Навукоўцы: першыя кантыненты на Зямлі сфармаваліся значна раней, чым лічылася

Колькі ім гадоў?

Найстаражытнейшыя крышталі, што ўтварыліся на Зямлі, утрымліваюць прыкметы існавання кантынентаў у хадэйскі эон і іх субдукцыі ў мантыю больш за 4 мільярды гадоў таму.

Калі гэтыя даныя верныя, гэта цалкам мяняе наша ўяўленне пра тое, калі насамрэч сфармаваліся першыя кантыненты, піша IFLScience.

Раней многія даследчыкі не лічылі магчымым утварэнне кантынентальных парод так рана, аднак цяпер сведчанні незвычайнай геалогіі працягваюць назапашвацца. Калі вынікі новай працы навукоўцаў пацвердзяцца, гэта не толькі прымусіць перагледзець уяўленні пра тое, як выглядала і рухалася наша планета на пачатку свайго шляху, але і падоўжыць перыяд, калі жыццё мела шанец з’явіцца на Зямлі.

Найстаражытнейшыя пароды на Зямлі, як вядома, маюць дыскусійны ўзрост — 4,16 мільярда гадоў, але ёсць мінералы, яшчэ больш старажытныя. Ідзе гаворка пра мікраскапічныя крышталі, вядомыя як цырконы, што былі часткай вельмі ранніх горных парод, якія падвергліся эрозіі. Фактычна, трывалыя цырконы — адзіная іх спадчына, што захавалася. Аднак застаецца загадкай, наколькі шырока распаўсюджанымі былі гэтыя цырконы ў першыя 500 мільёнаў гадоў існавання планеты. Адзінае месца, дзе яны захаваліся пасля 4,4 мільярда гадоў геалагічнай актыўнасці, — гэта Джэк-Хілз у Заходняй Аўстраліі.

Паводле слоў навукоўцаў, настолькі крохатныя крышталі, што аддзяліліся ад старажытных парод, не могуць адказаць на многія важныя пытанні пра свет таго часу. Аднак новае даследаванне іх хімічнага складу паказвае, што геалогія не ўсюды ішла па адным і тым жа сцэнары.

Паводле слоў сааўтара даследавання, прафесара Джона Вэлі з Універсітэта Вісконсін—Мэдысан, цырконы ўлоўліваюць адны элементы, выключаючы іншыя, і тыя, што яны захопліваюць, даюць уяўленне пра магму, у якой яны ўтварыліся. Па сутнасці, гэта крохатныя «крышталі часу» і яны нясуць у сабе шмат інфармацыі пра тое, якім быў свет у той час.

У межах новага даследавання навукоўцы параўналі хімічны склад цырконаў з Джэк-Хілз з цырконамі з Зялёнакменнага пояса Паўднёвай Афрыкі, які ўтварыўся напрыканцы хадэйскага эону, што скончыўся 4,03 мільярда года таму. Вынікі сведчаць, што склад гэтых двух выбарак істотна адрозніваецца: у раёне Джэк-Хілз большасць цырконаў не выглядаюць так, быццам утварыліся ў мантыі, — хутчэй у кантынентальнай кары. Навукоўцы мяркуюць, што яны маглі сфармавацца над зонай субдукцыі. Гэта паказвае, што першыя кантыненты на планеце маглі ўтварыцца значна раней, чым лічылася раней.

Праўда, аўтары не выключаюць, што такія вынікі могуць тлумачыцца памылкай у аналізе, праведзеным на адным наборы крышталаў. Але яны сумняваюцца, што гэта так.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]