Хлусня і нянавісць у Крамлі
7- Дзмітрый Пятроў
- 10.05.2026, 11:37
- 15,296
Пуцін і яго асяроддзе спалохаліся да збою пульсу.
Гэты дакумент абмяркоўваюць сотні тысяч жыхароў Зямлі. А ў Маскве ён нарабіў шуму не меншага, чым пасланне Боні Путыну-народу і яе перапалка з тухлым ілгуном на Z-ТВ.
Маніфесту Palantir у Крамлі спалохаліся да збою пульсу і мазгавых ваніт. Можа, нешта ўсё ж зразумелі?
Маніфестацыя і экзекуцыя
10 запаведзяў — закон, скрэплены страхам Божым. Таго, Хто прыйшоў яго «не парушыць, а выканаць» (Мф. 5:17), распялі. За 95 тэзісаў, што заявілі права на пратэст, Лютэра праклялі. «Камуністычны маніфест» класавой нянавісці раз’юшыў лібералаў, ультраправых і анархістаў. Аўтара мема «I have a dream», што абвясціў маральную роўнасць, забілі. Стваральніцу S.C.U.M., якая абвясціла вайну мужыкам, пасадзілі.
Тых, хто «дае мову апісання таго, што ўжо ёсць, але яшчэ не названа» (так аўтары The Moscow Times Аарон Леа і Борух Таскін апісалі ролю паспяховага маніфеста), людзі звычайна не любяць. І падвяргаюць экзекуцыі.
Бо страшна. Не выключэнне і пасланне, названае маніфестам Palantir — сціснутая да 22 пунктаў кніга гендырэктара кампаніі Palantir Аляксандра Карпа і яе ключавога супрацоўніка Нікаласа Заміскі. Яна вызначае месца штучнага інтэлекту ў нашым свеце. Падобна, рускі пераклад, які трапіўся мне, рабіў не ШІ. І лепш чытаць англійскую версію.
Каб зверыць асабісты досвед з адным з поглядаў на тое, што ўжо і ёсць, і нават названа — штучны інтэлект, — чым мільёны людзей карыстаюцца, але сутнасць чаго зразумелі не цалкам. Такіх поглядаў некалькі. Мне ж важныя не столькі яны самі, колькі іх апісанне адрасатамі і той з іх, што адрозніваецца амаль ад усіх астатніх.
Чым я тут і займуся.
Свет і Palantir
Для трэніраванага вуха дэпутаткі брытанскага парламента, ліберальнай дэмакраткі Вікторыі Колінз, маніфест Palantir гучыць як буркатанне суперзлодзея. А для яе калегі Марціна Рыглі — пародыяй на Робакопа і нарцысічнай тырадай. Грэчаскі палітык, кіраўнік «Фронту непадпарадкавання» Яніс Варуфакіс, які ездзіў у Маскву лаяць «феадалізм з тэхналагічным адценнем», абвясціў, што Карп гатовы «дадаць да ядзернага Армагедону пагрозу ШІ».
TechPolicy Press з іроніяй піша — маніфест «ненавязлівы, як кепка MAGA», а словы і ўчынкі Карпа — нібыта «хахмы прыдворнага блазна, але блазан ведае, з кім гаворыць, і яго шоу — для іх». А гаворыць ён, зразумела, з уладамі, тэхнаалігархамі і іх кліентэлай. «Гора нам, астатнім, хто плаціць за ўсю гэту дурноту». Тым часам Al Jazeera, як ёй і належыць, выкрывае Palantir як сябра Ізраіля.
Стандартныя лібералы і «старыя левыя» бачаць у гэтым тэксце найперш напады на свае ўстаноўкі — мультыкультуралізм, пацыфізм, празрыстасць улады, атэізм, плюралізм… Але хто сказаў, што ўсё гэта — нязменныя догмы? І змяненні жыццёвага асяроддзя і, як вынік, чалавека, не падштурхоўваюць да іх карэкціроўкі?
