Як святкуюць Вялікдзень у Еўропе

Незвычайныя традыцыі, якія могуць здзівіць.

Што агульнага паміж выкідваннем гаршкоў на вуліцу, феерверкамі і рытуальнымі пакараннямі? Усё гэта — незвычайныя і разнастайныя велікодныя традыцыі, якія ўжо стагоддзямі практыкуюцца ў розных еўрапейскіх краінах. Пра самыя незвычайныя з іх распавядае «24 Канал».

Феерверкавыя баі на востраве Хіёс у Грэцыі

Феерверкі — важная частка амаль кожнай поўначнай службы ў Грэцыі. Аднак на востраве Хіёс свята атрымліваецца яшчэ больш запальным — літаральна. Два суседнія прыходы ў гарадку Вронтадос — Агіёс Маркас і Панагія Эрэйціяні — штогод праводзяць спаборніцтвы па стральбе па шпілях цэркваў адзін аднаго.

Што цікава, да канца XIX стагоддзя прыходы выкарыстоўвалі сапраўдныя гарматы. Аднак цяпер іх ужо замянілі значна больш бяспечныя «ракеты». Гэта «вайна» наўрад ці скончыцца ў бліжэйшай будучыні, бо штогод абодва бакі абвяшчаюць перамогу.

Каб на ўласныя вочы пабачыць гэта дзіўнае відовішча, жыллё лепш забраніраваць загадзя — перад Вялікаднем гарадок становіцца вельмі папулярным.

У Грэцыі ёсць яшчэ адна незвычайная велікодная традыцыя: мясцовыя выкідваюць з вокнаў гаршкі. Людзі вераць, што гэта прынясе ўдачу ў наступным годзе.

Страсныя працэсіі ў Іспаніі

Калі які-небудзь нявопытны турыст трапіць у Іспанію напярэдадні Вялікадня, доўгія працэсіі людзей, апранутых у цёмныя строі і глыбокія капюшоны, могуць падацца даволі жахлівымі. Гэта традыцыя каранямі сягае ў Сярэднявечча і з’яўляецца сімвалічным водгуллем навазапаветнага аповеду пра ўкрыжаванне Ісуса.

Удзельнікі шэсця апранаюць традыцыйны capirote — капюшон, спецыяльна распрацаваны, каб захаваць у таямніцы асобу ўладальніка падчас публічнага пакаяння за мінулыя грахі.

Найбольш маштабнае відовішча можна пабачыць у Мадрыдзе, а найбольш жахлівыя працэсіі адбываюцца ў вёсцы Верхес на ўзбярэжжы Коста-Брава, дзе мясцовыя жыхары ў Вялікі чацвер апранаюць касцюмы шкілетаў, каб пусціцца ў танец смерці.

Свяшчэнныя феерверкі ў Фларэнцыі

La Pasqua — неверагодна важнае свята для італьянцаў, але асабліва ўражвае яно ў Фларэнцыі. Там касцёл Санта-Апостол яшчэ з XI стагоддзя праводзіць Scoppio del Carro, што з італьянскай мовы перакладаецца як «выбух на вазку».

У касцёле запальваюць агонь, а далей пачынаецца ўрачыстае шэсце, у якім бяруць удзел мясцовыя жыхары, апранутыя ў гістарычныя строі, а таксама хатняя жывёла з гірляндамі з вясновых кветак. Працэсія накіроўваецца да Дуома і суправаджае шмат'ярусны вазок, запоўнены феерверкамі.

«Свяшчэннае полымя» з касцёла выкарыстоўваюць, каб запаліць кнот феерверкаў, якія адзін за адным вылятаюць з вазка. Гэта дзея адбываецца ў велікодную нядзелю.

У Фінляндыі і Швецыі

Турыстам, якія абажаюць жахліва пераапранацца напрыканцы кастрычніка і збіраць салодкасці, святкаванне Вялікадня ў скандынаўскіх краінах дакладна спадабаецца. Мясцовыя дзеці апранаюць старыя рэчы, размалёўваюць твары, а потым збіраюць салодкія «хабары» ў кожным доме на сваім шляху.

У знак удзячнасці яны адганяюць злых духаў ад дамоў вярбовымі галінкамі. Час такога святкавання залежыць ад рэгіёна: амаль па ўсёй Фінляндыі дзеці збіраюць цукеркі ў Вербную нядзелю, але на захадзе краіны гэта можа адбыцца і ў велікодную суботу.

Затое ў Швецыі дзяцей называюць påskärringar (велікодныя ведзьмы) і чакаюць іх на сваім парозе ў Вялікі чацвер.

Традыцыйнае пакаранне ў Чэхіі

У Чэхіі панядзелак пасля Вялікадня суправаджаецца бічаваннем пугаю. Яна называецца pomlázka і пляцецца з вярбовых галін.

Згодна з традыцыяй, пугу плятуць маладыя мужчыны, а потым ходзяць з ёй па горадзе, каб ударыць любую маладую жанчыну, якая трапіцца ім на шляху. Прыхільнікі традыцыі сцвярджаюць, што такое бічаванне нібыта дорыць маладосць і прыгажосць, а сам тэрмін pomlázka паходзіць ад чэшскага слова, што азначае «амаладжэнне».

Калі ж хтосьці прыйдзе з пугаю пасля паўдня, яго прынята абліваць халоднай вадой. Але цяпер традыцыя паступова адыходзіць у мінулае, а многія жанчыны заяўляюць пра яе непрымальнасць, піша Radio Prague International.

Гіганцкі амлет у Францыі

А вось маленькі гарадок на поўдні Францыі святкуе Вялікдзень смачна: мясцовыя жыхары збіраюцца на галоўнай плошчы, каб прыгатаваць велізарны амлет, піша BBC.

І слова «велізарны» тут дакладна не перабольшанне — у патэльню збіваюць каля 15 000 яек, і гэтага дастаткова, каб накарміць тысячы людзей. Традыцыя паходзіць з легенды: маўляў, Напалеон Банапарт неяк паспрабаваў амлет у такім жа маленькім гарадку, а потым вырашыў прыгатаваць такі самы і для сябе, і для ўсёй сваёй арміі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]