ЗША вяртаюць сабе панаванне ў космасе

Кітай і Расія выключаныя з праграмы «Артэміда» па асваенні Месяца і Марса.

Пасля некалькіх гадоў трывожных прагнозаў ЗША зноў упэўнена выходзяць у лідары сусветнай касмічнай гонкі. Яшчэ два гады таму здавалася, што Кітай імкліва даганяе ЗША. Пекін паспяхова ажыццявіў робатызаваныя пасадкі на Месяц, завяршыў будаўніцтва арбітальнай станцыі «Тяньгун» і актыўна развіваў антыспадарожнікавае ўзбраенне. У Вашынгтоне асцерагаліся, што Кітай паспрабуе ўсталяваць кантроль над багатым на рэсурсы раёнам паўднёвага полюса Месяца да 2030 года, піша The Wall Street Journal (пераклад — сайт Charter97.org).

Сітуацыя змянілася за апошні год, калі NASA пад кіраўніцтвам новага адміністратара Джарэда Айзэкмана і пры падтрымцы касмічнай праграмы прэзідэнта ЗША Дональда Трампа рэзка паскорыла тэмпы. На гэтым фоне кітайская праграма сутыкнулася з сур'ёзнымі праблемамі — серыя аварый ракет Long March-3B, Ceres-2 і прыватнай Zhuque-3, затрымка вяртання экіпажа «Шэньчжоў-20» праз сутыкненне з касмічным смеццем і кадравая нестабільнасць пасля чыстак у ракетных войсках НВАК.

На гэтым фоне ЗША дэманструюць тэхнічную перавагу. Ужо ў наступным месяцы адбудзецца запуск «Артэміда-2» — першай пілотаванай месяцовай місіі з 1972 года. Яна падрыхтуе глебу для «Артэміды-3» у 2028 годзе, у межах якой людзі, уключаючы першую жанчыну, зноў высадзяцца на Месяц. Ключавым элементам місіі стане звышцяжкая ракета SpaceX Starship, здольная ўздымаць 150 тон — у два разы больш, чым перспектыўныя кітайскія носьбіты Long March 9 і 10, якія будуць гатовыя толькі ў пачатку 2030-х.

SpaceX таксама здзяйсняе рэкордныя запускі: 165 запускаў у 2025 годзе супраць 92 у Кітаі. Кампанія развівае Starlink, а пасля аб’яднання са стартапам xAI плануе вынесці цэнтры апрацоўкі дадзеных у космас.

Амерыканскае лідарства ўмацоўваецца і дыпламатычна: 60 дзяржаў ужо падпісалі «Пагадненні Артэміды» — міжнароднае пагадненне паміж урадамі краін, якія ўдзельнічаюць у праграме «Артэміда», што рэгламентуе прынцыпы супрацоўніцтва і грамадзянскай дзейнасці па даследаванні і выкарыстанні Месяца, Марса, камет і астэроідаў у мірных мэтах. Кітай і Расія — не.

ЗША разлічваюць, што новае лідарства ў космасе прынясе свету бяспеку і тэхналагічны росквіт.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]