Эліёт Хіггінс, кіраўнік Bellingcat — каманды дасведчаных аналітыкаў даных, — піша: 22 пункты Карпа — «не адцягненая філасофія, а публічная ідэалогія кампаніі, чыя выручка залежыць ад прасоўваемай ёю палітычнай павесткі»; а павестка гэта, у тым ліку, «вайсковых ведамстваў», ім фірма прадае праграмны прадукт. То бок тых, дадам я, чыя місія сёння — абарона свету ад тэрарыстычнай агрэсіі ісламісцкага і таталітарнага тыпу. Прыклады — удар «Хамаса» і «Хезбалы» па Ізраілі ў кастрычніку 2023-га; ІДІЛ, Аш-Шараа і туркі — па курдах і друзах з 2014-га па 2026-ы; уварванне ва Украіну ў лютым 2022-га і г. д.
Bellingcat робіць і добрую справу — выкрывае злачынствы расійскіх правых, ірэгулярных атрадаў на Данбасе і іншых ультракансерватыўных экстрэмістаў.
Але вернемся да маніфеста. Прафесар Венскага ўніверсітэта, філосаф Марк Кукелберг, назваў яго ўзорам «тэхнафашызму». Сам таго, магчыма, не жадаючы, даў трапны пас цемрашалам і шавіністам у РФ. І тыя яго падхапілі. І, захлынаючыся, заравелі пра «тэхнафашызм».
Трэці Рым і суверэнны тэхнафашызм
Шарлатана Дугіна пасля ганьблівых правалаў некалькіх праroцтваў куратары з адміністрацыі Пуціна спаслалі на той фланг медыяфронту, дзе б'юцца за душы забабоннікаў. І адтуль, даведаўшыся пра маніфест, ён і запыхцеў пра тэхнафашызм. Але больш — пра «царства звера», якое Карп, Заміска і іншыя «пасланцы зла» будуюць замест Новага Ерузаліма. Гэта Тэхналагічная Рэспубліка, дзе пануюць цвёрдая сіла і мяккая вера як фундамент будучыні Захаду.
Дугіну і яго шайку прахвостаў яны не задавальняюць. Яны не гатовыя пазбавіцца пладоў сваіх прац. У постчалавечым жаху ім марацца лавры на чале Эпштэйна, трыумф Пентагона і самаволя Вашынгтона. О, як весела яны абярнулі б іх у атамны попел!
Але з’явіўся ШІ.
А Карп сустрэўся з Зяленскім і Фёдаравым. «Глабальныя тэхнафашысты» ціснулі руку «кіеўскім»! І пачалі працаваць разам. Значыць, прыйшла пара пераназваць задачу ўладаў РФ. Цяпер яны — не толькі інструменты дыктатуры, але і абаронцы ад варожай лічбавай машыны. А ёй жа начхаць на ветхія звычаі і вывернута трактаваныя суверэнітэты. І на жаданы-даўгачаканы «Рускі Мipъ». Ёй падавай даныя, даныя, даныя, даныя. У яе свеце не цэняць бараду, лапці і квас. Цэняць эфектыўнасць, бяспеку, талерантнасць і веру.
Але — не тую, дзе пуга з крыжам ды ікона з тапаром. Гл. пункт 20 маніфеста — «трэба супрацьстаяць рэлігійнай нецярпімасці, якая пранізала пэўныя колы». Колы — гэта «Царград» і Трэці Рым. Тыя, хто гатовы ўсіх «чужых» спаліць за ерэсь з пляскамі. Дарма, ці што, ваенкар Жывоў галосіць: «Palantir дае мэты дронам ЗСУ! Карп — забойца рускіх!» І «пытанне стаіць так — падпарадкаванне бяздушнай машыне або смерць». Вось жа бздур, аднак…
«Адказ павінен быць жорсткім і сістэмным. Тэхналагічны суверэнітэт і закрыты ШІ на іншай этыцы. Будуем лічбавую крэпасць на фундаменту традыцыі. Бой за даныя — бой за душы. А для хрысціянаў збаўленне душы — вышэйшая каштоўнасць».
