Калі эканамічная вайна сутыкаецца з «гарматнай дыпламатыяй»
- 8.02.2026, 16:58
- 1,944
Што трэба ведаць пра захопы ЗША «ценявых» танкераў.
З канца мінулага года ўлады ЗША канфіскавалі як мінімум сем суднаў, звязаных з гандлем венесуэльскай нафтай. Гэтая кампанія з'яўляецца часткай больш шырокай аперацыі супраць так званага «ценявога флота» — сеткі старых танкераў, што перавозяць нафту з Ірана, Расіі і Венесуэлы. Метады захопу суднаў у значнай ступені размываюць мяжу паміж эканамічнай вайной і традыцыйнай «гарматнай дыпламатыяй», піша Atlantic Council (пераклад — сайт Charter97.org).
Кожны пяты танкер у свеце выкарыстоўваецца для кантрабанды нафты з краін пад санкцыямі. Раней Кіраванне па кантролі за замежнымі актывамі (OFAC) ЗША наклала санкцыі на многія «ценявыя» судны за ўдзел у незаконным гандлі нафтай з Ірана і Расіі. Аднак цяперашняя кампанія — самая агрэсіўная спроба прымусова спыніць судны па ўсім свеце.
Прававая база для захопу грунтуецца на законах аб канфіскацыі маёмасці, якія прадугледжваюць магчымасць дзеянняў супраць суднаў, замешаных у падтрымцы тэрарыстаў або ў парушэнні санкцый. Санкцыі самі па сабе не даюць права на канфіскацыю маёмасці. Напрыклад, захопленыя судны M/T Skipper і Bella I трапілі пад санкцыі за падтрымку Хізбалы і Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі Ірана.
Праблемы ўзнікаюць і з міжнародным марскім правам: судны без сцяга або з падробленым сцягам (як Skipper пад сцягам Гаяны) страчваюць абарону міжнароднага права. Некаторыя «ценявыя» судны хутка мяняюць сцяг на расійскі, змяняюць уласнікаў і нават фарбуюць борты падчас пераследу.
Пасля захопу паўстае пытанне — што рабіць з суднамі і грузам нафты? ЗША спрабуюць прадаць нафту, але эксплуатацыя танкераў патрабуе велізарных выдаткаў. Часовае рашэнне — вярнуць судны Венесуэле, аднак у доўгатэрміновай перспектыве неабходна выпрацаваць стратэгію кіравання захопленымі суднамі «ценявога флота».
Эксперты адзначаюць, што поспех кампаніі залежыць не толькі ад захопу суднаў, але і ад эфектыўнага вырашэння юрыдычных, лагістычных і міжнародна-прававых пытанняў.