Новы Хаменеі страчвае кантроль
- Ігар Семіволос
- 13.03.2026, 11:32
- 7,850
Рэжым аятолаў развальваецца знутры.
Інаўгурацыйная прамова Маджтабы Хаменеі была вытрыманая ў духу «ваяўнічага месіянства». Новы Рахбар назваў удары ЗША і Ізраіля «агоніяй капіталістычнага свету» і запэўніў, што ядзерная праграма не спыненая, а толькі «ачышчаная агнём». Ён з'явіўся ў атачэнні вышэйшага камандавання Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі (КВІР), даючы зразумець, што ён не проста духоўны лідар, а «вярхоўны галоўнакамандуючы ваюючай нацыі». У выступленні не прагучала ніводнага слова пра перамовы. Наадварот, быў задэклараваны пераход да тактыкі «асіметрычнага адказу ў любой кропцы свету».
Што тут важна? Ніводзін з ключавых кланаў-заснавальнікаў Рэспублікі (ні Ларыджані, ні Рафсанджані) не з'явіўся на ўрачыстасцях (прынамсі, гэта нідзе не фіксуецца). Клан Рафсанджані сімвалізуе «базар» (буйны капітал) і эканоміку, а клан Ларыджані — дзяржаўную бюракратыю і дыпламатыю. Іх сумесная адсутнасць можа азначаць, што Маджтаба страціў кантроль над грашыма і апаратам кіравання, застаўшыся толькі са «штыкамі».
Для справядлівасці сваю адсутнасць яны тлумачаць «меркаваннямі бяспекі», але паводле шыіцкай палітычнай традыцыі прысутнасць на інаўгурацыі і наступных урачыстасцях з'яўляецца актам прызнання легітымнасці новага лідара. Праігнараваўшы банкет, можна меркаваць, што Ларыджані фактычна адмовіўся прысягаць на вернасць Маджтабе як новаму «Рахбару».
Таксама фіксуецца раскол у сям'і памерлага прэзідэнта Рафсанджані. Нягледзячы на тое, што яго сын Мохсен даслаў афіцыйнае віншаванне, дачкі Рафсанджані, у прыватнасці, Фаэзе Хашэмі, публічна адмовіліся пад ім падпісвацца. Гэта асабліва паказальна, бо раней Фаэзе Хашэмі дапускала, што Маджтаба мог бы быць дзейсным лідарам. Яе цяперашняя адмова сведчыць, што нават прагматычнае крыло эліты бачыць у Маджтабе не самастойную фігуру, а інструмент у руках радыкальнага КВІР.
Для іранскай палітычнай культуры, дзе «галоўны ў сям'і» (брат) вызначае агульную пазіцыю, такое публічнае супраціўленне жанчын клана з'яўляецца беспрэцэдэнтным. Гэта сігнал для пратэстнага руху: эліта не проста падазрае адна адну — яна адкрыта варожнічае.
Здаецца, «старая гвардыя» не гатовая прызнаць Маджтабу аднадушна. Спадчынная перадача ўлады ў Іране выклікае супраціў унутры самых уплывовых сем'яў Рэвалюцыі. Калі сёстры Рафсанджані ідуць насуперак волі брата, гэта азначае, што кансенсусу адносна будучыні Ірана няма нават сярод тых, хто гэтую сістэму ствараў.
Ігар Семіволос, «Фэйсбук»