«Чыйсьці сваячок вазонамі займаецца»

Дрэвы ўздоўж праспекта Незалежнасці ў Мінску спілавалі і замянілі кадкамі.

Мінскія гарадскія ўлады нарэшце вырашылі пытанне з дрэвамі ўздоўж праспекта Незалежнасці, якія з цяжкасцю раслі. Іх спілавалі, а зямлю заклалі пліткай і паставілі вазоны з ліпамі. Такая ідэя не вельмі спадабалася жыхарам сталіцы і іншым беларусам — незадаволеныя і спілаванымі дрэвамі, і тым, як цяпер выглядае праспект. Журналісты «Зеркала» паглядзелі, што пра гэта пішуць у Threads, і спыталі ў эколага, чаму ў іншых краінах дрэвы выдатна сябе адчуваюць каля дарог, а ў Мінску праблему вырашылі такім чынам.

«Мэтанакіравана патрачаны бюджэт горада на чыйсьці бізнес»

Бурнае абмеркаванне змен пачалося яшчэ тады, калі рэшткі зямлі ўздоўж праспекта Незалежнасці пачалі закладваць пліткай. Каментатары не чакалі нічога добрага — і, здаецца, іх апасенні апраўдаліся.

З'явіліся кадкі з ліпамі — і яны зноў сталі прадметам спрэчак. Пры гэтым у карыстальнікаў пытанні выклікаюць і сам спосаб вырашэння праблемы, і тое, як гэта зрабілі (вонкавы выгляд вазонаў упісваецца ў стыль праспекта з вялікай натугай).

Напрыклад, відэа з новым відам азелянення апублікаваў блогер Максім Пушкін, нагадаўшы пра гібель старых дрэў і спытаўшы ў карыстальнікаў Threads, як ім такі «выхад з сітуацыі». Адказы не прымусілі сябе доўга чакаць — усяго за суткі пад допісам амаль 400 каментароў.

«Замяніць грунт і пасадзіць дрэвы нармальна — не, распілаваць бюджэт — так! Выхлапныя газы адразу зніклі? Вазоны не раскаляцца ад сонца, куды будзе расці каранёвая сістэма?»

«Чыйсьці сваячок проста вазонамі займаецца».

«Ліпа ва ўсіх сэнсах».

«Замест таго каб лячыць праблему, лечым сімптомы».

«Усё ўжо даўно прыдумана, бяры і рабі. Чаму Варшава такая зялёная? Тыя ж дрэвы ўздоўж дарог».

«Выглядае як распіл бюджэту на азеляненне горада. Павінны быць дарослыя дрэвы, якія ў спякотны дзень будуць даваць цень і зніжаць агульную тэмпературу разагрэтага сонцам горада».

«Атрымаліся дрэвы-адналетнікі. Калі нават і выжывуць, то каранёвай сістэме няма куды развівацца, а значыць, і крона не вырасце. Не будзе ні ценю ад іх, ні шумааховы з боку дарогі».

Паказаць у Threads

Дыскусія (ці выяўленне незадаволенасці) ідзе і пад пастом акаўнта «Мінск навыварат». Змест публікацыі амаль ідэнтычны: фота ліп, згадванне, што старыя не маглі выжыць каля дарогі, і пытанне — што думаюць людзі. Каментарыяў ужо больш за 200, і асноўную думку адгадаць няцяжка.

«Гэта не рашэнне, гэта мэтанакіравана патрачаны бюджэт горада на чыйсьці бізнес замест азелянення».

«Старыя ліпы прыбралі — не зусім зразумела дзеля чаго. Тады тлумачылі, што камерам назірання перашкаджалі. Папярэднія, вядома, не прыжыліся, бо іх цалкам закаталі ў плітку, карані не дыхалі, яшчэ і рэагентамі травілі. Гэтыя будуць мяняць кожныя некалькі гадоў. Цудоўнае асваенне бюджэту».

«Клімат Беларусі дазваляе, каб на вуліцах раслі нармальныя, а не дэкаратыўныя дрэвы!»

«Дрэвы павінны адкідваць цень і ратаваць гараджан у спякотны час года! Раней праспекты патаналі ў зеляніне! Улетку гуляць было адно задавальненне».

«Выкарыстоўваць менш рэагентаў? Не закатваць увесь праспект у асфальт і плітку? Ды ну, нейкая лухта».

Яшчэ адзін карыстальнік прапанаваў новы дызайн кадкаў замест бетонных кубаў. Але, паводле каментароў, знешні выгляд вазонаў усё ж не асноўная праблема — у каментарыях выкладаюць старыя фота мінскага праспекта, засаджанага дрэвамі, і такіх жа зялёных гарадоў Еўропы.

«Найбольш жахліва тое, што мы за гэта заплацілі».

«Яны паўсюль паставілі гэтыя ўродлівыя гаршкі, лепш бы ўжо нічога не рабілі».

