Вучоныя хочуць усталяваць на Месяцы суперлазер
1- 18.02.2026, 17:32
- 1,312
Такога няма нават на Зямлі.
Звышстабільны лазер змог бы забяспечыць надзвычай дакладную сінхранізацыю часу і навігацыю на Месяцы. Яго можна размясціць у адным з халодных і цёмных кратэраў у раёне аднаго з полюсаў Месяца.
Вучоныя хочуць пабудаваць лазер унутры аднаго з самых халодных і цёмных кратэраў на Месяцы. Ён змог бы дапамагчы месяцовым пасадачным апаратам і месяцаходам дакладна арыентавацца ў прасторы. Даследаванне апублікавана на серверы прэпрынтаў arXiv, піша New Scientist.
Звышстабільныя лазеры жыццёва важныя для сістэм сінхранізацыі часу і навігацыі, якія патрабуюць высокай дакладнасці. Такія лазеры працуюць за кошт адлюстравання прамяня паміж двума люстэркамі ўнутры аптычнага рэзанатара. Лазерны прамень адлюстроўваецца паміж люстэркамі з вельмі высокай дакладнасцю, часткова таму, што камера рэзанатара застаецца амаль нязменнай па памеры, то-бок не пашыраецца і не сціскаецца. Каб падтрымліваць стабільнасць лазернага прамяня, люстэркі звычайна знаходзяцца ў вакууме пры надзвычай нізкіх тэмпературах і ізаляваныя ад знешніх вібрацый.
На Месяцы ў сотнях кратэраў у раёне паўднёвага і паўночнага полюсаў ніколі не трапляе святло Сонца, бо Месяц мае вельмі малы нахіл сваёй восі. Таму ў гэтых цёмных кратэрах вельмі холадна: тэмпература можа апускацца да мінус 253 градусаў Цэльсія.
Аўтары даследавання лічаць, што такія халодныя ўмовы разам з натуральнай адсутнасцю вібрацый на Месяцы і амаль поўнай адсутнасцю атмасферы робяць гэтыя кратэры ідэальным месцам для размяшчэння звышстабільнага лазера. Разлікі паказваюць, што стабільнасць лазернага прамяня на Месяцы ў такіх умовах значна пераўзыходзіць стабільнасць любога лазера на Зямлі.
Лазерная ўстаноўка, змешчаная на Месяцы, будзе падобная да ўстаноўкі, якую вучоныя ўжо стварылі ў лабараторыі. Гэта аптычны рэзанатар, які складаецца з крамянёвай камеры з двума люстэркамі.
Найлепшыя лазеры з аптычнымі рэзанатарамі на Зямлі могуць заставацца кагерэнтнымі, гэта значыць святлавыя хвалі лазера застаюцца сінхранізаванымі, толькі на працягу некалькіх секунд. Але вучоныя мяркуюць, што звышстабільны лазер на Месяцы зможа заставацца кагерэнтным прынамсі на працягу хвіліны.
Такі лазер можна будзе выкарыстоўваць як эталонны для мноства розных задач на Месяцы, напрыклад для падтрымання часавага пояса на Месяцы або каардынацыі спадарожнікаў, што ляцяць у шыхце і выкарыстоўваюць лазеры для вымярэння адлегласці паміж імі. Гэты лазер можна выкарыстоўваць і як эталонны для задач на Зямлі, бо прамяню патрэбна крыху больш за секунду, каб дасягнуць Зямлі з Месяца, адзначаюць вучоныя.
Хоць усталяваць звышстабільны лазер на Месяцы будзе складана, ён зможа дапамагчы забяспечыць надзвычай дакладную сінхранізацыю часу і навігацыю на Месяцы. Рабатызаваныя і пілотуемыя пасадачныя модулі змогуць дакладна прызямляцца ў зададзенай кропцы дзякуючы дакладнай арыентацыі ў прасторы.
Вучоныя лічаць, што выкарыстанне звышстабільнага лазера на Месяцы для падтрымкі пазіцыянавання, навігацыі і сінхранізацыі часу можа павысіць надзейнасць будучых месяцовых місій.