Уладзімір Фесенка: Узмацняецца барацьба розных «вежаў Крамля»

«Маскоўскі камсамолец» «разносіць» Пуціна з падачы Шайгу?

Расійская прапагандысцкая газета «Маскоўскі камсамолец» раскрытыкавала Пуціна за яго пазіцыю ў перамовах з ЗША. Раней з крытыкай Крамля выступіў Z-блогер Ілья Рамесла, які заклікаў судзіць расійскага дыктатара. Пра што сведчаць гэтыя сігналы?

Па каментар сайт Charter97.org звярнуўся да вядомага ўкраінскага палітолага, кіраўніка Цэнтра прыкладных палітычных даследаванняў «Пента» Уладзіміра Фесенкі:

— Вельмі важна цяпер не выдаваць жаданае за рэальнасць, нібыта ўся прапагандысцкая машына пачынае абвальвацца, нават прыхільнікі Крамля пачынаюць выступаць супраць яго. У выпадку з Рамеслам (які мае вельмі неадназначную, нават негатыўную рэпутацыю) многія былі здзіўленыя. Але кажуць, што для яго гэта быў своеасаблівы манеўр, бо ён знаходзіўся пад пагрозай крымінальнага пераследу за фінансавыя махінацыі, дык і выбраў для сябе такую спецыфічную тактыку «абароны». Вельмі рызыкоўны варыянт, мы дакладна не ведаем ягоных матываў. Некаторыя лічаць, што ў яго сапраўды «з’ехаў дах», і ў выніку ён апынуўся ў псіхіятрычнай лячэбніцы. Тут таксама розныя версіі: або гэта спосаб схавацца ад крымінальнага пераследу, або яго так пакаралі і паказалі, што гэты персанаж не цалкам пры сваім розуме. Таму гісторыя з такім дэмаршам гэтага персанажа, вядома, выклікала вялікі рэзананс, але не стала тэндэнцыяй ці праявай нейкай, скажам так, прынцыпова новай палітычнай пазіцыі, якая хутчэй выклікала няўцямнасць і розныя трактоўкі, і працяг не атрымаў.

Што да публікацыі ў «Маскоўскім камсамольцы», дык з таго, што я бачу ў каментарах і ацэнках гэтай сітуацыі, ёсць дзве версіі: або ўзлом сайта (такое ўжо неаднаразова здаралася), або дэмарш кагосьці з журналістаў, што таксама магчыма. Такія прэцэдэнты таксама здараліся ў некаторых выданнях. Таму «Маскоўскі камсамолец» застаецца лаяльнай да Крамля газетай, яе рэдакцыйная палітыка не змянілася і наўрад ці зменіцца.

Там ёсць адзін нюанс, які трэба ўлічваць у цяперашняй сітуацыі. Гэта трэцяя версія, якую можна на ўсякі выпадак браць пад увагу. Справа ў тым, што кіраўніцтва «МК» і некаторыя яго вядомыя журналісты блізкія да каманды Шайгу (экс-міністр абароны РФ Сяргей Шайгу — Заўв. Charter97.org).

У прыватнасці да тых намеснікаў Шайгу, якія цяпер знаходзяцца пад крымінальным пераследам: нехта арыштаваны, нехта пад хатнім арыштам. І тут узнікае кагнітыўны дысананс для «МК». Яны не толькі падтрымлівалі Пуціна, яны яшчэ і працавалі на карысць Шайгу, былі яго лабістамі. Думаю, гэта добра аплачвалася. Таму, хто яго ведае, можа, тут такая, ведаеце, быццам памылка, быццам узлом, але такая фронда, праявы незадаволенасці, маўляў, «нашых б’юць», «пераследуюць Шайгу», «нам гэта не падабаецца» і гэтак далей. Гэта такая тэарэтычная версія. Так гэта ці не, мы не ведаем.

Аднак пакуль гаворка не ідзе пра нейкую ўсвядомленую апазіцыйную пазіцыю ці пераход «Маскоўскага камсамольца» ў апазіцыю. Але тое, што ў Расіі нават у лагеры Z-патрыётаў праяўляецца ўсё больш супярэчнасцяў і расце ўнутранае напружанне, гэта, пэўна, сапраўды можна лічыць пэўнай тэндэнцыяй, пакуль яна не вельмі моцна праявілася.

