«Займаліся б прытулкамі, нарэшце, а не ганьбіліся з жахам на Гурскага»

Што беларусы думаюць пра абноўлены падатак на сабак.

З 1 ліпеня 2026 года ўладальнікам сабак давядзецца па-новаму плаціць абавязковы падатак — праўда, пакуль толькі ў Мінску. «Салідарнасць» распавядае, у чым сутнасць навацый. Таксама мы даведаліся, што суайчыннікі думаюць з гэтай нагоды.

Увогуле, збор за сабак існуе даўно, фактычна з 1997 года, а мясцовы падатак зацвердзілі ў 2010-м. Але цяпер чыноўнікі прапанавалі спаганяць яго і з тых, хто не зарэгістраваў гадаванца афіцыйна ў ЖЭСе. У Мінгарвыканкаме лічаць, што гэта будзе садзейнічаць легалізацыі хатніх жывёл.

Пляцовак — 57, сабак — каля 14 тысяч

З сакавіка ў папяровых рахунках ужо з’явіліся напаміны пра неабходнасць зарэгістраваць сабаку, калі яна ў чалавека ёсць. А з ліпеня ў «жыроўкі» мінчукоў па змаўчанні будуць уключаць суму падатку: 11,1 рубля ў квартал за звычайнага пса, 37 рублёў — за сабаку патэнцыйна небяспечнай пароды.

Што цікава, у сталіцы расцэнкі меншыя, чым ва ўсіх астатніх гарадах (14 і 67 рублёў адпаведна). Праўда, мясцовыя саветы дэпутатаў маюць права таксама памяншаць іх — але не больш чым удвая.

Сумы нібыта невялікія. Да таго ж ёсць шэраг льгот: ад падатку на адну сабаку вызвалены інваліды, пенсіянеры, шматдзетныя сем’і, жыхары прыватных дамоў. Але ёсць і непрыемныя дэталі.

Напрыклад, даведвацца пра наяўнасць сабакі камунальнікі плануюць з дапамогай сігналаў з ЖЭС, адміністрацый раёнаў, ветэрынарных клінік і зваротаў грамадзян. То бок «здаць» чалавека можа выкліканы майстар-электрык і нават пільны сусед (не факт, што ніхто не скарыстаецца такой магчымасцю, каб зводзіць асабістыя рахункі).

Аплата падатку не вызваляе ад штрафу за адсутнасць рэгістрацыі, а ён куды больш адчувальны: ад 1 да 15 базавых велічынь, то бок ад 45 да 675 рублёў; а пры нясплаце падатку — 15% ад нявыплачанай сумы.

І яшчэ некалькі лічбаў, важных для агульнага кантэксту. Ведаеце, колькі ў Мінску, які стаў першай пляцоўкай па «стымуляванні ўладальнікаў сабак да выканання іх абавязкаў», усяго пляцовак для выгулу? 57 — з абсталяваннем і агароджай. І яшчэ 64 — пустыры на ўскраінах, дзе афіцыйна можна гуляць з гадаванцам, але ніякай інфраструктуры няма.

Пры гэтым на пачатак 2026 года ў сталіцы зарэгістравана амаль 13,8 тысячы сабак, а дэ-факта, па падліках «Мінскага гарадскога жыллёвага гаспадарства», — прыкладна ў 5 разоў больш.

«А калі мне наогул не перашкаджаюць сабакі, затое вельмі перашкаджаюць алкашы?»

Не дзіўна, што захаплення абвешчаныя змены ў многіх беларусаў не выклікалі. Прычым выказаліся, у прыватнасці, у сацсетках, не толькі мінчукі.

«З Мінска пачнецца, схему абкатаюць і далей запусцяць, вось пабачыце. Трэба больш падаткаў у бюджэт, а то зусім грошай няма», — змрочна прадказвае адзін з карыстальнікаў Threads.

«Гэта добра. Падатак на сабак трэба плаціць усім уладальнікам, а не абраным. Тады, можа, і інфраструктура для сабак у Мінску стане значна лепшай», — выказалася іншая.

«Лічу, сабака ў горадзе — наогул ідыятызм. Яшчэ ў вёсцы, на ланцугу, ёсць сэнс, а ў кватэры трымаць — толькі шум, смецце і іншым перашкаджае», — падкінуў дровішак нялюбец жывёл.

«А я плачу падатак за дзвюх сабак. Выводжу на павадках, прыбіраю за імі, ніякіх праблем. Мне прасцей плаціць, чым нешта высвятляць, не тыя грошы».

