 160 — таксама толькі здагадка.

Калі ўвесці ў пошук «самы разумны чалавек у гісторыі», найчасцей з’яўляецца імя Альберт Айнштайн. Яго вобраз стаў сімвалам геніяльнасці, а ў папулярных крыніцах рэгулярна сустракаецца сцверджанне, што яго IQ складаў 160, 190 або нават больш за 200 балаў. Аднак навуковых пацвярджэнняў гэтаму няма. Пра гэта паведамляе партал PsyPost.

Айнштайн нарадзіўся ў 1879 годзе і праславіўся стварэннем тэорыі адноснасці. У 1905 годзе — «цудоўным годзе» — ён апублікаваў чатыры працы, уключаючы артыкул з формулай E=mc². Пазней ён атрымаў Нобелеўскую прэмію за тлумачэнне фотаэфекту. Яго ідэі ляглі ў аснову сучасных тэхналогій — ад GPS да лазераў.

Але ці праходзіў ён тэст IQ? Паводле даных псіхолага Расэла Т. Уорна, ніякіх сведчанняў таго, што Айнштайн калі-небудзь здаваў падобны тэст, не існуе. Першыя стандартызаваныя тэсты інтэлекту з’явіліся на пачатку XX стагоддзя, калі вучоны ўжо быў дарослым і прызнаным фізікам. У архівах і біяграфіях няма згадванняў пра яго ўдзел у псіхаметрычных ацэнках.

Адкуль жа ўзяліся гэтыя лічбы? Гістарычны аналіз паказвае, што ацэнкі IQ Айнштайна — гэта журналісцкія здагадкі сярэдзіны XX стагоддзя. У розныя гады яму прыпісвалі 192, 205 і нават 207 балаў. Разбежнасць значэнняў сведчыць пра тое, што гэтыя лічбы не грунтуюцца на рэальных дадзеных. Сучасная «кансенсусная» лічба 160 — таксама толькі здагадка.

Псіхолагі падкрэсліваюць: выбітныя дасягненні ў фізіцы не абавязкова азначаюць максімальныя паказчыкі па ўсіх раздзелах тэсту IQ. Інтэлектуальныя тэсты вымяраюць шырокі спектр навыкаў — ад слоўнікавага запасу да хуткасці апрацоўкі інфармацыі. Геніяльнасць у канкрэтнай галіне — гэта не тое самае, што агульны бал па шкале.

Дадатковую цікавасць выклікае і вывучэнне мозгу вучонага. Пасля смерці Айнштайна яго мозг даследавалі анатамы. Высветлілася, што паводле вагі ён не адрозніваўся ад сярэдняга. Аднак будова цемянных доляў — зон, звязаных з прасторавым і матэматычным мысленнем, — мела незвычайныя асаблівасці. Даследаванне, апублікаванае ў часопісе The Lancet, паказала павялічаную шырыню гэтых вобласцей і нетыповую канфігурацыю барознаў. Вучоныя дапусцілі, што гэта магло спрыяць яго выбітным здольнасцям да візуалізацыі і абстрактнага мыслення.

Сам Айнштайн казаў, што мысліць не словамі, а вобразамі і знакамі. Яго знакамітыя думкавыя эксперыменты — напрыклад, уяўленне пагоні за прамянём святла — пацвярджаюць гэтую асаблівасць.

Аднак нават анатамічныя дадзеныя не дазваляюць вызначыць дакладны «бал геніяльнасці». Многія даследчыкі адзначаюць: пасля пэўнага ўзроўню высокі IQ перастае быць галоўным фактарам поспеху. Куды больш важнымі становяцца крэатыўнасць, настойлівасць і здольнасць мысліць нестандартна.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]