Зрабіць вайну эканамічна невыноснай для агрэсара
2- Анатоль Амелін
- 2.06.2026, 15:10
- 1,328
Украіне трэба ціснуць на расійскае неба, нафту і лагістыку.
Чаму неба над краінай, якая кожную ноч б'е па нашых гарадах, свет дагэтуль лічыць нармальнай грамадзянскай паветранай прасторай? Чаму да іх лятаюць інвестары, чаму іх бізнес працуе, чаму 85% тых, хто падтрымлівае вайну супраць Украіны, падарожнічаюць?
Украіна ўжо мае досвед нанясення паражэння мэтам на адлегласці больш за 1500 км, мае ўласныя сродкі з далёкасцю дзеяння да 3 тыс. км. Гэта амаль уся пакуль эканамічна актыўная частка краіны-агрэсара.
Топ-10 аэрапортаў РФ за 2024 год — гэта ~142 млн пасажыраў, дзве трэці ўсёй грамадзянскай авіяцыі гэтай краіны.
Шэрамецьева 43,3, Пулкава 20,9, Внукава 16,0, Дамадзедава 15,6, Сочы 13,7, Навасібірск 9,3, Екатэрынбург 7,9, Казань 5,4, Мінводы 4,9, Калінінград 4,8. Дзевяць з гэтых дзесяці — у радыусе 2000 км ад нашых межаў. Па-за радыусам толькі Навасібірск.
То бок, 132 млн пасажыраў, больш за 60% усёй грамадзянскай авіяцыі РФ, фізічна знаходзяцца ў зоне, якую вайна ўжо зрабіла небяспечнай. У цэлым дзясятка — гэта 388 тысяч чалавек штодзённа.
Грузавыя перавозкі — асобная гісторыя.
Санкцыі ўжо абвалілі расійскую грузавую авіяцыю з 1,48 млн тон у 2021-м да 488 тыс. тон у 2024-м, а грузабарот — з 9,2 да 1,9 млрд тонна-кіламетраў.
Крытычнасць — не ў тонах, а ў тым, што вязуць самалётам: дарагую, адчувальную да часу электроніку і кампаненты, паралельны імпарт падсанкцыйных вырабаў падвойнага прызначэння.
Гэта артэрыя, якая жывіць іх ВПК. І яна ўжо тонкая — дастаткова яе пераціснуць. Цяпер — пра рычаг, які спыняе неба без ніводнага стрэлу па людзях, — страхаванне. Уся сусветная авіяцыя трымаецца на тонкім пласце перастрахоўшчыкаў, сканцэнтраваных у Lloyd’s of London.
Поліс — гэта асобна «усе рызыкі» і асобна «ваенныя рызыкі»; калі рэгіён прызнаюць зонай ваеннай рызыкі, прэмія ўзлятае ў разы або пакрыццё знікае, і лятаць туды становіцца эканамічна і юрыдычна немагчыма. Расію ад гэтага рынку ўжо адрэзалі: паводле расійскага закона каска бартоў перастрахоўвалася на ~90% у Лондане, пасля 2022-га гэта звялося да нуля.
800 лізінгавых бартоў «завіслі», а лонданскі суд у чэрвені 2025-га спагнаў з ваенных страхоўшчыкаў рэкордныя £809 млн пры сукупнай экспазіцыі каля $10 млрд
Выснова простая. Расійская грамадзянская авіяцыя ўжо лятае на крохкай дзяржаўнай «самадзелцы», адрэзаная ад сусветнага перастрахавання. Дастаткова, каб ICAO і міжнародны рынак афіцыйна прызналі неба РФ зонай ваеннай рызыкі — і астатнія замежныя рэйсы спыняцца самі. Нават без удараў.
Колькі каштуе дзень такога паралічу?
Па песімістычнай ацэнцы (388 тыс. пасажыраў × $120 прамых выдаткаў на чалавека × галінавы мультыплікатар ~2,5): $40–50 млн прамых страт авіяцыйнай галіны і $100–150 млн агульнага эканамічнага эфекту ў суткі.
І гэта толькі пасажыры. І гэта адзін дзень.
Украіна ўжо вырабляе дальнабойныя дроны тэмпам — 200 у суткі толькі па адной мадэлі FP-1. Плюс «Люты», «Нептун», масавая вытворчасць ракет «Фламінга».
Удары, вядома, выключна па легітымных ваенных цэлях: аэрадромы, НПЗ, лагістыка. Не па людзях — у гэтым наша маральная перавага над імі, і менавіта яна робіць нашу пазіцыю моцнай.
Сённяшняя ноч паказала галоўнае: амерыканцам, падобна, усё адно. Ракет супраць балістыкі няма.
У ворага ракет яшчэ шмат. Мы становімся мішэнню ў цірэ. Значыць, наша будучыня — у нашых руках і ў сіле асіметрыі. Зрабіць гэтую вайну эканамічна невыноснай для агрэсара: праз яго неба, яго нафту, яго лагістыку і праз прыпынак эканомікі.
Анатоль Амелін, Facebook