Беларус хацеў падаць заяву на ВНЖ у Польшчы, але адправіў свой пашпарт у падатковую

Падобныя памылкі — не рэдкасць.

21-гадовы Раман па памылцы адправіў арыгінал пашпарта і дакументы на ВНЖ у польскую падатковую інспекцыю. Справа ў тым, што ўсе дзяржаўныя органы ў Польшчы называюцца Urządy (ужонды). Не ведаючы, які з іх выбраць для адпраўкі заявы, беларус проста знайшоў на мапе найбліжэйшы да дому.

Ім аказалася падатковая інспекцыя — Urząd Skarbowy. Нічога б страшнага, але пакуль дакументы «хадзілі не туды», скончыўся законны тэрмін знаходжання Рамана ў Польшчы. MOST вывучыў яго кейс, апісаны ў прафільным чаце, і разам з юрыстам паспрабаваў знайсці выхад.

Пра гісторыю стала вядома 1 красавіка, калі Раман сам падзяліўся ёй у адным з чатаў, прысвечаных легалізацыі замежнікаў. Спачатку ўдзельнікі вырашылі, што гэта першакрасавіцкі жарт. Але хутка высветлілася: выпадак рэальны. Журналісты звязаліся з Раманам, але ён толькі ўскосна пацвердзіў сам факт таго, што адбылося.

З таго, што малады чалавек распавёў у чаце, вядома, што яго карта побыту (ВНЖ) дзейнічала да 31 сакавіка. За дзень да гэтага — 30 сакавіка — ён адправіў па пошце дакументы на новую карту. Звычайна для легалізацыі знаходжання выкарыстоўваюць ксеракопію пашпарта, але Раман паклаў арыгінал, а таксама арыгіналы іншых дакументаў, якія патрабуюцца ў такіх выпадках.

Адрас ён знайшоў у Google — арыентаваўся на найбліжэйшы да дому ужонд. У выніку замест ваяводскай адміністрацыі (Urząd Wojewódzki), якая займаецца легалізацыяй, дакументы пайшлі ў раённую падатковую — Urząd Skarbowy Warszawa-Bielany.

— На наступны дзень мне патэлефанавалі з падатковай і сказалі, што так нельга адпраўляць усе арыгіналы і што я адправіў іх не туды, — напісаў Раман у чаце.

Дакументы вярнулі, але праблему гэта не вырашыла

Малады чалавек паехаў у падатковую і забраў дакументы па распіску: супрацоўніца дзяржаўнага органа напісала, што выдала іх на падставе студэнцкага білета.

— Супрацоўніца падатковай не хацела перанакіраваць іх па прызначэнні, бо там быў пашпарт і іншыя арыгіналы, — распавёў Раман у чаце.

Пазней ён адправіў дакументы ўжо ў ваяводскую адміністрацыю. Але, насуперак правілам, гэта было зроблена ўжо пасля заканчэння тэрміну дзеяння папярэдняга ВНЖ.

— Але ключавая праблема засталася: тэрмін дзеяння карты побыту ўжо скончыўся, а заява [у тэрмін] фактычна не была пададзеная, — напісаў Раман.

«Гэта вашы праблемы»

Атрымалася, што на момант падачы заявы ў яго ўжо не было законнай падставы знаходзіцца ў Польшчы. У чаце Раман наўпрост спытаў:

— Калі заўтра пры спробе падаць дакументы мяне затрымае Straż Graniczna (пагранічная служба. — Заўв.), якія мае далейшыя дзеянні? І якая верагоднасць, што гэта наогул адбудзецца?

Адказы былі розныя — ад рэзкіх да асцярожных.

— Гэта вашы праблемы, што вы адправілі не туды. Вы ўжо нелегальна [знаходзіцеся ў Польшчы], — напісаў адзін з удзельнікаў.

Іншыя дзяліліся досведам:

— Пры мне Straż Graniczna выводзіла чалавека з ужонда пры падобных абставінах.

