У Эфіопіі выявілі ўнікальнае сведчанне жыцця старажытных людзей
1- 16.04.2026, 10:59
- 2,384
Прадстаўнікі Homo sapiens насялялі савану.
Міжнародная група вучоных выявіла ў Эфіопіі ўнікальнае сведчанне жыцця старажытных людзей, якія жылі каля 100 тысяч гадоў таму. Раскопкі паказалі, як прадстаўнікі Homo sapiens жылі ў саване, а таксама дазволілі аднавіць розныя сцэнары іх гібелі. Работа апублікавана ў часопісе Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Даследаванне праводзілася ў раёне Афарскага рыфта — на адкрытай мясцовасці, што робіць знаходку асабліва каштоўнай. У адрозненне ад пячор, дзе сляды назапашваюцца паступова, тут вучоныя атрымалі «срэзы» асобных эпізодаў жыцця: людзі прыходзілі, пакідалі прылады і сыходзілі, а затым сляды хутка засыпаліся рачнымі адкладамі.
Археолагі выявілі тысячы каменных прылад і косткі жывёл. Большасць прылад была выраблена з мясцовага базальту, аднак каля 2% — з абсідыяну, якога ў гэтай мясцовасці няма. Гэта можа сведчыць пра перамяшчэнні людзей або абмен паміж групамі.
На месцы таксама знайшлі рэшткі малпаў, антылоп, птушак, паўзуноў і нават буйных драпежнікаў. Пры гэтым слядоў раздзелу туш не выяўлена, што ўказвае на складаныя адносіны паміж людзьмі і навакольнай фаунай.
Асаблівую цікавасць выклікалі рэшткі трох чалавек, якія дазваляюць убачыць розныя сцэнары смерці ў перадгістарычным свеце. Першы шкілет, меркавана мужчынскі, захаваўся амаль цалкам. Гэта сведчыць аб тым, што цела было хутка пахавана — магчыма, у выніку паводкі, а не наўмыснага пахавання. Другі чалавек вядомы толькі па абвугленых фрагментах костак і зубе. Вучоныя пакуль не могуць сказаць, ці звязана гэта з дзейнасцю людзей або прыродным пажарам. Трэці выпадак аказаўся самым драматычным: на костках выяўлены сляды укусаў і пашкоджанняў, пакінутых драпежнікамі. Верагодна, цела было разарвана жывёламі неўзабаве пасля смерці.
Паводле слоў даследчыкаў, знаходкі паказваюць, што старажытныя людзі і жывёлы суіснавалі на адной тэрыторыі і дзялілі рэсурсы.
«Падчас часовых стаянак людзі выкарыстоўвалі мясцовыя матэрыялы для вырабу прылад, а іх сляды захаваліся ў рачных адкладах», — адзначылі аўтары працы.
Адкрыццё дае рэдкую магчымасць убачыць не толькі лад жыцця старажытных людзей, але і рэальныя ўмовы іх існавання — з рызыкамі, прыроднымі катастрофамі і суседствам з небяспечнымі драпежнікамі.
Вучоныя лічаць, што далейшыя даследаванні дапамогуць лепш зразумець, як змяняліся паводзіны, анатомія і асяроддзе існавання людзей у гэтым рэгіёне на працягу тысячагоддзяў.