Гудбай, Арменія

Масква панесла страты.

Сустрэча Нікола Пашыняна з Уладзімірам Пуціным у Маскве 1 красавіка 2026 года, якую афіцыйныя зводкі суха ахрысцілі «працоўным візітам», на справе выглядае як фінальны акт зацягнутай драмы выхаду Арменіі з-пад кантролю Крэмля. Нягледзячы на дзяжурныя ўсмешкі перад камерамі, вынікі перамоваў пацвярджаюць відавочнае: Масква імкліва ператвараецца з «арбітра» каўказскага рэгіёна ў старонняга назіральніка, чые рычагі ціску больш не працуюць.

Галоўны вынік візіту Пашыняна ў Маскву выглядае як прызнанне таго, што Ерэван дэ-факта завяршыў свой стратэгічны разварот. Пакуль Пуцін на сустрэчы ў Крэмлі чарговы раз перасцерагаў Арменію ад «сядзення на двух крэслах», спрабуючы супрацьпаставіць ЕАЭС і ЕС, Пашынян прыехаў у Маскву не па параду, а з паведамленнем. Арменія зрабіла цывілізацыйны выбар на карысць стандартаў ЕС і бяспекі НАТА. Ерэван больш не верыць не толькі ў «рускі свет», але і ў «парасон» Масквы, які аказаўся дзірявым у самыя крытычныя моманты.

Арменія канчаткова адыходзіць ад удзелу ў дзейнасці АДКБ. Армянскі прэм'ер у Маскве толькі падкрэсліў фармальнасць адносін з гэтай арганізацыяй. На фоне навін пра тое, што НАТА актыўна падтрымлівае празрыстасць і рэформы ў армянскім абаронным сектары, у т. ч. праз праграму Building Integrity, расійская «вайсковая дапамога» выглядае як архаізм. Замарозка членства ў АДКБ ужо не часовая мера, а дыягназ: расійская вайсковая прысутнасць у рэгіёне прызнана неэфектыўнай і нават таксічнай.

Пакуль у Крэмлі па-старынцы абмяркоўвалі «цывілізацыйную супольнасць», Ерэван рыхтуецца да гістарычнай падзеі, а менавіта да першага саміту Арменія — ЕС, які адбудзецца 4–5 мая 2026 года. Удзел Урсулы фон дэр Ляйен і Антоніу Кошты ператварае Ерэван у новую кропку зборкі еўрапейскай палітыкі на Каўказе. Для Масквы гэта геапалітычная няўдача: проста пад бокам у РФ фарміруецца прастора, якая жыве паводле заходніх правілаў, дзе эканоміка завязаная на інвестыцыях Бруселя, а не на падачках з «Газпрама».

Без Арменіі Расія канчаткова перастае быць вагомым гульцом на Паўднёвым Каўказе. Азербайджан і Турцыя вядуць сваю гульню, а манеўруючая Грузія толькі часова адышла ад заходняга шляху. Арменія была апошнім «якаром» РФ у рэгіёне. Сёння гэты якар губляецца. Ультыматумы Пуціна пра тое, што «нельга адначасова быць у ЕС і ЕАЭС», больш не палохаюць Ерэван, а толькі падштурхоўваюць яго да хутчэйшага выхаду з еўразійскіх структур, якія сталі тармазам для нацыянальнага развіцця.

Адна з прыхаваных тым візіту — крызіс канцэпцыі транспартнага калідора «Поўнач — Поўдзень». Масква разлічвала выкарыстаць армянскую тэрыторыю як кантраляваны вузел для сувязі з Іранам і Індыяй. Аднак пераход Арменіі на заходні вектар і актыўны ўдзел ЗША ў пасярэдніцтве паміж Ерэванам і Баку ставяць крыж на расійскіх планах кантролю над лагістыкай. «Поўнач — Поўдзень» у расійскім выкананні ператвараецца ў мёртванароджаны праект, бо Арменія аддае перавагу інтэграцыі ў міжнародныя транспартныя сеткі без нагляду ФСБ РФ на межах.

У сухім астатку бачым: візіт Пашыняна ў Маскву ў красавіку 2026 года — не гісторыя пра партнёрства. Гэта, хутчэй, пра цывілізаваны развод. Арменія імкнецца ў самастойную будучыню, пакідаючы Расію ў палоне яе імперскіх ілюзій, якія на Каўказе ўжо не вартыя і ламанага гроша. Масква страціла Арменію, ды і ўвесь рэгіён, і ніякія «папярэджанні» ўжо не ў стане павярнуць гісторыю назад. Застаецца толькі адно пытанне: як хутка Ерэван афіцыйна абвесціць пра выхад з ЕАЭС пасля майскага саміту з ЕС?

Telegram-канал «Сіта Сакрата»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]