«Дзеці кажуць, што я зусім пасівеў»

Як мінчук адраджае кветкавы бізнес пасля пажару.

Тую ноч у лютым 2025-га Дзмітрый памятае да драбніц. За некалькі гадзін бізнес, на які пайшоў цэлы год жыцця і нямалыя грошы, згарэў дашчэнту.

Успыхнула новая цяпліца, дзе паспелі 240 тыс. цюльпанаў. Палову раслін выратаваць не ўдалося, а сам бізнесовец перажыў гіпертонічны крыз. Здавалася б, вось ён, канец мары, піша Tochka.by.

Але пасля любой зімы прыходзіць вясна — такі закон прыроды. Дзмітрый верыць у яго і ў чалавечым жыцці. Нягледзячы на ўзрушэнне, ён вырашыў не здавацца.

Журналісты Tochka.by сустрэліся з мужчынам праз год пасля пажару, каб даведацца, як ён спраўляўся з цяжкасцямі, ці аднавіў цяпліцу і ці не развітаўся з ідэяй быць кветкаводам.

Пару гадзін — і цэлага бізнесу няма

Да згарэлай цяпліцы ў вёсцы Пекалін, што недалёка ад Смалявічаў, прабіраемся скрозь тоўшчу снегу. Судзячы па слядах, апошнім часам сюды зазіралі хіба што зайцы.

Месца, дзе ўжо маглі б квітнець цюльпаны, сустракае толькі шоргатам на ветры абвугленай плёнкі.

На пытанне «Як вы перажылі год?» Дзмітрый пасля паўзы адказвае: «Нармальна. Усё добра. Вось толькі пасівеў. Дзеці кажуць, што я зусім пасівеў».

На гэтым здымку Дзмітрый займаецца цюльпанамі, яшчэ не здагадваючыся, што ўсяго праз шэсць гадзін яго разбудзіць званок суседа: «Пажар».

Агонь успыхнуў 7 лютага 2025-га ў 03:30, пажарныя працавалі больш за 5 гадзін, але ўсё яшчэ тлела да абеду.

«Пасля званка суседа я вельмі хутка прыехаў. У мяне здарыўся гіпертонічны крыз проста тут, ціск моцна ўзляцеў, ачомаўся толькі да ранку», — з горыччу ўспамінае Дзмітрый.

Ад шпіталізацыі мужчына тады адмовіўся, але пазней здароўе ўсё роўна прымусіла легчы ў бальніцу.

Аперацыя па выратаванні кветак

Увесь наступны дзень Дзмітрый займаўся выратаваннем таго, што заставалася: мароз ператварыў частку раслін у «шкляныя» — ледзяныя і безжыццёвыя цюльпаны.

«Як жа было балюча! Палавіна парніка згарэла, гэтыя бедныя цюльпаны, куды іх дзець?.. Сябры, мясцовыя жыхары, проста незнаёмыя людзі — усе дапамагалі. Прадстаўлялі памяшканні, падвалы, гаражы, сталоўкі, катэджы. Мы вывозілі ўсё, што маглі, сюды, у Смалявічы. Ніхто не пакінуў у бядзе», — узгадвае мужчына.

Амаль палова з 240 тыс. цюльпанаў загінула, але тое, што засталося, удалося выратаваць і прадаць. Рабіў гэта Дзмітрый ужо ў Мінску.

«Людзі прыязджалі па кветкі нават з Пекаліна, ніхто не таргаваўся, некаторыя не бралі рэшту. Усе падтрымлівалі, усе прыходзілі са словамі: “Трымайся, мацнейся, усё будзе добра”. Гэта было вельмі прыемна. Напэўна, падтрымка і дапамагла далей не апусціць рукі», — кажа ён.

Дзякуючы продажу выратаваных цюльпанаў удалося закрыць большую частку доўгу. У гэты бізнес Дзмітрый уклаў больш за 400 тыс. Прадаў кватэру, якую хацеў падарыць дачцэ. На момант пажару не разлічыўся ні за парнік, ні за цыбуліны.

«Цяпер я нікому нічога не вінен. Гэта мяне вельмі радуе. А на кватэру я яшчэ зараблю», — пераконвае ён.

Доўгі дапамог закрыць асноўны бізнес Дзмітрыя. Ён даўно працуе ў грузаперавозках.

Прычына пажару і галоўная памылка

Паводле афіцыйнай версіі, прычынай пажару стала кароткае замыканне бытавой тэхнікі. Агонь успыхнуў у амбарзе, дзе стаяў халадзільнік, адразу ў некалькіх месцах, а потым перакінуўся на цяпліцу.

«Некаторыя кажуць, што я зэканоміў. Але гэта няпраўда. Уся праводка і абсталяванне былі новыя, укладалі толькі спецыялісты. Не ведаю, мяне грызуць сумневы. Машына гарыць хутка, але каб ангар, у якім асабліва і не было чаму гарэць, успыхнуў так, што нават метал расплавіўся, што ж гэта павінна было быць? У мяне ёсць версіі, але яны застануцца пры мне», — разважае мужчына.

