Лютневая рэвалюцыя ў Кыргызстане працягнулася ў сакавіку

Зусім нядаўна другі чалавек у краіне вярнуўся дадому, і яго дапытваюць у МУС.

Камчыбек Ташыеў, былы член правячага ў Кыргызстане тандэма, віцэ-прэм'ер і кіраўнік Дзяржаўнага камітэта нацыянальнай бяспекі, сёння на працягу пяцігадзіннага допыту знаходзіўся ў Галоўным упраўленні МУС у Бішкеку. Яго адпусцілі пасля таго, як узялі з яго падпіску аб неразгалошванні. Відавочна, пакуль генерал-палкоўнік Ташыеў праходзіць як сведка па крымінальнай справе аб маштабнай карупцыі ў кампаніі «Кыргызнефтегаз», да якой, паводле версіі следства, маюць дачыненне блізкія сваякі былога галоўнага кыргызскага чэкіста. Называюцца імёны яго пляменніка Байгазы Матысакоева і іншых членаў сям'і — Таймураза, Казыбека і Шайырбека — усе Ташыевы.

Затрыманыя некалькі былых кіраўнікоў «Кыргызнефтегаза».

Дапытаны сын экс-кіраўніка ДКНБ Тай-Муртас Ташыеў, ён сустракаў бацьку ў аэрапорце і суправаджаў яго ў МУС.

Камчыбек Ташыеў быў адпраўлены ў адстаўку прэзідэнтам Кыргызстана Садырам Жапаравым 10 лютага на фоне скандалу, справакаванага прыхільнікамі генерала, якія заклікалі да правядзення пазачарговых прэзідэнцкіх выбараў. Гэта было ўспрынята як падрыхтоўка да ракіроўкі ўнутры тандэма: Ташыеў, маўляў, павінен быў заняць месца свайго сябра-прэзідэнта. Экс-прэм'ер даведаўся пра сваю адстаўку, праходзячы чарговы курс лячэння ў кардыялагічнай клініцы Мюнхена пасля зробленай яму некаторы час таму аперацыі на сэрцы. 13 лютага Ташыеў вярнуўся на радзіму, але 17 лютага зноў пакінуў краіну. «Яму трэба адпачыць і заняцца здароўем, ён застаецца маім сябрам…» — напутствваў тады прэзідэнт Жапараў свайго ўжо былога паплечніка па правячым тандэме, які спрыяў яго прыходу да ўлады ў 2020 годзе.

Цяжка сказаць, наколькі ўдалося Ташыеву «адпачыць» за мяжой: на фота, апублікаваным яго сынам у кыргызскіх сацсетках за некалькі дзён да цяперашняга вяртання, ён выглядае ўжо з невялікай бародкай і крыху пасівелым, сфатаграфаваным на фоне лаўровага дрэва. Тыя, хто добра ведае Ташыева, сцвярджаюць, што ён не раз выкарыстоўваў публікацыю сваіх фота як пэўнае пасланне. Цяперашняе фота багабаязнага (бародатага) былога кіраўніка Дзяржкамітэта нацбяспекі тлумачыцца як сведчанне мірных (лаўр за плячыма) намераў.

Тым не менш кыргызскія ўлады настроены рашуча: справа «Кыргызнефтегаза» можа стаць сур'ёзным апярэджвальным крокам супраць праціўнікаў прэзідэнта. Тыя з іх, каго падазравалі ў нелаяльнасці да прэзідэнцкай вертыкалі, — сярод іх некалькі дэпутатаў Жогорку Кенеша (парламента), — былі вымушаныя пакінуць свае крэслы. А ўчора падаў у адстаўку кіраўнік Нацыянальнага банка Кыргызстана Меліс Тургунбаеў. Прычына выглядае даволі празрыстай: галоўны банкір краіны многія гады ўзначальваў савет дырэктараў «Кыргызнефтегаза» і, не выключана, таксама будзе выкліканы на допыт, але ўжо як прыватная асоба. Лічаць, што такім чынам дыскрэдытацыя Нацбанка акажыцца не такой значнай…

Іншыя назіральнікі ў Кыргызстане лічаць, што атака «зверху» супраць клану Ташыевых, ураджэнцаў з поўдня, прызваная папярэдзіць магчымае абвастрэнне традыцыйнага супрацьстаяння ў краіне паміж Поўднем і Поўначчу, якое дагэтуль стрымлівалася свяшчэнным для мусульман месяцам Рамадан, што сёння завяршаецца святам разгаўлення Ураза-байрам.

Вядомы кыргызскі палітолаг, прафесар Зайнідзін Курманаў, у інтэрв'ю інфармагенцтву «24.kg» характарызуе тое, што адбываецца, як «глыбокую сістэмную праблему». «Карупцыя ў такіх грамадствах, — паводле яго слоў, — становіцца не анамаліяй, а паралельным механізмам кіравання. У традыцыйных культурах адданасць клану стаіць вышэй за адданасць дзяржаве. Чыноўнік успрымае пасаду як рэсурс для дапамогі «сваім». У пераходны перыяд узнікае «прававы вакуум», дзе асабістыя дамоўленасці надзейнейшыя за закон…»

Дарэчы, варта адзначыць, што фігура Камчыбека Ташыева ўсе апошнія гады многімі ў Кыргызстане ўспрымалася менавіта як непрымірымы змагар з карупцыяй. Праўда, заслуга ў стварэнні такога іміджу належыць яму самому — занадта ўжо харызматычны генерал… Думаю, дамовяцца з былым паплечнікам аб «ненападзе».

Аркадзь Дубноў, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]