Андрэй Саннікаў: НАТА павінна рыхтаваць адказ пасля слоў Лукашэнкі

Будучыня Еўропы залежыць ад перамогі Украіны і свабоднай Беларусі.

Чаму Лукашэнка загадаў ваенным рыхтавацца да вайны? Як Захад павінен рэагаваць на планы дыктатара? Што азначаюць словы спецапасланца прэзідэнта ЗША Джона Коўла пра беларускага дыктатара за «сталом для дрэнных хлопцаў»? Пра гэта і не толькі сайт Charter97.org пагаварыў з лідарам грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Андрэем Саннікававым.

— Лукашэнка заявіў, што Беларусь «рыхтуецца да вайны», і даў зразумець, што ні пра які мірны час ён ужо не кажа. Што азначаюць словы дыктатара? З кім ён хоча ваяваць?

— Па-першае, Лукашэнка ўжо ўдзельнічае ў вайне. Не толькі першыя ўдары па Ўкраіне ў поўнамаштабнай расійскай вайне былі нанесены з тэрыторыі Беларусі, але і сёння ўся тэрыторыя нашай краіны падпарадкаваная расійскім ваенным дзеянням. Гэта і тылавае забеспячэнне, і рамонт і абслугоўванне тэхнікі, і лячэнне параненых расійскіх вайскоўцаў, ды і пастаянныя вучэнні пад камандаваннем Крамля. Заявы пра тое, што ён можа «ўвайсці ў вайну», Лукашэнка робіць пастаянна, менавіта каб завуалізаваць свой удзел у расійскай агрэсіі з першых дзён. Аднак на гэты раз яго «адкрыцці» — гэта пераказ яго зносін з Пуціным, з якога вынікае, што Пуцін аддаў Лукашэнку загад рыхтаваць армію да падтрымкі баявых дзеянняў Крамля супраць Украіны.

— Як сёння павінны рэагаваць краінам-суседкам Беларусі на падобныя планы двух дыктатараў?

— Рэагаваць трэба было пачынаць даўно, яшчэ ў 2009‑м, калі на сумесных манеўрах «Захад» Крэмль і Лукашэнка адпрацоўвалі сцэнар вайсковых дзеянняў у Еўропе. Трэба было рэагаваць на наша паўстанне 2010 года, калі бяздзеянне Еўропы ў прамым сэнсе развязала рукі дыктатару і яго каральным органам. У 2010 годзе былі ўсе перадумовы для транзіту ўлады ў Беларусі мірным шляхам, але заходнія дэмакратыі аддалі перавагу абяцаць Лукашэнку грошы, калі ён правядзе больш‑менш сумленныя выбары. Лепшага спосабу падштурхнуць Лукашэнку да рэпрэсій супраць апазіцыі прыдумаць складана.

Не было б ніякай вайны супраць Украіны, калі б у Беларусі адбыліся дэмакратычныя пераўтварэнні.

А сёння… Вельмі шмат часу страчана, і таму даводзіцца зыходзіць ужо не з магчымасці мірных пераўтварэнняў, а з логікі вядзення вайны супраць агрэсара. Гэтая логіка пасля такіх заяў Лукашэнкі патрабуе не толькі ад краін‑суседак, але і ад НАТА ў цэлым уключаць тэрыторыю Беларусі ў планы адказных мер Аліянсу.

— Нядаўна з’явілася відэа выступу спецапасланца прэзідэнта ЗША Джона Коўла, дзе ён распавядае пра перамовы з Лукашэнкам. Ён сказаў, што беларускі дыктатар баіцца паўтарыць лёс венесуэльскага калегі Нікаласа Мадура і іранскіх аятол. Таксама Коўл сказаў, што Лукашэнка знаходзіцца за сталом дрэнных хлопцаў, і там ён адзін. Як вы тлумачыце гэтае выказванне прадстаўніка Трампа?