І яны смеюць тлумачыць пра хрысціянства?! Тыя, каму бой за даныя — бой за душы, не вучні Хрыстовы, а зброд фарысействуючых крывадушнікаў. Праўдзівы тэхнафашызм — абвешчаная багачом Малафеевым, наймальнікам Дугіна, «лічбавая Імперыя як Катэхон, дзяржава ў ролі Ўтрымліваючага, што абараняе ад дыктатуры наднацыянальных алгарытмаў».
Цікава, чуў Кукелберг пра Дугіна, Малафеева і іншых бясёнкаў?
Робаты атакуюць!
Больш тэхнічна падкаваныя z-«патрыёты», накшталт Ганны Сытнік, кіраўніцы АНО «Калабараторыя», узяліся тлумачыць не столькі пра маніфест і Карпа, колькі ў цэлым пра пагрозу ШІ. Маўляў, ён небяспечны. Бо мы — людзі — адстаём ад машын. Яны ж разумнеюць хутчэй, чым мы! Мы нават не пасьпяваем асвоіць іх інтэлектуальны прадукт.
Вялізныя рызыкі — пішуць яны — у вайсковай сферы. І гэта зразумела. Яна — першае, што важна заказчыкам тэкстаў піяр-чэлядзі гаспадароў вайны ва Украіне і забойцаў з КСІР.
Але калі ідзе гаворка пра справу вайсковую, лёгка прагаварыцца. Што і адбываецца. І высвятляецца — «справа не ў „бунце машын“, а ў тым, што сістэмы ШІ ўсё глыбей уваходзяць у працэс баявога кіравання — ад аналізу даных і ўказання мэтаў да мадэлявання дзеянняў. Разам з БПЛА і дакладнымі сродкамі паражэння гэта надзвычай сціскае час прыняцця рашэнняў».
Папутна дваравыя воюць пра «растучае выкарыстанне і пераканаўчую перавагу» ўкраінскіх вайскоўцаў у сферы беспілотных і рабатызаваных сістэм. Іх засмуціла, што нейкая «пазіцыя ВС РФ была ўзятая… наземнымі рабатызаванымі комплексамі і дронамі. Пяхоту не прыцягвалі, страт сярод украінскіх вайскоўцаў не зафіксавана».
Ну, а СМІ ва ўвесь голас пішуць пра масавае выкарыстанне такіх сістэм для эвакуацыі параненых і старых з-пад удараў крэмлёўскіх баевікоў. Яны ж — беспілотныя транспартныя сродкі — цягнуць на фронт груз вагой у 600 кг, утрымліваюць і атакуюць пазіцыі, ставяць міны.
Сайт РБК-РФ размясціў канспект артыкула пра іх у брытанскай The Independent, дзе паведамляецца, што «3-я асобная штурмавая брыгада ЗСУ плануе замяніць імі каля 30% пяхоты», — сказаў камроты ўдарных наземных робакамплексаў NC13 Мікалай Зінкевіч.
«Госуслуги» пад ударам
А ў кіраванні імі і паветранымі дронамі ўдзельнічае ШІ, прымаючы рашэнні і вызначаючы мэты хутчэй і дакладней, чым натуральны інтэлект афіцэраў і генералаў ВС РФ. А мэтамі іх кібератак могуць стаць — о жах! — «Госуслуги» ці нават «нацыянальны мэсэнджар Max».