Як, дарэчы, і тэма перамоў з ЗША. Флірт Пуціна з Трампам таксама выклікае вельмі шмат супярэчнасцяў і незадаволенасці менавіта ў лагеры Z-патрыётаў. Але ўсё ж гэта, хутчэй, тактычныя разбіранні, а не нейкі сур’ёзны ўнутраны канфлікт.

— Ці сігналізуе гэта пра слабасць Пуціна?

— Думаю, што пакуль не. У Пуціна ёсць некалькі іншых праблем. Па-першае, узрост. І разам з Пуціным старэе рэжым. Па-другое, узмацняецца барацьба розных «вежаў Крамля». Пераслед Шайгу, тэма карупцыі зноў стала вельмі актуальнай у Расіі. І, судзячы з усяго, абвастраецца ўнутраная барацьба, пакуль яна не выйшла за пэўныя межы.

Спачатку быў Прыгожын, але ў выніку яго нейтралізавалі Пуцін і Шайгу. Праўда, застаўся Герасімаў, але можна казаць, што ўсё ж такі расце напружанне ва ўнутрыэлітнай барацьбе. Гэта барацьба, хутчэй, за будучыню. Яшчэ адна праблема — нарастанне ўнутраных супярэчнасцяў і сацыяльнага напружання, што праяўляецца ў шэрагу сур’ёзных грамадскіх праблем.

У сённяшняй Расіі дзве галоўныя праблемы — адключэнне Telegram і мабільнага інтэрнэту. Гэта выклікае вельмі шмат незадаволенасці, асабліва ў Z-асяроддзі. Крытыка часта скіроўваецца і на адрас самога Пуціна.

Вось тут ёсць тэндэнцыя: абвінавачваюць не проста абстрактны Крэмль, асобных чыноўнікаў, але і самога Пуціна. Ёсць і сугуба сацыяльная праблема, якая выклікала рэзкі ўсплёск напружання ў асобных рэгіёнах, асабліва ў Сібіры, — гэта забой худобы. Здавалася б, чыста эпідэміялагічная праблема, але паколькі гэта носіць даволі масавы характар і фермеры нясуць велізарныя страты, гэта выклікала ўсплёск грамадскай незадаволенасці. Пакуль бунтаў няма, але напружанне рэзка ўзрасло ў гэтых рэгіёнах. Натуральна, гэта таксама выклікае рэзкае незадаволенне.

Тут можна казаць ужо не пра аслабленне Пуціна, а пра тое, што расійская ўлада адрываецца ад грамадскіх настрояў, адрываецца ад грамадства, жыве ў паралельнай рэальнасці. Так, пакуль, на жаль, захоўваецца галоўны кансэнсус паміж уладай і расійскім грамадствам — падтрымка вайны супраць Украіны. Гэтая праблема, на жаль, застаецца актуальнай, але нават тут ужо з’яўляюцца пункты разлому.

Упершыню дыскусія пачалася ў студзені, калі перайшлі такую сакральную дату: вайна супраць Украіны цягнецца ўжо даўжэй, чым Вялікая Айчынная вайна. І гэта стала падставай для рэзкай крытыкі, маўляў, «мы такія слабакі і не можам выйграць гэтую вайну, у чым тады сэнс гэтай вайны, калі яна цягнецца і невядома калі і чым скончыцца». Тут няма прамога праяўлення нейкага крызісу, гэта хутчэй праява напружання, унутранага напружання і фрустрацыі, нарастання, назапашвання ўнутраных супярэчнасцяў.

Таму пакуль, на жаль, няма падставаў казаць пра нейкі сур’ёзны крызіс пуцінскага рэжыму, але працэс назапашвання супярэчнасцяў і ўнутранага напружання, бадай, паскорыўся. У тым ліку ў сувязі з пагаршэннем сацыяльна-эканамічнай сітуацыі ў Расіі напрыканцы мінулага года, на пачатку гэтага года. Цяпер, праўда, іранская вайна вельмі дапамагае Пуціну, бо дае дадатковы даход ад продажу нафты.

Але самі па сабе гэтыя тэндэнцыі, што праявіліся, і зацягванне вайны, вядома, выклікаюць усё больш і больш ускоснай, але ўсё ж такі, незадаволенасці.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]