— Хацеў бы адзначыць, што ўпершыню з’явіўся заходні перамоўца з Лукашэнкам, які канкрэтна займаецца вызваленнем палітвязняў. Джон Коўл ужо дасягнуў уражлівых вынікаў, да таго ж ён даволі паслядоўна прасоўвае і іншыя тэмы, што, напрыклад, відаць з яго размовы пра сталы. Думаю, што на фоне суда над Мадура, ліквідацыі вярхушкі рэжыму аятол у Іране, жорсткай лініі ЗША ў дачыненні да Кубы словы Коўла гучалі больш чым пераканаўча.

— Сам Лукашэнка заявіў пра падрыхтоўку «вялікай здзелкі» з ЗША. На што варта звярнуць увагу Вашынгтону, вядучы перамовы з беларускім дыктатарам?

— Заявы пра «вялікую здзелку» паміж першай эканомікай свету і эканомікай, разбуранай палітыкай Лукашэнкі, гучаць, вядома, дзіўнавата, але нейкая здзелка можа адбыцца.

Першай умовай такой здзелкі, на маю думку, павінна быць поўная адсутнасць палітвязняў у Беларусі, як афіцыйна прызнаных праваабаронцамі, так і схаваных, і поўнае спыненне рэпрэсій. ЗША павінны разумець, што Лукашэнка вядомы тым, што ён не выконвае дамоўленасці, таму пры падрыхтоўцы любых пагадненняў з гэтай уладай неабходна закладаць гарантыі іх выканання. Найбольш надзейна гэтага можна дасягнуць праз легітымізацыю ўлады ў Беларусі шляхам выбараў пад міжнародным кантролем.

— Вайна ў Іране, рэзкія заявы Трампа пра саюзнікаў па НАТА, змена цэн на нафту, якая дае Пуціну магчымасць працягваць вайну, — сітуацыя літаральна штодня змяняецца. На якія выклікі давядзецца адказваць беларусам у гэтым турбулентным свеце?

— Сённяшні свет, сапраўды, адрозніваецца імклівай дынамікай падзей і нават хаосам. Але хаос — гэта не значыць «усё дрэнна». Самазаспакоенасць Захаду дазволіла Расіі падрыхтаваць вайну супраць Украіны, вынік якой вызначыць будучыню не толькі нашага рэгіёну, але і паўплывае на ўвесь свет. Але вайна ва Ўкраіне стала ўжо другім этапам, першым было разлажэнне Захаду Расіяй, эрозія дэмакратычных каштоўнасцяў праз ўкід вялікіх сум на стварэнне спрыяльнага карупцыйнага клімату, подкуп чыноўнікаў, умацаванне агентурных сетак і г.д. Вось гэта пагарда Захаду да сваіх асноўных каштоўнасцяў, якія дэмакратычныя дзяржавы абавязаліся абараняць ва ўсіх сваіх канстытуцыях, законах і паводле іх міжнародных абавязацельстваў, прывяла да таго, што час мірных дэмакратычных пераўтварэнняў у свеце быў упушчаны, і сусветная дыктатура не толькі ўзмацнела, але і перайшла ў наступ.

Заявы прэзідэнта Трампа па НАТА — гэта праява таго самага крызісу каштоўнасцяў. Таго крызісу, які еўрапейскія дзяржавы павінны ўсвядоміць і ўзяць на сябе адказнасць і лідарства ў аднаўленні дэмакратыі, найперш у самой Еўропе.

Што нам чакаць у гэтай сітуацыі? У нас ёсць уласная дзяржава — гэта ўжо нямала. Пасля 2020 года мы набылі шмат сяброў у свеце. Гэта таксама ў скарбонку.

Наша дзяржава сёння акупаваная антыбеларускім рэжымам і можа быць уцягнутая ў наступны этап расійскай экспансіі, што пагражае ўжо не гібрыднай, а рэальнай сусветнай вайной.

У той жа час Беларусь была і застаецца ключавой дзяржавай для вырашэння многіх ключавых праблем, асабліва ў нашым рэгіёне. І светлая будучыня Еўропы залежыць, безумоўна, ад перамогі Украіны, але і ад свабоднай Беларусі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]