Галоўнай сваёй памылкай бізнесовец называе адсутнасць страхоўкі на цяпліцу. Кажа, што ў яго застрахавана ўсё і ўсе: маёмасць, родныя.

«Кожны раз казалі: трэба заўтра, так, добра, заўтра. Але ўсё адкладвалася. Людзей мала, усё сваімі сіламі, спалі па некалькі гадзін — не было калі. У выніку так і зацягнулі. Цяпер дакладна будзе застрахавана», — кажа Дзмітрый.

Што ўдалося аднавіць за год

Праз некалькі тыдняў пасля пажару мужчына заняўся расчышчэннем участку. Хоць прыязджаць сюды было балюча — «без слёз не паглядзіш».

«Вочы баяцца — рукі робяць. Заказаў транспарт, людзі дапамаглі, вывезлі смецце на звалкі. Селі, пралічылі, абмеркавалі, як усё аднаўляць», — успамінае ён.

Адраджэнне пачалося з ангара — большую частку работ Дзмітрый рабіў сам. Метал замяніў на сілікатыя блокі — танней, і матэрыял адразу служыць уцяпляльнікам.

«За год удалося аднавіць толькі ангар з падсобнымі памяшканнямі, санвузламі. Купіў дровы для ацяплення парніка. Але ў выніку ацяпляць няма чаго», — рэзюмуе бізнесовец.

Цяпліцу пакуль так і не ўдалося аднавіць. Па словах Дзмітрыя, падвяла кампанія, якая займалася ўстаноўкай комплексу.

«На жаль, у іх не атрымалася. За цэлы год не знайшлі часу, і я застаўся без парніка. А за аднаўленне гэтай цяпліцы іншыя кампаніі не бяруцца», — кажа мужчына.

Але Дзмітрый да апошняга верыў, што паспеў бы зрабіць парнік да сезону, таму набыў новыя цыбуліны. У выніку высаджваў іх у іншым месцы на невялікім участку.

«Цюльпанаў, вядома, не так шмат. Але амаль усе я ўжо прадаў», — распавядае ён.

Тое, што засталося, Дзмітрый хоча рэалізаваць у розніцу па перадзаказах. Развозіць букеты пакупнікам будзе сам.

Колькі яшчэ трэба ўкласці

Каб цалкам аднавіць цяплічны комплекс, паводле падлікаў Дзмітрыя, трэба яшчэ каля 30–45 тыс. Толькі на плёнку сыдзе каля 25 тыс. Частку пакрыцця, што ўцалела падчас пажару, нехта срэзаў — відаць, для ўцяплення градкаў у моцныя маразы, мяркуе мужчына.

«На дадзены момант асабліва рызыкаваць няма чым. Усё, што ў мяне было, я ўклаў сюды. А цяпер трэба закатаць рукавы і зарабіць грошы, каб гэта аднавіць», — разважае суразмоўца.

Асобным артыкулам выдаткаў застаецца пасадачны матэрыял. Паводле слоў Дзмітрыя, цыбуліны зноў давядзецца купляць у растэрміноўку.

«У гэтым сезоне 1 цыбуліна галандскага цюльпана каштавала прыкладна 40 еўрацэнтаў, усё залежыць ад гатунку. І заўсёды ёсць рызыка браку — 5–10% ідуць на выкід», — кажа бізнесовец.

Вырошчваць цюльпаны Дзмітрый плануе па нідэрландскай тэхналогіі на гідрапоніцы. Цыбуліны накольваюцца на іголкі ў спецыяльных скрынях, вада падаецца праз кропельны палів, а лішкі сыходзяць праз дрэнаж. Паступова фарміруецца каранёвая сістэма, затым з’яўляюцца сцяблы, лісты і бутоны.

Паводле слоў прадпрымальніка, такі метад паскарае працэс і дазваляе скараціць працазатраты: патрабуецца менш работнікаў і змяншаюцца выдаткі.

Будучыня бізнесу пад пытаннем

Каб не прапусціць і наступны сезон, парнік трэба аднавіць у бліжэйшыя два-тры месяцы.

«Чаму такія тэрміны? Мяне ж трэба ўсё тое, што павінна было быць унутры, аднавіць — палів, гідрапон, сталы, асвятленне і падобнае. Пад адкрытым небам гэтым займацца не будзеш. А ў лістападзе ўжо і цыбуліны трэба высаджваць», — кажа Дзмітрый.

Раней побач з гэтай цяпліцай Дзмітрый марыў пабудаваць яшчэ дзве. Цяпер ужо ёсць сумневы.

«Я не ведаю, ці буду далей гэтым займацца, пакуль стаўлюся двояка. Але тое, што я адновлю, — гэта 100%. Калі ўзяўся, мусіш давесці да канца, чаго б мне гэта ні каштавала. Моцна шкадаваць мяне не трэба — усё аднаўлю. Я не бачу сэнсу спыняцца. Трэба ісці наперад», — запэўнівае мужчына.

А пакуль пад снежным пластом зімуюць цыбуліны, што ўцалелі пасля пажару. І калі прыйдзе цяпло, на гэтым участку ўсё ж распусцяцца цюльпаны.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]