Старажытны сысун уразіў навукоўцаў

У яго быў трэці набор зубоў.

Невялікі сысун, які жыў прыблізна 120 мільёнаў гадоў таму, меў сукупнасць прыкмет, што нагадвалі рысы качканоса, бабра і нутрыі. Аднак яго самая незвычайная асаблівасць была схаваная ўнутры сківіцы.

Скамянеласць належыць Dongoconodon platycauda — паўваднаму сысуну з тэрыторыі, якая сёння з’яўляецца паўночна-ўсходняй часткай Кітая. Яго шырокія лапы, сплясканыя косткі пальцаў і незвычайны хвост сведчаць, што ён быў добра прыстасаваны да жыцця ў вадзе і паблізу яе, піша Phys.org.

Скамянеласць была знойдзена ў 2016 годзе ў фармацыі Цзюфотан у правінцыі Ляанін, Кітай. Даследчыкі пад кіраўніцтвам Шундона Бі з Універсітэта Юньнань пасля вывучылі шкілет з дапамогай камп’ютарнай тамаграфіі высокай раздзяляльнай здольнасці. Яны таксама вымералі даўжыню костак ног і параўналі іх прапорцыі з прапорцыямі 124 відаў сучасных сысуноў, каб ацаніць, як менавіта рухалася гэта жывёла.

Найбольш уражальным адкрыццём аказаліся зубы жывёлы. Большасць сысуноў, у прыватнасці людзі, сабакі, коткі і коні, адносяцца да дыфіадонтаў. У іх развіваецца адзін набор малочных зубоў, які затым замяняецца пастаянным наборам дарослых зубоў.

Dongoconodon platycauda, відаць, ішоў па іншай схеме. КТ-сканаванне паказала, што некаторыя яго зубы ўжо прарэзаліся і сціраліся падчас жавачкі, у той час як новыя зубы развіваліся ўнутры сківіцы.

Аднак на месцы аднаго зуба даследчыкі выявілі крошачны эмалевы каўпачок пад новым зубам. Гэта сведчыць, што пад ім фармаваўся яшчэ адзін зуб, што ўказвае на наяўнасць трэцяга набору. Падобныя сведчанні былі знойдзены ў ўсіх чатырох даследаваных тыпах зубоў: рэзцаў, іклоў, прэмаляраў і пярэдніх зубоў, падобных да маляраў.

Палеантолагі доўгі час лічылі наяўнасць двух пакаленняў зубоў ранняй прыкметай эвалюцыі сысуноў. Гэта скамянеласць сведчыць, што гэтая схема магла быць больш разнастайнай, чым лічылася раней.

Сківіца таксама мела яшчэ адну незвычайную асаблівасць. КТ-сканаванне выявіла тонкую касцяную перамычку — так званы акасцянелы храсток Мэкеля, які злучаў ніжнюю сківіцу непасрэдна з касцямі сярэдняга вуха.

У сучасных сысуноў драбнюткія костачкі сярэдняга вуха адасоблены ад сківіцы і служаць для слыху. Скамянеласць Dongoconodon стала даказам прамежкавага стану. Анатомія сысуна сведчыць, што храсток пачаў аддзяляцца ад сківіцы яшчэ да таго, як сувязь з касцямі сярэдняга вуха была цалкам страчана.

Цела жывёлы таксама дае падказкі пра яе лад жыцця. Яго шырокія лапы і ступні мелі сплясканыя косткі пальцаў, якія нагадвалі перапончатыя канечнасці сучасных качканосаў. У той жа час косткі яе хваста, скрынкападобныя па форме, былі вельмі падобныя да костак хваста сучаснай нутрыі.

У сукупнасці гэтыя асаблівасці сведчаць, што Dongoconodon выкарыстоўваў пярэднія лапы для веславання, а хвост — для рулявання ў вадзе. Як адзначыла даследчая група: "Новая скамянеласць дэманструе прыстасаванне да паўводнага ладу жыцця: лапы, падобныя да лап качканоса, таксама мелі перапончатыя міжпальцавыя перапонкі".

Спалучэнне незвычайных зубоў і прыстасаванняў да паўводнага ладу жыцця робіць гэтую скамянеласць асабліва каштоўнай для разумення ранніх сысуноў. Як падсумаваў аўтарскі калектыў: "Гэта разнастайнасць указвае на тое, што ключавыя рысы сысуноў не абавязкова эвалюцыянавалі ў строга вызначанай паслядоўнасці".

У яго было адразу тры наборы зубоў — выяўленая незвычайная скамянеласць

120 млн гадоў таму на тэрыторыі сучаснага Кітая жыў незвычайны сысун. Ён не толькі спалучаў у сабе рысы качканоса, бабра і нутрыі, але і меў адразу тры наборы зубоў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]