У малпаў і людзей выявілі новае нечаканае падабенства
2- 2.06.2026, 8:45
- 1,148
Гаворка пра сяброўскія сувязі.
Міжнародная група даследчыкаў высветліла, што шымпанзэ і баноба арганізуюць свае сацыяльныя сувязі паводле прынцыпу, які нагадвае чалавечыя сяброўскія кругі. Як і людзі, чалавечападобныя малпы прысвячаюць большую частку ўвагі невялікай колькасці блізкіх партнёраў, адначасова падтрымліваючы менш цесныя адносіны з больш шырокім колам суродзічаў. Праца апублікаваная ў часопісе iScience.
Для аналізу даследчыкі вывучылі сацыяльныя паводзіны ў 24 групах шымпанзэ і баноба. У якасці паказчыка блізкасці адносін выкарыстоўваўся грумінг — узаемны догляд за поўсцю, які адыгрывае важную ролю ў умацаванні сацыяльных сувязяў у прыматаў.
З дапамогай матэматычнай мадэлі навукоўцы ацанілі, як жывёлы размеркоўваюць абмежаваны час паміж рознымі членамі групы. Высветлілася, што большасць малпаў прысвячае значную частку часу невялікай колькасці ўпадабаных партнёраў, тады як з астатнімі ўзаемадзейнічае радзей. Падобная шматузроўневая структура нагадвае арганізацыю сацыяльных сетак у людзей.
Акрамя таго, даследаванне паказала, што ў буйных групах прыматы становяцца больш выбарчымі ў выбары партнёраў для зносін. Аналагічная заканамернасць раней была выяўлена і ў чалавека.
Пры гэтым паміж двума відамі чалавечападобных малпаў выявіліся прыкметныя адрозненні. Баноба размеркавалі сваю ўвагу больш раўнамерна паміж членамі групы, фармуючы больш эгалітарную сацыяльную структуру. Шымпанзэ, наадварот, канцэнтравалі намаганні на невялікай колькасці найбольш блізкіх партнёраў.
Навукоўцы таксама выявілі ўзроставыя змены ў сацыяльных сувязях. Па меры старэння шымпанзэ пачынаюць надаваць увагу ўсё меншай колькасці асобін, аддаючы перавагу падтрыманню цесных адносін толькі з найбольш значнымі партнёрамі. У баноба падобнага звужэння круга зносін даследчыкі не назіралі.
Па словах кіраўніка працы Эдвіна ван Леўвена, вынікі сведчаць пра існаванне агульных эвалюцыйных прынцыпаў арганізацыі сацыяльных сувязяў у чалавека і іншых прыматаў.