Шок для расіян: бурбалка ілюзій лопнула
2- Павал Баеў
- 24.06.2026, 10:28
- 12,670
Масква, Піцер, Крым — пад ударам.
Фарміраванне пазіцыі сілы і яе бескантрольнае выкарыстанне з'яўляюцца фундаментальнай часткай знешняй палітыкі і палітыкі бяспекі Расіі. Гэта стратэгія падштурхоўвае Крэмль да бесперапынных наступаў ва Украіне нават цаной каласальных страт.
Аднак расійскія наступальныя аперацыі сталі самаразбуральнымі, не прыносячы тэрытарыяльных здабыткаў і паглынаючы больш чалавечых рэсурсаў, чым можа забяспечыць камерцыйны рэкрутынг. Расійскі прэзідэнт Уладзімір Пуцін не прызнае марнасць гэтай стратэгіі, бо сам нясе адказнасць за цяперашнюю слабасць Расіі.
Украінскія ўдары 17 і 18 чэрвеня па нафтаперапрацоўчым заводзе ў Маскве падарвалі гатоўнасць расійскай грамадскасці ўспрымаць пуцінскі наратыў пра ўпэўнены марш Крамля да перамогі. Афіцыйны дыскурс рашуча ігнараваў многія папярэднія траплянні ўкраінскіх беспілотнікаў і ракет, але правал масіраванай сістэмы супрацьпаветранай абароны Масквы прымусіў як маргінальных «ура-патрыятычных» экспертаў, так і вядучых каментатараў патрабаваць тлумачэнняў.
Заверэнні Крамля пра нарошчванне магчымасцяў па барацьбе з беспілотнікамі і прагнозы, што сітуацыя для Украіны хутка стане «абсалютна катастрафічнай», не змякчылі шоку ад атакі. На пачатку года ваенныя эксперты Масквы ахвотна абяцалі, што ход вайны супраць Украіны кардынальна зменіцца да лета. Гэта можа спраўдзіцца, але не на карысць Расіі.
Украіна вылічвае час сваіх атак так, каб шакаваць расіян і падрываць дыпламатыю Крамля.
Кіеў нанёс удары па ваенна-марской базе ў Кранштаце і па нафтаперапрацоўчых заводах у ваколіцах Санкт-Пецярбурга ў першы і апошні дзень Пецярбургскага міжнароднага эканамічнага форуму, сарваўшы спробу Пуціна вывесці расійскую эканоміку з рэцэсіі і інвестыцыйнага спаду.
Атакі на Маскву сарвалі даўно запланаваны саміт Расія — Асацыяцыя дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН), які адбыўся 18 чэрвеня ў Казані і быў багаты на пратакол і цырымоніі, але, як і чакалася, бедны на змест.
Паводле слоў міністра замежных спраў Расіі Сяргея Лаўрова, Пуцін праінфармаваў кожнага лідара дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі пра ход паўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну. Старыя гісторыі, расказаныя Пуціным, настолькі адрозніваліся ад рэальнай сітуацыі, што госці былі здзіўленыя яго маўчаннем наконт нядаўніх удараў Украіны па Татарстане.
Пуцін запланаваў Казанскі саміт так, каб ён супаў па часе з самітам G7 у Эвіяне ў Францыі, каб прадэманстраваць імкненне Расіі развіваць сувязі з так званым Глабальным Поўднем, але замест гэтага прадэманстраваў раздзьмутыя амбіцыі і пагаршэнне энергетычнага патэнцыялу.
Масква чакала, што трансатлантычная напружанасць можа парушыць адзінства Захаду на саміце G7. Расійскія ацэнкі мірнага пагаднення паміж ЗША і Іранам маюць скептычны і нават пагардлівы характар, што адлюстроўвае надзею Крамля на тое, што яно можа справакаваць новы скачок цэн на нафту.
Аднак заходняя падтрымка Украіны не паказвае прыкмет аслаблення, нават нягледзячы на скарачэнне ўзносаў ЗША ў некаторыя структуры НАТА.
Больш за ўсё Маскву турбуе патэнцыйная згода ЗША на ўдзел Еўропы ў мірных перамовах з Украінай. Еўрапейскім лідарам цяжка сфармаваць каманду перамоўшчыкаў, і Масква ахвотна даказвае, што Вярхоўны прадстаўнік ЕС па замежных справах і палітыцы бяспекі Кая Каллас непрымальная ў якасці іх лідаркі. Тым не менш пазіцыя Еўропы як незаменным удзельнікам любых сур'ёзных мірных перамоў відавочная.
Крэмль выказаў надзею, што амерыканскія перамоўшчыкі Стыў Уіткоф і Джарэд Кушнер знойдуць час для аднаўлення кантактаў з Расіяй на фоне перамоваў паміж ЗША і Іранам. Іх роля лічыцца вызначальнай для адраджэння «ўзаемаразумення», нібыта дасягнутага Пуціным і прэзідэнтам ЗША Дональдам Трампам на саміце ў Анкорыджы ў жніўні 2025 года, калі Расія займала мацнейшыя ваенныя і эканамічныя пазіцыі.
Расійскія эксперты не могуць зразумець, як Украіна пазбегла паразы, а потым яшчэ і атрымала новыя перавагі ў ударах вялікай дальнасці, якія дасягаюць Цюмені ў Заходняй Сібіры, і ў ударах сярэдняй дальнасці, што паралізавалі лагістыку ў Крыме.
Расія выдатна ўмее выкарыстоўваць разыходжанні сярод сваіх праціўнікаў. Але гэтая гульня прыносіць усё меншыя вынікі, калі ў яе гуляюць з пазіцыі слабасці.
У адрозненне ад Пуціна, прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі можа падарожнічаць па Еўропе, кантактуючы з лідарамі розных палітычных поглядаў і дэманструючы сваю гатоўнасць да перамоваў з Расіяй. Верагодна, Зяленскаму лягчэй выкрыць упартасць Пуціна ў патрабаванні ўступак, якія яшчэ год таму былі празмернымі, чым акрэсліць межы ўласнай гнуткасці.
Межы кампрамісаў, якія Украіне было б цяжка, але неабходна прыняць, — складанае і далікатнае пытанне, аднак Еўропе не варта чакаць, што Крэмль выявіць змястоўную ініцыятыву. Пуцін неахвотна будзе разглядаць якія-небудзь кампрамісы.
Аднак за апошнія некалькі тыдняў ён аказаўся няздольным адказаць на ўкраінскія ўдары па трох сваіх найбольш уразлівых аб'ектах — Санкт-Пецярбургу, Маскве і Крыму. Пуцінская бурбалка ілюзій пастаянна лопаецца.
Гэта не робіць яго саступлівым партнёрам на перамовах. Аднак пазбягаць страт у ягонай бесперспектыўнай вайне супраць Украіны становіцца ўсё складаней.
Павал Баеў, New Voice