Што мы рабілі восем гадоў?

Дзіўна, што гэтую вайну таксама амаль ніхто не хацеў называць вайной і акупацыяй.

Пасля публікацый пра магчымую «гібрыдную» атаку Расіі на Эстонію або іншыя краіны Балтыі, а таксама ва Украіне, на Захадзе пачалі ўсур'ёз абмяркоўваць верагоднасць канфлікту паміж Расіяй і краінамі НАТА і нават палітычнае банкруцтва альянсу з-за недастаткова сур'ёзнай рэакцыі на такое ўварванне. Але галоўнае — пачалі ўсведамляць, што сама магчымасць такога канфлікту, які стварае рэальную рызыку пачатку Трэцяй сусветнай вайны, звязаная з неадэкватнай рэакцыяй заходніх краін на падзеі ва Украіне ў 2014 годзе.

Тады расійскі прэзідэнт упершыню пасля Другой сусветнай вайны пайшоў не проста на акупацыю, але і на анэксію часткі тэрыторыі іншай краіны. Але вядучыя краіны свету — тыя ж самыя падпісанты Будапешцкага мемарандума — спрабавалі рабіць выгляд, што ў Крыме нічога надзвычайнага не адбылося. Калі ўспомніць, якія санкцыі былі ўведзены супраць Расіі адміністрацыяй прэзідэнта Барака Абамы і Еўрапейскім саюзам, лёгка зразумець, чаму ў Крамлі не прыслухаліся да заклікаў з Вашынгтона не лезці на мацярык, а замест гэтага пачалі вайну на Данбасе.

Дзіўна, што гэтую вайну таксама амаль ніхто не хацеў называць вайной і акупацыяй. Казалі пра данбаскі «сепаратызм», стараліся не заўважаць прысутнасці расійскіх войскаў і спецслужбаў у рэгіёне. Пры гэтым да расійскага ўварвання ні ў Крыме, ні на Данбасе не было палітычных сіл або хоць бы аўтарытэтных грамадскіх арганізацый, што выступалі за незалежнасць рэгіёнаў або за іх далучэнне да Расіі. І сапраўды — адкуль бы такім арганізацыям узяцца, калі да 2014 года прэзідэнт краіны, старшыня Вярхоўнай Рады, прэм’ер-міністр і амаль усе міністры былі... выхадцамі з Данецкай вобласці, а парламенцкую фракцыю кіроўнай Партыі рэгіёнаў узначальваў выхадзец з Луганшчыны? Які ж тады мог быць сепаратызм?

Аднак гэты міф дапамагаў і Захаду, і ўкраінцам жыць у выдуманай рэальнасці, дзе канфлікт можна было вырашыць, проста дамаўляючыся з уяўнымі сепаратыстамі. Дайшло да таго, што не толькі заходнія дыпламаты казалі пра пошук дыялогу з прадстаўнікамі «сепаратысцкіх» (а насамрэч акупацыйных) адміністрацый, але і звычайныя людзі расказвалі пра «сепаратыстаў». Гэта і ёсць адказ на знакамітае расійскае пытанне: «Што вы рабілі восем гадоў?» Адказ просты — хлусілі самім сабе, што акупацыі няма, і спрыялі ўласнай хлусні і падрыхтоўцы да вялікай вайны, падчас якой ужо не трэба было гуляць у «сепараў», таму Луганская і Данецкая вобласці былі банальна анэксаваныя — як Крым!

Цяпер узнікае пытанне: чаму гэты ж механізм Пуцін не можа выкарыстаць у эстонскай Нарве? Бо калі перад заходнімі сталіцамі паўстане дылема — паверыць у «сепаратызм» рускага насельніцтва Нарвы ці ваяваць з Расіяй, — што абяруць у Вашынгтоне або Бруселі? Здаецца, адказ мы ведаем. Па рэакцыі на падзеі ва Украіне.

Дык давайце зафіксуем ужо сёння, каб заўтра ніхто не казаў, што яго не папярэджвалі. Ніякіх сепаратысцкіх настрояў у рэгіёне Іда-Вірумаа, куды ўваходзіць прыгранічная Нарва, няма — як не было іх і ў Крыме, і на Данбасе. Калі гэтыя настроі пачнуць праяўляцца, гэта будзе азначаць, што пачалася расійская паўзучая акупацыя. Калі гэтую паўзучую акупацыю будуць успрымаць як складаны рэгіянальны і нацыянальны канфлікт, калі мясцовых калабарантаў — якія абавязкова з’явяцца, бо гэта непазбежны атрыбут акупацыі — будуць успрымаць як сепаратыстаў, а не як калабарантаў, гэта не супакоіць, а толькі натхніць Пуціна, і неўзабаве пачнецца вялікая вайна ўжо ў Еўропе. Вайна, ад якой Злучаныя Штаты ўжо не змогуць ухіліцца, што б там сёння ні думалі ў Белым доме. Вось вам і прыблізны прагноз Трэцяй сусветнай — з эстонскім... а дакладней, з украінскім акцэнтам.

А ўсё таму, што палітычныя і бяспековыя высновы трэба рабіць своечасова, мае сябры. І сапраўды — што мы ўсе рабілі восем гадоў?

Віталь Портнікаў, hromada.us

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]