«Падатак падаткам, але пляцовак для выгулу сабак не хапае катастрафічна. Тады пытанне: за што плаціць? — цікавіцца яшчэ адна мінчанка. — Добры гаспадар і без напамінаў сам прыбірае за сваёй сабакай. Прышчэпкі, корм, лячэнне, догляд — гэта таксама мая зона адказнасці. Тады за што я плачу падатак, калі ўмоў для маёй сабакі ніхто не прадастаўляе?».

«Я даўно плачу гэты падатак і таксама задаюся гэтым пытаннем. Чаму нельга замест Гурскага, па факце ўсыпальніцы, адкрыць нармальны прытулак за гэтымі грашыма?» — пагадзіліся з ёй іншыя мінчукі.

«У Мінску яшчэ ёсць пляцоўкі, нейкія прытулкі і ператрымкі, у нас у маленькім горадзе нічога няма, прапанавалі толькі зараслое поле з кляшчамі. Але падатак бяруць, вядома», — пажалеліся з райцэнтра.

«Тады давайце ўводзіць штрафы і за чалавека-смецце. Як кажуць, вясна паказвае, хто дзе гадзіў — і недакуркаў, бутэлек, банак, пакетаў вакол жылых дамоў у нас куды больш, чым непрыбраных гаспадарамі сабак экскрэментаў».

«Гаспадар сабакі бярэ сабе кампаньёна, дбае пра яго, траціць грошы на ўтрыманне і лячэнне, чаму ён павінен плаціць за чальца сваёй сям’і? Давайце ўжо тады падатак на дзяцей увядзём, а там і да паветра недалёка».

У TikTok страсцяў на «сабачую» тэму не менш, пераканалася «Салідарнасць». Буквальна пад кожным ролікам пра падатак — сотні каментарыяў:

«Я плачу як законапаслухмяны грамадзянін, плаціла б і больш, і кожны месяц — але каб з’явіліся і пляцоўкі, і сметніцы з пакецікамі, і ўказальнікі. І заняліся прытулкамі, нарэшце, а не ганьбіліся з жахам на Гурскага», — эмацыйна выказалася жыхарка сталіцы.

«Падатак на сабаку — гэта нармальна. Ненармальна, што нават з маленькай і выхаванай сабачкай нікуды нельга: ні ў краму, ні ў установу харчавання, нават у транспарце на цябе будуць касіцца і выказвацца. У еўрапейскіх краінах у кавярнях наведвальнікам з сабакай прапануюць місачку для вады, часам плед — а ў нас адразу выганяюць і пагражаюць штрафам», — прывяла непрыемнае параўнанне іншая.

«Прабачце, а калі мне наогул не перашкаджаюць сабакі, затое вельмі перашкаджаюць алкашы пад пад’ездам, на якіх міліцыя не рэагуе ніяк — можна нейкі падатак для «ўладальнікаў» алканавтаў увесці? Дасталі ўжо».

«А дзяржава, нарэшце, што-небудзь зробіць для ўладальнікаў сабак, ці толькі абмяжоўваць умее і трасці новыя падаткі, каб ставіць шыльды «выгул сабак забаронены»?!..»

«Хто будзе вызначаць «небяспеку» сабакевічаў? Вось у мяне дворняга бязпародная, па мордзе нічога пра яе добры характар не зразумела, зарэгістравана як мае быць, плачу па ніжняй стаўцы, але раптам каму пакажацца небяспечнай?»

«У нас у Баранавічах служба адлову адстрэльвае бяздомных сабак, не ловяць іх і ў прытулкі не вязуць. Я правільна разумею, падатак ідзе гэтым «працаўнікам» на заробкі?»

«Асабліва «парадавала», што атрымліваць інфармацыю будуць ад неабыякавых суседзяў. Ёсць такія, каму нават каманду «фас» даваць не трэба, самі пабягуць стукаць. Ну так, ну так, давайце людзей яшчэ больш пасварым, мала ж у беларусаў прычын ненавідзець адно аднаго».

«Шмат якія нормы ў законе наогул не пра гуманнасць»

Чытачы «Салідарнасці» з Беларусі падзяліліся, што думаюць пра новыя правілы падатку на сабак і чаму згодныя (ці не) з патрабаваннямі ўлад. Імёны ўсіх суразмоўцаў зменены.

— Я сам былы сабакоўладальнік, у маёй сям’і 15 гадоў жыла найлепшая ў свеце такса, — кажа мінчук Аляксандр. — Пасля яе так нікога і не змог узяць, нават з прытулку, і цяпер у нас з жонкай два каты, увесь час высвятляем, хто ў доме гаспадары.

Вось у мяне, як у былога ўладальніка сабакі, ёсць пытанне наконт абавязковага падатку: яго жорстка ўвядуць, каб што? Проста пералічыць хатніх жывёл? Ну і? Тыя, хто сабак песціў і лелеяў і за імі сачыў-прыбіраў, будуць гэта рабіць далей. Іншыя стануць у позу: мы падаткі плацім, а вы нічога не забяспечваеце.

