Данбаскі фантом

Мы маем справу з зусім новай формай дыпламатычнага скандалу.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі і дзяржаўны сакратар ЗША Марк Рубіо абмяняліся заявамі пра працяг перамоўнага працэсу паміж Расіяй, Украінай і Злучанымі Штатамі. Украінскі прэзідэнт сцвярджае, што амерыканскія ўдзельнікі перамоваў ціснуць на сваіх украінскіх калег, патрабуючы саступіць неакупаваную частку Данбаса ў абмен на амерыканскія гарантыі бяспекі пасля заканчэння баявых дзеянняў. Дзяржаўны сакратар ЗША назваў гэтыя сцвярджэнні няпраўдай і падкрэсліў, што Вашынгтон не навязваў Украіне ніякіх рашэнняў, а толькі падкрэсліваў: менавіта Кіеў павінен вызначыцца са сваім адказам на расійскія ўмовы. У той жа час, паводле слоў Рубіо, амерыканскія гарантыі бяспекі могуць уступіць у сілу толькі пасля заканчэння баявых дзеянняў паміж расійскай і ўкраінскай арміямі. Зяленскі адказвае, што гэта толькі вяршыня айсберга, і ацэнка сітуацыі ў значнай ступені залежыць ад інтэрпрэтацый, але настойвае: у ЗША сапраўды гаварылі пра здачу Данбаса.

Усё гэта можна было б назваць сапраўдным дыпламатычным скандалам, калі б бакі не аперыравалі абсалютна абстрактнымі рэчамі. Насамрэч ніякіх паўнавартасных украінска-амерыканска-расійскіх перамоваў цяпер няма. А тое, што адбывалася, больш нагадвала зацягванне часу, неабходнага Пуціну для працягнення вайны супраць Украіны і адначасова для ўтрымання Злучаных Штатаў ад узмацнення санкцый супраць Масквы. Гэты расійскі спектакль для аднаго гледача — Дональда Трампа — заканчваецца адразу, як толькі Пуцін разумее, што можа мець з ім зносіны і без якіх-небудзь перамоваў і што новых санкцый не будзе. І цяпер для расійскага прэзідэнта якраз спрыяльны момант, бо амерыканскаму лідару патрэбная расійская нафта, каб хаця б як-небудзь утрымаць палаючы энергетычны баланс у свеце.

Няма і яснага разумення таго, што такое амерыканскія гарантыі бяспекі. Пры Трампе ЗША рашуча выступалі супраць уступлення Украіны ў НАТА, ды і пры прэзідэнцтве Байдэна вялікага энтузіязму з гэтай нагоды ў Вашынгтоне не назіралася. Прычына відавочная: Злучаныя Штаты спрабуюць пазбегнуць сітуацыі, калі ім давядзецца ўступаць у прамы канфлікт з Расійскай Федэрацыяй. А гэта непазбежна здарыцца, калі Украіна стане членам НАТА, і Расія зноў на яе нападзе. Але калі амерыканцы катэгарычна выключаюць магчымасць вайны з Расіяй, баючыся ядзернага сутыкнення, то які змест могуць мець якія-небудзь гарантыі? Тым больш сёння, калі мы бачым, як саюзнікі ЗША ў Пэрсідскім заліве — там, дзе размешчаныя рэальныя амерыканскія базы і знаходзіцца амерыканскі флот — у поўнай меры адчулі ўласную безабароннасць, назіраючы за атакамі на амерыканскія ваенныя аб’екты і абстрэламі амерыканскіх вайскоўцаў. У свеце новай вайны амерыканскія гарантыі — гэта фантом. Але, здаецца, ні Рубіо, ні Зяленскі не гатовыя ў гэтым прызнацца.

Ды і ўмова спынення вайны праз вывад украінскіх войскаў з Данбаса выглядае такім жа фантомам. Бо тады давядзецца прызнаць, што Пуцін чатыры гады вёў вайну, кінуў у мясарубку сотні тысяч сваіх суайчыннікаў і выдаткаваў каласальныя рэсурсы толькі дзеля таго, каб атрымаць кантроль над Краматорскам і Славянскам. Само патрабаванне аб адводзе украінскіх войскаў з Данбаса — толькі частка больш шырокай аперацыі па паглынанні ўсёй Украіны. І выхад украінскіх войскаў з любога горада не спыніць вайну — ён толькі працягне яе.

Такім чынам, мы маем справу з зусім новай формай дыпламатычнага скандалу — якая адпавядае сучаснай рэчаіснасці. Калі бакі спрачаюцца не пра магчымыя палітычныя крокі, а пра фармулёўкі, якія існуюць толькі ў ўяўленні ўдзельнікаў палітычнага працэсу. У амерыканцаў свае ілюзіі: вайну ва Украіне можна завяршыць коштам украінскіх саступак і пасля гэтага аднавіць узаемавыгадныя эканамічныя адносіны з Расіяй. У ўкраінцаў — іншыя: што ЗША забяспечаць гарантыі бяспекі, якія зробяць новую агрэсію немагчымай. І тое, і другое не мае нічога агульнага з рэчаіснасцю. Але гэта не азначае, што выхаду няма. Ён ёсць.

І звязаны ён перадусім з падрывам эканамічнага патэнцыялу Расіі і ўдарамі па яе ваенна-прамысловым комплексе. Калі ў Расіі не будзе рэсурсаў для вайны — не будзе і самой вайны. Так, узаемавыгаднае эканамічнае супрацоўніцтва з ёй у такім выпадку стане немагчымым. Але з’явіцца шанец падрыхтавацца да новай вайны, якая можа пачацца зноў — тады, калі Расія адновіць свой эканамічны патэнцыял і будзе гатовая да новага скачка.

Віталь Портнікаў, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]