«Як жа не хапае дрэў. Па-добраму трэба падымаць паласу пліткі, засыпаць нармальны грунт і зрабіць пад'ём над узроўнем зямлі з барцікамі. Такі «пагорак», які аддзеліць дарогу ад тратуара і не дазволіць солі трапляць зверху на грунт. Высадзіць дрэвы ў гэтую паласу. Ёсць праблема камунікацый і метро. То-бок незразумела, наколькі глыбока ідзе глеба і якія дрэвы на такой глыбіні могуць жыць».

Чаму так адбываецца і ці магло быць інакш — эксперт

Пакаментаваць рашэнне мінскіх улад «Зеркало» папрасіла ініцыятыву «Экодом». На думку эксперта арганізацыі, які пажадаў застацца ананімным, з'яўленне дрэў у кадках чарговы раз дэманструе абраны ўладамі курс на паступовую адмову ад паўнавартаснай гарадской прыроды.

— Ідзе гаворка не проста пра недастатковае захаванне зялёнай інфраструктуры, а пра яе паслядоўнае знішчэнне. Наколькі мне вядома, падобная практыка ўжо некалькі гадоў ужываецца ў Гомелі, дзе паўнавартасныя вулічныя дрэвы нярэдка замяняюць туямі ў кадках, а цэлыя скверы высякаюцца. Цяпер гэтая тэндэнцыя, падобна, дабралася і да сталіцы, — канстатуе ён.

Паводле суразмоўцы, у такога падыходу ёсць як мінімум дзве прычыны. Першая — «імкненне да эканоміі сродкаў тут і цяпер». Так, адзначае ён, у гэтым выпадку камунальным службам не трэба прыбіраць апалае лісце, праводзіць рэгулярную абрэзку, лячыць старыя дрэвы. Знікае рызыка трагедый, звязаных з падзеннем дрэў, а кадкі заўсёды можна пераставіць з месца на месца, замяніць або наогул прыбраць.

— Аднак такая эканомія мае выключна кароткатэрміновы характар. Практычна ніхто не ацэньвае, колькі сродкаў паўнавартасныя вулічныя дрэвы дазваляюць зэканоміць у доўгатэрміновай перспектыве, — падкрэслівае эксперт. — Яны змяншаюць перагрэў асфальту і тым самым падаўжаюць тэрмін яго службы, зніжаюць тэмпературу падчас хваляў спёкі, змяншаюць выдаткі на кандыцыянеры, паляпшаюць якасць паветра і ў выніку захоўваюць здароўе і жыцці людзей. На жаль, у нас засакрэчана статыстыка, якая дазваляе ацаніць дадатковую смяротнасць падчас экстрэмальнай спёкі, таму падобныя эфекты рэдка становяцца часткай грамадскай дыскусіі.

Другая прычына, паводле эксперта «Экодома», хутчэй звязаная з сімвалізмам. Пастаяннае касенне травы, жорсткае кроніраванне дрэў, а цяпер і іх вырошчванне ў кадках могуць ствараць адчуванне поўнага кантролю над прыродай — што становіцца сваесаблівай метафарай стаўлення ўлады да грамадзян.

А вось аргумент пра тое, што дрэвы ўздоўж праспекта гінуць ад «паветранага забруджвання», на які спасылаюцца камунальныя службы, суразмоўца лічыць непераканаўчым. Прынамсі міжнародны досвед паказвае адваротнае:

— Ва многіх еўрапейскіх гарадах дрэвы паспяхова растуць уздоўж ажыўленых магістраляў дзесяцігоддзямі. Больш за тое, там высаджваюць крупнамеры ва ўзросце каля дваццаці гадоў і вышынёй 8−9 метраў, дзякуючы чаму жыхары атрымліваюць цень, камфортны мікраклімат і сфармаваны гарадскі ландшафт адразу, а не праз некалькі дзесяцігоддзяў.

Ці маглі б гарадскія ўлады разабрацца з сітуацыяй інакш? Тут суразмоўца вельмі скептычны: калі развіццё зялёнай інфраструктуры не ставіцца ў прыярытэт, чыноўнікам «куды прасцей адмовіцца ад паўнавартасных дрэў на карысць часовых дэкаратыўных канструкцый».

— Таму праблема, на мой погляд, палягае не ў саміх дрэвах, а ў падыходах да праектавання і ўтрымання гарадскога асяроддзя, — адзначае ён. — Калі ёсць жаданне, знаходзяцца інжынерныя і арганізацыйныя рашэнні, якія дазваляюць дрэвам паспяхова існаваць нават у складаных умовах. У нашай жа сітуацыі дзяржаўнаму апарату сёння прасцей скарачаць аб'ём зялёнай інфраструктуры, чым сістэмна інвеставаць у яе развіццё.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]