Вось уявіце, прыйдзе ініцыятыўная група мінчукоў у выканкам і скажа: у горадзе, дапусцім, 15 тысяч сабакоўладальнікаў, мы плацім 166 тысяч рублёў кожны квартал (гэта па мінімальнай стаўцы), 666 тысяч у год — і на што вы патрацілі нашы грошы? Дзе новыя пляцоўкі, прытулкі, якасныя дзяржаўныя ветклінікі, бясплатныя прышчэпкі? Чыноўнікі могуць, вядома, у адказ зманіць, але ўсё ж лёгка правяраецца, як ты «намалюеш» пляцоўку, якой няма. Дык калі мэта — проста сарваць грошай, дык дарма яны гэта зацявалі.

Ксенія жыве ў райцэнтры, а яе бацькі — у прыватным доме на ўскрайку, і ў іх якраз ёсць сабака, «дварцэр’ер», як кажа беларуска.

— Яны-то падатак плаціць не павінны, і наагул, я лічу, зрабілі добрае дзеянне: прытулілі вулічнага шчанюка, узялі на сябе адказнасць за яго і выхоўваюць. А адносна падатку ўвогуле ў мяне дваістыя адчуванні.

З аднаго боку, кагосьці гэта, спадзяюся, дысцыплінуе: дзе падаткі, там і штрафы за парушэнне правілаў выгулу, за тое, што не прыбіраюць за сабакам. А я па сабаку бацькоў бачу, што на ўчастку гадзіць яна нямала, яшчэ той квэст кожны тыдзень прыбіраць.

З другога — хто нічога не рабіў, той знойдзе спосаб і далей нічога не рабіць і не плаціць, можа і сабаку выкіне. А там — дастаткова аднаго інцыдэнту з пакусаным дзіцём або нават дарослым, і выклічуць адлоў — каму ад гэтага лепш? Можа, як-небудзь па-іншаму трэба стымуляваць?

Я ведаю, што закапаваць сабак нельга, за гэта немалы штраф. Але афіцыйных могілак для жывёл у Беларусі няма, толькі скотомагільнікі (жах) або крэмацыя (а яна ёсць мала дзе, гэта дорага і там свае абмежаванні). А чаму?

Гаспадары ж плацяць падатак, чаму ім не даць магчымасць пасля крэматорыя пахаваць прах любімага гадаванца ў месцы, куды можна будзе прыходзіць, бо не ва ўсіх ёсць загарадныя дамы і ўчасткі? Дык што пытанне: калі дзяржава нічога гэтага не зрабіла, чаму яно толькі патрабуе ад людзей?

Мінчанка Ганна не хавае эмоцый і кажа, што ўвядзенне пагалоўнага збору за сабак «ударыць па самых гуманных людзях, валанцёрах, зааабаронцах, тых, хто не можа прайсці міма пакут жывёлы».

— Тыя, каму не ўсё роўна, за свае грошы абсталёўваюць прытулкі для вулічных жывёл, лечаць, кормяць, возяць іх на прышчэпкі і стэрылізацыю (а гэта вялікая праца, часам трэба цэлую спецаперацыю арганізаваць, каб проста злавіць бадзяжку, і ўжо прамаўчу, колькі сыходзіць грошай і часу), шукаюць добрыя рукі. Дык давайце з іх за гэта яшчэ грошы возьмем, і суседзяў і камунальнікаў падключым правяраць, колькі ў доме сабак. А ветурачоў абавяжам «стукаць» на жывёл без пашпарта.

А калі гэта ператрымка ў валанцёра? А калі чалавек з’ехаў за мяжу, папрасіў прыгледзець за гадаванцам? А калі гэта пёсік маёй памерлай цёткі-пенсіянеркі, за якога ў яе была льгота, а я ўвогуле не ў курсе? І такіх «а калі» вельмі шмат.

Па сутнасці, такі падатак на ўсіх без разбору — гэта падатак на дабрыню і любоў. Здзек і над людзьмі, і над жывёламі. Замест таго каб рэальна дапамагчы і, магчыма, нават даплачваць тым, хто ратуе жывёл з вуліц, дзяржава толькі ўскладняе жыццё гэтым людзям. Хоць яны дбаюць і бяруць на сябе яго, дзяржавы, абавязкі.

Закон аб адказным абыходжанні з жывёламі, калі памятаеце, пачаў дзейнічаць толькі летась — і ў рэальнасці шмат якія нормы там наогул не пра гуманнасць. І колькасць бяздомных жывёл па-ранейшаму рэгулююць праз адлоў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]