Навукоўцы зафіксавалі беспрэцэдэнтную з'яву ў космасе
1- 12.02.2026, 13:51
- 2,490
Камета нечакана змяніла кірунак вярчэння.
Астранамы зафіксавалі беспрэцэдэнтную з'яву: камета 41P/Таттл — Джакобіні — Крэсак раптам спыніла вярчэнне, а потым разварнулася і пачала круціцца ў процілеглым кірунку. Такія паводзіны нябеснага цела ўпершыню назіраюцца ў Сонечнай сістэме, піша The New York Times (пераклад — сайт Charter97.org).
Камету вывучыў астраном Дэвід Джуіт з Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Лос-Анджэлесе, выкарыстоўваючы здымкі тэлескопа «Хабл», зробленыя ў 2017 годзе. Раней спецыялісты адзначалі, што хуткасць вярчэння каметы рэзка падала, але новыя дадзеныя паказалі: паміж маем і снежнем 2017 года вярчэнне цалкам спынілася і змяніла кірунак.
Прычына — магутныя газавыя выкіды, якія ствараюць рэактыўную цягу, падобную да струменю са шланга. Такія «джэты» ўтвараюцца, калі паверхня каметы награваецца пры набліжэнні да Сонца, і лёд пераходзіць у газ. Звычайна гэта выклікае толькі нязначныя змены перыяду вярчэння — на хвіліны. Але ў 41P перыяд змяніўся з 20 гадзін да 46 гадзін, а затым — да 14 гадзін, што з'яўляецца рэкордам.
Навукоўцы лічаць, што падобныя працэсы могуць растлумачыць знікненне малых камет. Калі рэактыўныя выкіды празмерна паскараюць вярчэнне, аб'ект можа разбурыцца пад уздзеяннем цэнтрабежнай сілы. «Каметы, магчыма, літаральна разлятаюцца праз уласнае вярчэнне», — кажа Джуіт.
41P зноў наблізіцца да Сонца ў 2028 годзе, і астранамы разлічваюць працягнуць назіранні. Чакаецца, што новыя тэлескопы, уключаючы абсерваторыю «Веры Рубін» у Чылі, дапамогуць выявіць і іншыя каметы, якія перажываюць гэтак жа хаатычныя змены.