Злавесная Anthropic, нягледзячы на разважанні яе гендырэктара Дарыё Амадэі пра адказнасць у ягоным «Тэхналагічным падлеткавым узросце» і дэбатах, «стварыла мадэль ШІ, здольную вывесці кібервойну на нечуваны ўзровень. Вялікая мадэль Mythos такая магутная, што можа ў найкарацейшыя тэрміны знаходзіць уразлівасці ў кодзе лепш, чым самым падрыхтаваны спецыяліст. Пра сваю версію хакерскай мадэлі GPT 5.4 Cyber абвясціла і OpenAI. Гэта ставіць пад пагрозу ўсю кібербяспеку. Пад ударам — найбольш дасканалыя праграмы і прыкладанні. ІТ-рашэнні, што толькі выйшлі на рынак і знаходзяцца ў дапрацоўцы, уразлівыя перад Mythos».
Гэта значыць, не толькі славуты Max, але і любыя распрацоўкі РФ могуць быць узламаныя OpenAI і Anthropic. І не толькі. І супрацьпаставіць гэтаму няма чаго.
Паводле Сытнік, небяспечнае «неадпаведнасць паміж хуткасцю ўкаранення тэхналогій і хуткасцю інстытуцыйнага сталення грамадства». Калі ўзламаць код Эзопа, то атрымаецца: тэхналогіі Захаду пераўзыходзяць ментальныя здольнасці грамадзянскай і вайсковай бюракратыі РФ.
І гэта іх пужае.
Канец атамнай крэпасці
Пра хуткасць развіцця ШІ як выклік папярэджвае і Амадэі. Але — усё чалавецтва, а не РФ, у сваім эсэ. А яно — аснова тэксту Сытнік. Праўда, не скажу, што яна спісала ўсё. Пра галоўны страх Нова-Агарова і наваколляў сказала сама і па-руску: «Амерыканская кампанія, што стварае для арміі сістэмы ШІ… выпусціла маніфест, дзе заклікае… служыць дзяржаве і арміі. Ён фіксуе канец эпохі ядзернага стрымлівання і пераход да стрымлівання на аснове штучнага інтэлекту».
То-бок вось ён — галоўны жах тых, хто пагражае разхрынячыць Кіеў, Лондан і Берлін. І гэта датычыць не толькі заілгаўшагася Салаўёва і іншай своры крыкуноў. Але і іх вышэйшага начальства.
Гадамі яно шантажавала свет ядзерным патэнцыялам. Маўляў, «хто б ні спрабаваў перашкодзіць нам, а тым больш ствараць пагрозы… павінны ведаць, адказ прывядзе да такіх наступстваў, з якімі вы… ніколі не сутыкаліся».
І гэта працавала. Свет пабойваўся. А цяпер баяцца ў Крамлі, на Знаменцы і паблізу, што GPT 5.4 Cyber і Mythos скасуць злачынны загад вар’ята-начальніка стратэгічным ракетчыкам і ўсім астатнім. А заадно парушаць «новыя абаронныя распрацоўкі… на стадыі рэалізацыі», анансаваныя на Калегіі ФСБ у гадавіну агрэсіі супраць народа Украіны.
Калісьці Клаўс Фукс і «чырвоная сямейка» Розенбергаў укралі і аддалі Саветам, проста кажучы, сакрэт атамнай бомбы — аснову для стварэння імі смяротнай зброі і будучага «ядзернага парытэту». Колькі шпіёнаў Крамля працуе ў Palantir і ва ўсёй Крамянёвай даліне? Невядома. Але ў маскоўскіх імперцаў сакрэтаў вайсковага ШІ яшчэ няма. Адсюль — іх трывога і шаленства.
Гэта руйнуе іх квазіінтэлектуальныя пабудовы пра тое, што будучыні няма ў Захаду. Калі Крэмль, яго «вежы», саюзнікі і іх палітыка застануцца ранейшымі, будучыні няма ў іх.
І адолее іх не Боня.
Хаця… Ведаеце, Карп, як кажа ШІ, ніколі не складаўся ў афіцыйным шлюбе…
Дзмітрый Пятроў The Moscow Times