Хаця такія выпадкі не з'яўляюцца звычайнай практыкай, пры звароце ў ужонд могуць узнікнуць дадатковыя пытанні да легальнасці знаходжання. У такім выпадку да справы можа падключыцца Памежная служба. У горшым выпадку яна можа распачаць праверку і выдаць прадпісанне пакінуць Польшчу.

Закон прадугледжвае такія памылкі, але гэта працуе не заўсёды

У абмеркаванні хутка з'явіўся аргумент ад юрыстаў: артыкул 65 Кодэксу адміністрацыйнага працэсу Польшчы. Паводле яго:

- калі заява пададзена не ў той орган, яе павінны пераслаць у патрэбны;

пры гэтым тэрмін падачы лічыцца выкананым.

На першы погляд, выпадак Рамана якраз падпадае пад гэтую норму. Значыць, падатковая інспекцыя павінна была сама пераслаць пакет дакументаў у ваяводскую адміністрацыю, і тады Раман не страціў бы легальнага статусу?

Анастасія — юрыстка, якая займаецца легалізацыяй замежнікаў, — тлумачыць, што на практыцы прымяненне гэтага артыкула ўскладнена.

— Па-першае, органы неахвотна перасылаюць дакументы з арыгіналамі, асабліва пашпарты. Па-другое, важна, ці было гэта паўнавартаснае, афіцыйнае хадайніцтва (wniosek) на карту побыту, то-бок заява, аформленая па правілах, а не проста пакет дакументаў. Па-трэцяе, нават пры перасылцы дакументы маглі б трапіць у патрэбны ужонд ужо пасля сканчэння тэрміну, — тлумачыць яна.

З перапіскі Рамана і падатковага органа можна зрабіць выснову, што ліст паступіў у падатковую толькі 1 красавіка — ужо пасля заканчэння тэрміну дзеяння карты побыту.

— Як вынікае з тлумачэнняў саміх ужондаў, датай падачы лічыцца момант, калі заява паступае ў установу і рэгіструецца, а не дата адпраўкі ліста. Гэта азначае, што нават пры перасылцы дакументы Рамана, хутчэй за ўсё, былі б прызнаныя пададзенымі са спазненнем, — дадае Анастасія.

Менавіта таму юрысты раяць не цягнуць з падачай заявы да апошняга дня: нават невялікая памылка можа прывесці да прапуску тэрміну.

Ці ёсць выхад?

Сітуацыя Рамана — не ўнікальная, кажа Анастасія. Шмат хто арыентуецца на Google і часам памыляецца.

— Падобныя памылкі — не рэдкасць: у чатах дапамогі па легалізацыі рэгулярна з'яўляюцца пытанні пра тое, куды менавіта адпраўляць дакументы, — дадае спецыялістка.

Па яе словах, рызыкі для Рамана цалкам рэальныя. Тэрмін падачы дакументаў можа лічыцца прапушчаным, а знаходжанне — прызнана нелегальным. У такім выпадку можа быць адмова ў выдачы карты побыту. Гэта значыць, што ад яго могуць патрабаваць пакінуць Польшчу і нават вынесці забарону на ўезд.

Асобна Анастасія каментуе страх затрымання:

— Рызыка ёсць, але яна не аўтаматычная. Аднак пры звароце ў ужонд без легальнага статусу чалавек сапраўды можа трапіць у поле зроку памежнай службы.

Спецыялістка лічыць, што галоўны шанец Рамана — паспрабаваць аднавіць тэрмін падачы, то-бок папрасіць ужонд прыняць дакументы пасля заканчэння тэрміну.

— Можна падаць заяву аб аднаўленні тэрміну (przywrócenie terminu), але яна патрабуе моцнага абгрунтавання, а рашэнне застаецца на меркаванне органа, — дадае Анастасія.

У чаце Раману таксама раілі далучыць доказы таго, што спроба падачы дакументаў была зроблена своечасова. У крайнім выпадку — разгледзець варыянт падацца на міжнародную абарону, калі для гэтага ёсць падставы.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]